वसंत ग्रामीण बिगर शेती सहकारी पतसंस्थेचा उद्या सुवर्ण महोत्सवी सोहळा!

युद्धाच्या धामधुमीत इराणचा भारताला मोठा दिलासा; होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून भारतीय झेंडा असलेल्या जहाजांना सुरक्षित प्रवासाची परवानगी

अमेरिका-इस्रायल हल्ल्यानंतर सागरी वाहतूक ठप्प; इराणकडून भारतीय जहाजांना 'सेफ पॅसेज'ची हमी, 28 भारतीय जहाजांवर लक्ष

नवी दिल्ली : पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी सागरी वाहतूक जवळपास ठप्प झाली असताना इराणने भारताला मोठा दिलासा दिला आहे. इराणच्या अधिकाऱ्यांनी भारतीय ध्वज असलेल्या जहाजांना या रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या सामुद्रधुनीतून सुरक्षितपणे जाण्याची परवानगी देण्याचा निर्णय घेतल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे.

अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी जहाज वाहतूक जवळपास ठप्प झाली आहे. यापूर्वी इराणच्या 'इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड्स कॉर्प्स' (IRGC) च्या नौदल प्रमुखांनी स्पष्ट केले होते की, या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या कोणत्याही जहाजासाठी इराणची परवानगी घेणे अनिवार्य आहे. अन्यथा त्यांना इराणी हल्ल्याचे लक्ष्य व्हावे लागू शकते, असा इशारा देण्यात आला होता.

इराणचे रिअर ॲडमिरल अलीरेझा तांगसिरी यांनी 'X' वरील पोस्टमध्ये म्हटले होते की, "जहाजांना होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सुरक्षित प्रवासाचे आश्वासन दिले होते का? हे 'एक्सप्रेस रोम' आणि 'मयुरी नारी' या जहाजांच्या कर्मचाऱ्यांना विचारले पाहिजे, ज्यांनी इशाऱ्यांकडे दुर्लक्ष करून सामुद्रधुनी ओलांडण्याचा प्रयत्न केला आणि पकडले गेले."

मात्र, अमेरिका आणि इस्रायलच्या हितासाठी काम न करणाऱ्या देशांची जहाजे या सामुद्रधुनीतून सुरक्षितपणे प्रवास करू शकतात, असे इराणने स्पष्ट केले आहे. त्यानुसारच भारतीय ध्वज असलेल्या जहाजांना या मार्गातून सुरक्षित प्रवासाची परवानगी देण्यात आली आहे.

होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जागतिक तेल पुरवठ्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची आहे. इराण आणि ओमानच्या किनारपट्टीला वेगळे करणाऱ्या या अरुंद सागरी मार्गातून दररोज 2 कोटी बॅरलहून अधिक कच्चे तेल वाहून नेले जाते, जे जागतिक तेल वापराच्या अंदाजे पाचवा हिस्सा आणि समुद्रातून होणाऱ्या एकूण तेल व्यापाराच्या जवळपास एक चतुर्थांश आहे. याशिवाय जगातील मोठ्या प्रमाणातील नैसर्गिक वायूचा (LNG) पुरवठाही याच मार्गावरून होतो.

दरम्यान, भारताच्या बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या पर्शियन गल्फ क्षेत्रात 28 भारतीय ध्वज असलेली जहाजे कार्यरत आहेत. यापैकी 24 जहाजे होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या पश्चिमेला असून त्यावर 677 भारतीय खलाशी आहेत, तर 4 जहाजे सामुद्रधुनीच्या पूर्वेला असून त्यावर 101 भारतीय खलाशी आहेत. या सर्वांच्या सुरक्षिततेवर सक्रियपणे लक्ष ठेवले जात आहे.

परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यासाठी 28 फेब्रुवारी 2026 पासून बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्रालय आणि 'डायरेक्टोरेट जनरल ऑफ शिपिंग'मध्ये 24 तास कार्यरत असणारा नियंत्रण कक्ष सुरू करण्यात आला आहे. भारतीय खलाशांना आवश्यक ती मदत आणि सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी संबंधित अधिकारी, जहाज व्यवस्थापक आणि भरती संस्था भारतीय दूतावास व स्थानिक प्रशासनाशी समन्वय साधत आहेत. भारतीय खलाशांचे कल्याण आणि भारताच्या सागरी हितसंबंधांचे रक्षण करण्यासाठी सरकार कटिबद्ध असल्याचे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे.