सोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील अंजणगाव (खेलोबा) येथे छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्यावरून मोठा तणाव निर्माण झाला आहे. रात्रीतून अंजणगावातील खेलोबा मंदिरासमोर पुतळा बसवण्यात आला. प्रशासनाने हा पुतळा तेथून हटवण्याचा निर्णय घेतल्याने ग्रामस्थ आणि विविध संघटनांच्या कार्यकर्त्यांनी तीव्र विरोध दर्शवला. आंदोलकांनी ८ ते १० तास रस्ता रोको केला, दगडफेक झाली आणि पोलिसांना लाठीमार करावा लागला. आज ३ एप्रिल रोजी दुसऱ्या दिवशीही परिस्थिती तणावपूर्ण कायम आहे. गावात मोठ्या प्रमाणात पोलिस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे.
आज छत्रपती शिवाजी महाराज यांची पुण्यतिथी असल्याने पोलीस उपअधीक्षक बसवराज शिवपुजे, पोलीस निरीक्षक संजय जगताप आणि इतर अधिकाऱ्यांनी महाराजांच्या पुतळ्याच्या चरणावर गुलाबपुष्प अर्पण करून अभिवादन केले. मात्र, या घटनेने संपूर्ण माढा तालुक्यात खळबळ उडाली आहे.
नेमका वाद काय आहे?
अंजणगाव येथील खेलोबा मंदिरासमोर रात्रीतून छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पुतळा बसवण्यात आला. प्रशासनाने हा पुतळा तेथून हलवण्याचा निर्णय घेतला. या निर्णयाला ग्रामस्थ आणि आंदोलकांनी तीव्र विरोध दर्शवला. एक गटाचा दावा आहे की, ही जागा ग्रामपंचायतीची असून, तेथे पुतळा बसवण्यास काही हरकत आहे. दुसऱ्या गटाचा आग्रह आहे की, पुतळा त्याच जागी राहावा कारण महाराजांचा पुतळा सुरक्षित ठिकाणी आहे आणि त्याला विरोध करणे योग्य नाही.
आंदोलक नेते लक्ष्मण हाके यांनी स्पष्ट केले की, “पुतळा सन्मानाने काढावा आणि तो शासनाच्या किंवा ज्यांनी बसवला आहे त्यांच्या जागेवर उभा करावा. त्या ठिकाणी शिवसृष्टी विकसित करावी.” त्यांनी प्रशासनाने पुतळा सन्मानाने हलवावा, अशी मागणी केली आहे. “पुतळा काढल्याशिवाय आम्ही हटणार नाही,” अशी ठाम भूमिका आंदोलकांनी घेतली आहे.
दोन समाज आमने-सामने; जातीय वळण?
पुतळा बसवलेल्या जागेवरून दोन गटांत मतभेद निर्माण झाले आहेत. एक गट पुतळा त्याच जागी ठेवण्यावर ठाम आहे, तर दुसरा गट ही जागा ग्रामपंचायतीची असल्याचे सांगत विरोध करत आहे. या वादाने हळूहळू जातीय वळण घेतल्याचे दिसत आहे. ओबीसी नेते लक्ष्मण हाके यांनी स्थानिक आमदार अभिजीत पाटील यांच्यावर गंभीर आरोप केले. त्यांनी म्हटले की, “आमदार अभिजीत पाटील यांच्या हस्तक्षेपामुळे दोन समाजांत तेढ निर्माण झाली आहे. या वादाला जातीय रंग देण्यात आला आहे. ही आमदारांनी पेटवलेली आग आहे.”
दुसरीकडे, बाळराजे आवारे-पाटील यांनी लक्ष्मण हाके यांच्यावर समाजात भांडणे लावल्याचा आरोप केला. त्यांनी सांगितले की, “ही जागा जरी मंदिराची नसली तरी महाराजांचा पुतळा सुरक्षित आहे. त्यामुळे त्याला विरोध करू नये.” दोन्ही बाजूंनी आरोप-प्रत्यारोप सुरू असल्याने परिस्थिती अधिक चिघळली आहे.
आंदोलनाचा थरार : रस्ता रोको, दगडफेक आणि लाठीमार
काल आंदोलकांनी रस्ता रोको केला. जमावाकडून दगडफेक झाल्याने पोलिसांना लाठीमार करावा लागला. या घटनेत काही आंदोलक आणि पोलिस अधिकारी जखमी झाले. पोलिस अधीक्षक अतुल कुलकर्णी यांनी आंदोलकांशी चर्चा करून वाद मिटवण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, तो यशस्वी झालेला दिसत नाही. आज दुसऱ्या दिवशीही तणाव कायम असून, गावात मोठ्या प्रमाणावर पोलिस फौजफाटा तैनात करण्यात आला आहे. शांतता राखण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
राजकीय रंग
या वादात राजकीय रंग चढल्याचे स्पष्ट दिसत आहे. लक्ष्मण हाके हे ओबीसी समाजाचे नेते असून, त्यांचे समर्थक मोठ्या संख्येने आंदोलनात सहभागी आहेत. आमदार अभिजीत पाटील यांच्यावर हस्तक्षेपाचा आरोप करत हाके यांनी वादाला राजकीय वळण दिले आहे. दुसऱ्या बाजूने बाळराजे आवारे-पाटील यांनी हाके यांना समाजात भांडणे लावल्याचा आरोप केला. या प्रकरणामुळे माढा तालुक्यातील राजकीय समीकरणे पुन्हा चर्चेत आली आहेत.
पोलिस अधिकाऱ्यांनी केली महाराजांची पूजा
आज छत्रपती शिवाजी महाराज यांची पुण्यतिथी असल्याने पोलिस अधिकाऱ्यांनी महाराजांच्या पुतळ्याला आदरांजली वाहिली. पोलीस उपअधीक्षक बसवराज शिवपुजे, पोलीस निरीक्षक संजय जगताप यांनी चरणावर गुलाबपुष्प अर्पण केले. या कृतीने पोलिस प्रशासन महाराजांच्या सन्मानाबाबत संवेदनशील असल्याचे दाखवले. मात्र, एकीकडे पूजा करत असतानाच दुसरीकडे पुतळा हटवण्याच्या निर्णयामुळे आंदोलन सुरू असल्याने परिस्थिती paradox निर्माण झाली आहे.
प्रशासन आणि पोलिसांची भूमिका
पोलिस अधीक्षक अतुल कुलकर्णी यांनी आंदोलकांशी चर्चा केली. परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी लाठीमार करावा लागला. सध्या गावात शांतता राखण्यासाठी मोठा पोलीस बंदोबस्त आहे. प्रशासनाने पुतळा हटवण्याचा निर्णय घेतला असला तरी आंदोलक सन्मानाने हलवण्याची मागणी करत आहेत. पुतळा शासनाच्या जागेवर किंवा ज्यांनी बसवला त्यांच्या जागेवर उभा करावा आणि तेथे शिवसृष्टी विकसित करावी, अशी मागणी आंदोलक करत आहेत.
परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याचे प्रयत्न
सध्या दोन्ही गटांशी चर्चा सुरू आहे. पोलिस आणि प्रशासनाने शांतता राखण्याचे आवाहन केले आहे. मात्र, आंदोलक “पुतळा काढल्याशिवाय हटणार नाही” अशी भूमिका घेतल्याने वाद संपण्याची शक्यता सध्या दिसत नाही. या प्रकरणात आणखी काही नेते आणि संघटना सहभागी होण्याची शक्यता आहे.
महाराष्ट्रातील पुतळा वादांचा इतिहास
महाराष्ट्रात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्यांवरून वाद नवीन नाहीत. विविध ठिकाणी जागा, परवानगी आणि सन्मान यावरून मतभेद होतात. अंजणगाव प्रकरणाने पुन्हा एकदा पुतळा बसवण्याच्या प्रक्रियेत प्रशासन, ग्रामस्थ आणि राजकीय नेत्यांच्या भूमिका स्पष्ट होण्याची गरज दाखवली आहे. पुतळा बसवताना पूर्वपरवानगी, जागेची मालकी आणि सामाजिक समन्वय याकडे दुर्लक्ष केल्याने असे वाद उद्भवतात.
सोलापूर जिल्हा पोलिस आणि प्रशासनाने या प्रकरणात त्वरित आणि संवेदनशील पद्धतीने हस्तक्षेप करणे गरजेचे आहे. दोन्ही गटांना समजूत घालून पुतळा सन्मानाने हलवणे आणि शिवसृष्टीसारखा विकास प्रकल्प उभारणे हा योग्य मार्ग असू शकतो.
सध्या अंजणगावमध्ये तणावपूर्ण शांतता आहे. पुढील काही दिवसांत वाद कसा मिटतो आणि पुतळ्याचे नेमके स्थान कुठे निश्चित होते, याकडे संपूर्ण माढा तालुक्याचे लक्ष लागले आहे.
Post a Comment
Hi, thanks for reaching out to us! We’ve received your message and will get back to you shortly.
नमस्कार, आमच्याशी संपर्क साधल्याबद्दल धन्यवाद! आम्हाला तुमचा संदेश मिळाला आहे आणि आम्ही लवकरच तुमच्याशी संपर्क साधू.