अंगावर खाकी, खांद्यावर स्टार अन् दाखवत होती रुबाब; पुण्यात तोतया ‘लेडी सिंघम’चा पर्दाफाश, नेमकं काय घडलं?

  परभणीत भिंत कोसळून ११ वर्षीय मुलीचा दुर्दैवी मृत्यू; बीडमध्ये केळी-जांभळाची बाग उध्वस्त; बुलढाण्यात चक्रीवादळाचा तडाखा; करमाळ्यात वृद्ध दांपत्याचा जागीच मृत्यू

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) -  किरण देशमुख

मुंबई / औरंगाबाद, – राज्यातील हवामानाने गेल्या काही दिवसांपासून अचानक रंग बदलला आहे. एकीकडे काही भागात उन्हाचा कोप राहिला आहे, तर दुसरीकडे मान्सूनपूर्व पावसाने (Pre-monsoon Rain) विदर्भ, मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रात मोठे थैमान घातले आहे. वादळी वाऱ्यासह झालेल्या मुसळधार पावसाने उभी पिके आडवी झाली आहेत. केळीच्या बागा उद्ध्वस्त झाल्या आहेत. अनेक ठिकाणी वीज पडून जनावरे मरण पावली आहेत. घरे कोसळल्याने मानवी जीविताचेही नुकसान झाले आहे. या सर्व घटनांमुळे बळीराजा पुन्हा एकदा आर्थिक संकटात सापडला आहे. हाता-तोंडाशी आलेला घास पावसाने हिरावून नेल्याची व्यथा शेतकऱ्यांच्या नशिबी आली आहे.

 परभणी – भिंत कोसळून अल्पवयीन मुलीचा मृत्यू, बैल-गाय जागीच दगावली

परभणी जिल्ह्यात काल (१ जून) रात्री अचानक आलेल्या वादळी वाऱ्यासह झालेल्या पावसाने मोठे नुकसान केले आहे.

इंदेवाडी (परभणी तालुका): वादळी वाऱ्याने घरावरील पत्रे उडून गेली. त्यामुळे विटांची भिंत कोसळली. या घटनेत दिपाली विजय नंदगे (वय ११) हिच्या डोक्यावर भिंत पडली. उपचारापूर्वीच तिचा जागीच मृत्यू झाला. चिमुकलीच्या मृत्यूने गावात शोककळा पसरली आहे.

गौंडगाव (गंगाखेड तालुका): पाऊस, मेघगर्जना आणि विजांच्या कडकडाटादरम्यान शेत परिसरात वीज कोसळली. या घटनेत शेतकरी किरण कराळे यांचा एक बैल आणि एक गाय जागीच दगावली. शेतीकामासाठी उपयुक्त असलेली जनावरे गमावल्याने कराळे कुटुंबावर संकटाचा डोंगर कोसळला आहे.

पोखरणी रेल्वे स्थानक: येथे अक्षरशः पत्र्याचे संपूर्ण शेड उडून थेट ओव्हरहेड वायरवर पडले. सुदैवाने या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. रेल्वे कर्मचाऱ्यांनी क्रेनच्या सहाय्याने शेड बाजूला केले. त्यामुळे वाहतुकीवर मोठा परिणाम झाला नाही.

 बीड – गारांच्या माऱ्याने फळबागा उद्ध्वस्त

बीड जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यात गारांसह झालेल्या पावसाने मोठी हानी केली आहे.

गहिनीनाथ गड, चिखली आणि परिसरात दुपारी व मध्यरात्री झालेल्या गारांच्या माऱ्याने केळी आणि जांभळाच्या बागा भुईसपाट झाल्या.

पारंपरिक शेतीला पर्याय म्हणून दिनकर लाड या शेतकऱ्याने केळीच्या आंतरपिकात पांढऱ्या जांभळाची बाग घेतली होती. यावेळी जांभळाचा तोडा सुरू होता. बाजारात चांगला दर होता. पण या पावसाने दोन लाखांचे उत्पन्न हिरावून नेले.

मे महिन्यात झालेल्या अवकाळी पावसाने जिल्ह्यात २४९ हेक्टरवरील पिके उद्ध्वस्त झाली होती. मात्र, त्यापैकी बहुतांश पिकांचे पंचनामेही झालेले नव्हते. त्यात आता या नव्या नुकसानीने शेतकरी हतबल झाला आहे.

बुलढाणा – चक्रीवादळाचे थैमान, केळी बागा उद्ध्वस्त

बुलढाणा जिल्ह्यात संग्रामपूर, शेगाव आणि खामगाव तालुक्यात काल सायंकाळी जवळपास तीन तास चक्रीवादळासह मान्सूनपूर्व पावसाने जोरदार धुमाकूळ घातला.

 हजारो हेक्टरवरील केळी व संत्रा बागा पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाल्या आहेत.

 या भागातील केळी विदेशात निर्यात होणार होती. त्यामुळे चांगल्या दर्जाच्या केळीचे नुकसान झाल्याने शेतकऱ्यांच्या भावना अनावर झाल्या आहेत.

 केळीच्या बागा अक्षरशः ‘झोपल्या’ असून मोठे आर्थिक नुकसान झाल्याचे प्राथमिक अंदाज आहेत.

 सोलापूर (करमाळा) – वादळी वाऱ्यात वृद्ध दांपत्याचा मृत्यू, केळी बागा आडव्या

सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यात गेले दोन दिवस सुरू असलेल्या वादळी वाऱ्याने मोठे नुकसान केले आहे.

पोमलवाडी: रविवारी रात्री सोसाट्याच्या वाऱ्यात घराची भिंत अंगावर पडून जगन्नाथ नवले आणि त्यांच्या पत्नी शालन नवले या वृद्ध दांपत्याचा दुर्दैवी मृत्यू झाला.

करमाळा तालुक्यातील पश्चिम भाग (उजनी पाणलोट क्षेत्र): येथील शेकडो एकरावरील केळी बागा वादळी वाऱ्याने आडव्या झाल्या आहेत. केळी उत्पादक शेतकरी गंभीर अडचणीत सापडले आहेत. तसेच अनेक घरांवरील पत्रेही उडून गेली आहेत.

वाशिंबे, पारेवाडी, केतूर, हिंगणी, खातगाव, रामवाडी, गुलमोहरवाडी परिसरात रात्री नऊ वाजेच्या सुमारास अचानक आलेल्या वादळी वाऱ्यासह विजांच्या कडकडाटात मुसळधार पावसाने हजेरी लावली. प्रशासनाने पंचनामे करण्यास सुरुवात केली आहे.

| जिल्हा | मुख्य नुकसानीची बाब | तपशील |

| परभणी | मानवी जीवित, जनावरे | ११ वर्षीय मुलीचा मृत्यू, बैल व गायीचा मृत्यू, रेल्वे स्थानकाचे शेड उडाले |

| बीड | फळबागा | केळी व जांभळाच्या बागा उद्ध्वस्त, शेतकऱ्याचे २ लाखांचे उत्पन्न हिरावले |

| बुलढाणा | केळी व संत्रा बागा | हजारो हेक्टरवरील निर्यातीच्या केळीची बागा उद्ध्वस्त, चक्रीवादळाचा तडाखा |

| सोलापूर (करमाळा) | मानवी जीवित, केळी बागा | वृद्ध दांपत्याचा मृत्यू, शेकडो एकर केळी बागा आडव्या |

शेतकऱ्यांची व्यथा – ‘हाता तोंडाशी आलेला घास हिरावला’

बीडमधील दिनकर लाड यांसारख्या शेतकऱ्यांची अवस्था ही संपूर्ण राज्यातील शेतकऱ्यांची व्यथा दर्शवते. ‘पारंपरिक शेतीला पर्याय म्हणून फळबागा लावल्या. वर्षानुवर्षे मेहनत केली. उत्पन्न हाती येईल इतक्यात पावसाने सर्व उद्ध्वस्त केले. आता पुन्हा उभे राहणे कठीण आहे,’ अशी हळहळ शेतकऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.

प्रशासनाने शेकडो एकरांचे पंचनामे करण्यास सुरुवात केली आहे. तथापि, मे महिन्यातील अवकाळी पावसाचे पंचनामे अद्याप पूर्ण झालेले नसल्याने शेतकऱ्यांचा संताप वाढत आहे. नुकसानीची भरपाई मिळण्यास उशीर होत असल्याच्या तक्रारी मांडल्या जात आहेत.

 हवामान विभागाचा इशारा

हवामान विभागाने पुढील २४ तासांत विदर्भ, मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्र आणि खानदेशातील काही भागांमध्ये वादळी वारे, विजांच्या कडकडाटासह पाऊस होण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. शेतकऱ्यांनी काढणी आलेली पिके तात्काळ गोळा करावीत तसेच सुरक्षित स्थळी हलवावीत, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत.

प्रशासनालाही सतर्क राहण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. पूरग्रस्त भागात प्रशासनाने मदत व बचावकार्य सुरू केले आहे. मात्र, पावसाने अनेक ठिकाणी रस्ते व विद्युत खांब कोसळल्याने संपर्कव्यवस्था विस्कळीत झाली आहे.

मान्सून अद्याप राज्यात दाखल झालेला नसतानाच मान्सूनपूर्व पावसाने जबरदस्त थैमान घातले आहे. विदर्भ, मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्रातील शेतकरी याच्या विळख्यात सापडला आहे. परभणीत एका बालिकेने जीव गमावला आहे. बीडमध्ये फळबागा उद्ध्वस्त झाल्या आहेत. बुलढाण्यात चक्रीवादळाने निर्यातीच्या केळीची बागा उद्ध्वस्त केली आहे. करमाळ्यात वृद्ध दांपत्याचा मृत्यू झाला आहे. मे महिन्यातील अवकाळी पावसाची नुकसान भरपाई मिळण्यापूर्वीच नव्या नुकसानीने शेतकरी कर्कशा झाला आहे. पुढील काही दिवस पावसाचा अंदाज असल्याने शेतकऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. प्रशासनाने तातडीने मदत आणि पंचनामे करण्याची मागणी शेतकऱ्यांकडून होत आहे. निसर्गाच्या या लहरीपणाने बळीराजाचे सारे गणित बिघडवले आहे. आता सरकारकडून दिलासा मिळण्याचीच शक्यता शेतकऱ्यांना आहे. अन्यथा, राज्य पुन्हा एकदा शेतीसंकटाच्या तोंडावर उभे राहील, यात शंका नाही.