सोहम शिर्के यांची 'आप'च्या सातारा जिल्हा प्रवक्तेपदी नियुक्ती

  दिल्लीत प्रतापराव जाधवांच्या अॅनिव्हर्सरी कार्यक्रमात नागेश पाटील आष्टीकर आणि संजय देशमुख यांची उपस्थिती; राजकीय वर्तुळात खळबळ, दोघांनी फक्त शुभेच्छा दिल्याचे स्पष्टीकरण

नवी दिल्ली/मुंबई: महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या 'ऑपरेशन टायगर' च्या चर्चा जोरात सुरू असतानाच, शिवसेना शिंदे गटाने एका अनोख्या 'डिनर डिप्लोमसी' च्या माध्यमातून लक्ष वेधून घेतले आहे. केंद्रीय मंत्री आणि शिवसेना शिंदे गटाचे नेते प्रतापराव जाधव यांनी आयोजित केलेल्या खासगी स्नेहभोजन कार्यक्रमाला शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे (उबाठा) गटाचे दोन बड्या खासदार उपस्थित राहिले. या घटनेमुळे दोन्ही गटांमध्ये फूट पाडण्याच्या प्रयत्नांना बळ मिळाल्याच्या चर्चांना वेग आला आहे.

या दोन खासदारांमध्ये हिंगोलीचे खासदार नागेश पाटील आष्टीकर आणि यवतमाळ-वाशिमचे खासदार संजय उत्तमराव देशमुख यांचा समावेश आहे. दोघेही २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत उद्धव ठाकरे गटाकडून निवडून आले आहेत. हिंगोलीत नागेश आष्टीकर यांनी शिंदे गटाच्या बाबूराव कदम यांचा पराभव केला होता, तर यवतमाळ-वाशिममध्ये संजय देशमुख यांनी प्रचंड मताधिक्याने विजय मिळवला होता.

 कार्यक्रमाची पार्श्वभूमी

प्रतापराव जाधव यांच्या अॅनिव्हर्सरी निमित्त आयोजित या कार्यक्रमात फक्त शुभेच्छा देण्यासाठी दोघे खासदार ५-१० मिनिटांसाठी उपस्थित होते, असे स्पष्टीकरण नागेश आष्टीकर यांनी दिले आहे. मात्र, दिल्लीतील संसदीय अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर आणि 'ऑपरेशन टायगर' सारख्या रणनीतीच्या चर्चा सुरू असताना ही भेट राजकीय अर्थाने महत्त्वाची मानली जात आहे.

'ऑपरेशन टायगर' ही शिंदे गटाची रणनीती आहे, ज्यात ठाकरे गटातील आमदार-खासदारांना आकर्षित करण्याचे प्रयत्न केले जात आहेत. अलीकडेच काही नेत्यांच्या पक्षांतराच्या बातम्या आणि दिल्लीत झालेल्या विविध स्नेहभोजन कार्यक्रमांमुळे ही चर्चा अधिक तीव्र झाली आहे. ठाकरे गटाने मात्र अशा भेटींना फक्त सौजन्यपूर्ण भेटी म्हणून दुर्लक्ष करण्याचा प्रयत्न केला आहे.

 नागेश आष्टीकर यांचे स्पष्टीकरण

या प्रकरणावर नागेश पाटील आष्टीकर यांनी एबीपी माझाशी बोलताना स्पष्ट प्रतिक्रिया दिली. ते म्हणाले, “प्रतापराव जाधव हे शिवसेना शिंदे गटाचे खासदार आणि केंद्रीय मंत्री आहेत. त्यांच्या अॅनिव्हर्सरीचा कार्यक्रम होता. सभागृहात त्यांनी आम्हाला विनंती केली होती. त्यामुळे शुभेच्छा देण्यासाठी आम्ही त्यांच्या घरी गेलो होतो. फक्त ५-१० मिनिटे राहिलो आणि भेटलो. याचा अर्थ आम्ही वेगळ्या चर्चेला गेलो होतो असं नाही.”

ते पुढे म्हणाले, “काही बातम्या नसल्या की 'ऑपरेशन टायगर'ची चर्चा होते. पण त्यात तथ्य नाही. मला वाटतं सुख-दु:खात एकमेकांना भेटलं पाहिजे. एकाच सभागृहातील खासदार असल्याने या भेटीत काही गैर नाही.”

आदित्य ठाकरे यांनी काही दिवसांपूर्वी भाजप नेते मोहित कंबोज यांच्या पार्टीत सहभाग घेतल्याचा दाखला देत प्रश्न विचारला गेला. यावर आष्टीकर म्हणाले, “मोहित कंबोज यांना आदित्य ठाकरे भेटले याचा आणि आमच्या भेटीचा काही संबंध नाही. आदित्य ठाकरे हे आमचे नेते आहेत. आम्ही प्रतापराव जाधवांच्या घरी गेलो होतो यात दुमत नाही, आम्ही शुभेच्छा देण्यासाठी गेलो होतो.”

संजय देशमुख यांची भूमिका

संजय देशमुख यांच्याबद्दलही समान चर्चा आहे. यवतमाळ-वाशिम मतदारसंघातून ते ठाकरे गटाचे मजबूत प्रतिनिधी मानले जातात. विदर्भातील या मतदारसंघात भावना गवळींच्या परंपरेला ते पुढे नेत आहेत. मात्र, या डिनर कार्यक्रमात त्यांची उपस्थितीही 'ऑपरेशन टायगर'शी जोडली गेली. देशमुख यांनी अद्याप याबाबत विस्तृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही, पण ठाकरे गटातील इतर खासदारांसोबत त्यांची एकजूट कायम असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

 राजकीय परिणाम आणि चर्चा

ही घटना महाराष्ट्र राजकारणात नव्या चर्चांना जन्म देत आहे. शिंदे गट 'डिनर डिप्लोमसी'च्या माध्यमातून ठाकरे गटातील नेत्यांशी संपर्क वाढवत असल्याचे दिसते. यापूर्वी श्रीकांत शिंदे, प्रतापराव जाधव यांच्या निवासस्थानी असे कार्यक्रम झाले आहेत. ठाकरे गटातील काही खासदारांनी शिंदे गटाच्या कार्यक्रमांना हजेरी लावल्याच्या बातम्या येत आहेत.

दुसरीकडे, ठाकरे गटाने आपली 'वज्रमूठ' कायम ठेवल्याचे सांगितले आहे. काही दिवसांपूर्वी अरविंद सावंत यांच्या निवासस्थानी झालेल्या पत्रकार परिषदेत 'टायगर अभी जिंदा है, आम्ही शंभर टक्के कुठेच जाणार नाही' असे ठाम मत व्यक्त करण्यात आले होते. आदित्य ठाकरे यांनी खासदारांना शिंदे गट नेत्यांशी भेटण्यापूर्वी परवानगी घेण्याचे निर्देश दिल्याचीही माहिती आहे.

 शिवसेना फुटीनंतरची स्थिती

२०२२ च्या राजकीय संकटानंतर शिवसेनेत फूट पडली. एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील गटाने सत्ता स्थापन केली, तर उद्धव ठाकरे यांचा गट विरोधक बनला. २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत ठाकरे गटाने काही जागा जिंकल्या, ज्यात हिंगोली आणि यवतमाळ-वाशिमचा समावेश आहे. मात्र, विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर दोन्ही गटांमध्ये आकर्षण-प्रतिकर्षणाचे राजकारण सुरू आहे.

नागेश आष्टीकर हे हिंगोलीतून माजी आमदार असून, ठाकरे गटाकडून प्रथमच खासदार झाले. ते बाळासाहेब ठाकरे यांच्या विचारांचे कट्टर समर्थक म्हणून ओळखले जातात. शपथविधीवेळी बाळासाहेब ठाकरे यांचे स्मरण करताना त्यांना लोकसभेत अडवण्यात आले होते, ज्याने मोठी चर्चा झाली होती.

संजय देशमुख हे यवतमाळ जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे संचालक असून, स्थानिक स्तरावर मजबूत पकड असलेले नेते आहेत. 'धनशक्ती विरुद्ध जनशक्ती' अशा घोषणेसह ते निवडणुकीत उतरले होते.

भविष्यातील परिणाम

ही डिनर डिप्लोमसी फक्त सौजन्यपूर्ण भेट आहे की त्यामागे काही रणनीती दडली आहे, यावर राजकीय विश्लेषक चर्चा करत आहेत. शिंदे गट 'ऑपरेशन टायगर'ला वेग देण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे दिसते, तर ठाकरे गट आपल्या खासदारांना एकत्र ठेवण्यासाठी प्रयत्नशील आहे.

महाराष्ट्रातील राजकारण नेहमीच अनपेक्षित वळणे घेत असते. सध्या दिल्लीत संसद अधिवेशन सुरू असताना अशा भेटीगाठी वाढल्या आहेत. पुढील काही महिन्यांत विधानसभा निवडणुकीच्या तयारीत या घटनांचा कसा परिणाम होईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.

दोन्ही गटांतील नेते सध्या 'एकाच सभागृहात' असल्याने अशा भेटी अपरिहार्य असल्याचे एक मत आहे, तर दुसरे मत असे आहे की यामुळे पक्षांतर्गत अनिश्चितता वाढू शकते. नागेश आष्टीकर यांच्या शब्दांत सांगायचे झाले तर, “सुख-दु:खात भेटणे गैर नाही”, पण राजकारणात प्रत्येक भेटीला राजकीय अर्थ लावला जातो.