वसंत ग्रामीण बिगर शेती सहकारी पतसंस्थेचा उद्या सुवर्ण महोत्सवी सोहळा!

इराणच्या क्षेपणास्त्र हल्ल्याने भारताचे टेन्शन वाढले; कतारच्या गॅस प्रकल्पावर मिसाईल डागल्याने उडाली भारतीय अर्थव्यवस्थेची चिंता

'साउथ पार्स'वर इस्रायलच्या हल्ल्याचा बदला; कतारच्या 'रास लाफान'मधील गॅस प्रकल्प झाला लक्ष्य, भारताच्या ४७ टक्के गॅस आयातीवर संकट, एलपीजीपर्यंत वाढू शकतात किमती

मुंबई: मध्य पूर्वेत सुरू असलेल्या इराण-इस्रायल-अमेरिका युद्धाने आता थेट भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेवर संकटाचे ढग घिरट्या घालायला सुरुवात केली आहे. इराणने इस्रायलच्या कारवाईचा बदला घेत कतारमधील एका प्रमुख गॅस प्रकल्पावर क्षेपणास्त्र हल्ला केल्याने भारताची चिंता वाढली आहे. या हल्ल्यामुळे जागतिक बाजारात गॅसच्या किमती वाढण्याची भीती निर्माण झाली असून, भारतासारख्या मोठ्या गॅस आयातदार देशावर त्याचा थेट परिणाम होणार आहे.

कतारच्या गॅस प्रकल्पावर क्षेपणास्त्र हल्ला

इराणने कतारमधील 'रास लाफान इंडस्ट्रियल सिटी'मध्ये असलेल्या एका महत्त्वाच्या गॅस प्रकल्पाला लक्ष्य करत क्षेपणास्त्र हल्ला केला. हा हल्ला इस्रायलने इराणच्या 'साउथ पार्स' गॅस क्षेत्रावर केलेल्या हल्ल्याच्या प्रत्युत्तरात करण्यात आला. यापूर्वी इराणने केवळ अमेरिकेच्या लष्करी तळांना लक्ष्य केले होते; मात्र आता त्याने आखाती देशांमधील ऊर्जा पायाभूत सुविधांनाच लक्ष्य करण्यास सुरुवात केली आहे. या घटनेपूर्वी इराणने कतार, सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिरातीला (UAE) त्यांच्या ऊर्जा सुविधा लक्ष्य केल्या जाऊ शकतात, असा इशाराही दिला होता.

भारतावर होणारा परिणाम

कतार हा जगातील सर्वात मोठा द्रवरूप नैसर्गिक वायू (LNG) पुरवठादार देश आहे. भारत आपल्या एकूण गॅस गरजेपैकी सुमारे ४७ टक्के गॅस एकट्या कतारकडून आयात करतो. दरवर्षी भारत सुमारे २७ दशलक्ष टन LNG आयात करतो, त्यापैकी १२ ते १३ दशलक्ष टन गॅस केवळ कतारमधून येतो. याशिवाय भारताच्या गॅस गरजेपैकी २४ टक्के गॅस संयुक्त अरब अमिराती (UAE) कडून आणि ११ टक्के गॅस अमेरिकेकडून आयात केला जातो.

जर कतारमधील गॅस उत्पादन दीर्घकाळ विस्कळीत राहिले, तर भारताला पर्यायी स्रोतांकडून अधिक महागडा गॅस खरेदी करण्यास भाग पाडले जाईल. या परिस्थितीचा थेट फटका सामान्य जनतेला बसू शकतो. त्यामुळे घरगुती स्वयंपाकाच्या गॅस (LPG) च्या किमती वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. याशिवाय, 'हॉर्मुझ सामुद्रधुनी'मध्ये वाढलेल्या तणावामुळे भारताची अनेक गॅस टँकर्स समुद्रात अडकून पडली असून, त्यामुळे पुरवठा साखळीवर ताण निर्माण झाला आहे.

सरकारचा दिलासा

मात्र, सरकारने तूर्तास तरी देशांतर्गत गॅसचा कोणताही तुटवडा नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. तरीही, मध्य पूर्वेत वाढत्या हल्ल्यांमुळे हा संघर्ष आता केवळ लष्करी तळांपुरता मर्यादित न राहता, जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावरच परिणाम करेल, ही जोखीम बळावली आहे. याचे दूरगामी परिणाम अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतात, ज्यामध्ये भारताचाही समावेश आहे.