आटपाडीतील शासकीय जागेवरील अतिक्रमणे हटवा; नगरपंचायत आक्रमक, तहसीलदारांना दिले निवेदन

 युद्धविरामाच्या घोषणेनंतर जागतिक बाजारात दिलासा; कच्च्या तेलाच्या किमती १४ टक्क्यांनी घसरल्या, आशियाई बाजारात जबरदस्त तेजी, गुंतवणूकदारांमध्ये उत्साहाचे वातावरण

मुंबई : जागतिक राजकारणातील महत्त्वाच्या घडामोडींचे सकारात्मक पडसाद आज भारतीय शेअर बाजारात उमटले आहेत. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील युद्ध अखेर थांबले असून दोन्ही देशांमध्ये दोन आठवड्यांसाठी शस्त्रसंधी झाली आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी युद्धविरामाची घोषणा केल्यानंतर भारतीय शेअर बाजार एका मोठ्या उसळणीसह उघडला. प्री-ओपनिंग सत्रातच सेन्सेक्सने २७०० हून अधिक अंकांची ऐतिहासिक झेप घेतली. निफ्टीनेही ७५० अंकांची मजल मारली. आयटी, मेटल, रिअल्टी क्षेत्रातील समभागात मोठी तेजी दिसून आली. कच्च्या तेलाच्या भावातही मोठी घसरण झाली. प्रति बॅरल १४ टक्क्यांनी दर पडले असून, किमती ९५ डॉलरच्या खाली आल्या आहेत.

ट्रम्प यांनी मंगळवारी जाहीर केले की, अमेरिका इराणसोबत दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामासाठी सहमत झाली आहे. त्यांनी इराणवर मोठा हल्ला करण्याची आणि तेथील संस्कृती नष्ट करण्याची धमकी दिल्यानंतर काही तासांतच हे विधान केले. हा युद्धविराम घडवून आणण्यात पाकिस्तानने महत्त्वाची भूमिका बजावली. ट्रम्प यांनी आपल्या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आणि फील्ड मार्शल आसिम मुनीर यांचा उल्लेख करत त्यांचे आभार मानले. इराणचे परराष्ट्र मंत्री सय्यद अब्बास अराघची यांनीही एक्सवर पोस्ट करून वृत्ताला दुजोरा दिला. इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेच्या वतीने जारी करण्यात आलेल्या निवेदनात दोन आठवड्यांसाठी शस्त्रसंधी करण्यात आल्याचे स्पष्ट करण्यात आले.

 तेजीचे मुख्य कारण काय?

जागतिक स्तरावर सुरू असलेल्या संघर्षात ‘सीझफायर’ म्हणजेच युद्धविरामाची घोषणा झाल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत सकारात्मक संकेत मिळाले आहेत. कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली स्थिरता आणि जागतिक पुरवठा साखळी पुन्हा सुरळीत होण्याची शक्यता निर्माण झाल्याने जगभरातील शेअर बाजारांनी या निर्णयाचे स्वागत केले. याचाच थेट परिणाम आज मुंबई शेअर बाजाराच्या (BSE) सेन्सेक्स आणि राष्ट्रीय शेअर बाजाराच्या (NSE) निफ्टीवर दिसून आला.

प्री-ओपनिंग सत्रात सेन्सेक्सने २७०० हून अधिक अंकांची झेप घेतली. निफ्टीनेही मोठी पातळी ओलांडत गुंतवणूकदारांना सुखद धक्का दिला. आशियाई बाजारांमध्ये जबरदस्त उत्साह दिसून आला. जपानच्या निक्केई २२५ मध्ये १.७९ टक्क्यांची उसळी, दक्षिण कोरियाच्या कोस्पीमध्ये ५.९९ टक्के आणि कोस्डॅकमध्ये सुमारे ५ टक्क्यांची तेजी नोंदवली गेली. कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रति बॅरल १८.१० डॉलरची घसरण झाली. WTI क्रूड फ्युचर्स १४ टक्क्यांनी घसरून ९७.४९ डॉलर प्रति बॅरलवर आले. ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स १३ टक्क्यांनी घसरून ९५.६३ डॉलरवर स्थिरावले.

होर्मुझ सामुद्रधुनी महत्त्वाची

ट्रम्प यांनी होर्मुझची सामुद्रधुनी तात्काळ आणि सुरक्षितपणे पुन्हा सुरू करण्याच्या अटीवर इराणसोबत दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामास सहमती दर्शवल्याचे सांगितले. जगातील सुमारे २० टक्के तेल वाहून नेणाऱ्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून पुन्हा वाहतूक करण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला. या मार्गाच्या बंदीमुळे जागतिक तेल पुरवठा विस्कळीत झाला होता. युद्धविरामानंतर तेलाच्या किमती घसरल्याने जागतिक अर्थव्यवस्थेला दिलासा मिळाला आहे.

ट्रम्प यांनी इराणला दिलेल्या १० अटींच्या मसुद्याला इराणने सकारात्मक प्रतिसाद दिला. होर्मुझ सामुद्रधुनी तात्काळ आणि पूर्णपणे खुली करण्याची अट अमेरिकेने घातली होती, ज्याला इराण तयार झाले. पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने हा युद्धविराम शक्य झाला. शाहबाज शरीफ यांनी ट्विट करत युद्धविरामाचे स्वागत केले आणि १० एप्रिल रोजी इस्लामाबादमध्ये शिष्टमंडळांची बैठक बोलावली.

आशियाई आणि युरोपियन बाजारातील प्रतिसाद

युद्धविरामाच्या घोषणेनंतर आशियाई बाजारांमध्ये जबरदस्त उत्साह पाहायला मिळाला. जपानच्या निक्केई २२५ मध्ये १.७९ टक्क्यांची उसळी, टॉपिक्समध्ये १.६९ टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली. दक्षिण कोरियाच्या कोस्पीमध्ये ५.९९ टक्के आणि स्मॉल-कॅप कोस्डॅकमध्ये सुमारे ५ टक्क्यांची तेजी आली. युरोपियन बाजारांमध्येही सकारात्मक संकेत दिसून येत आहेत. कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली घसरण आणि जागतिक पुरवठा साखळी पुन्हा सुरळीत होण्याची शक्यता यामुळे गुंतवणूकदार उत्साहित झाले आहेत.

 तज्ज्ञांचे मत

तज्ज्ञांच्या मते, जर सीझफायरची स्थिती कायम राहिली आणि जागतिक स्तरावर शांतता प्रस्थापित झाली, तर भारतीय शेअर बाजार येत्या काही दिवसांत नवे उच्चांक प्रस्थापित करू शकतो. आयटी, मेटल, रिअल्टी क्षेत्रातील समभागात मोठी तेजी दिसून येत आहे. अदानी पोर्ट, इंडिगोच्या समभागात मोठी उसळी पहायला मिळत आहे. कच्च्या तेलाच्या भावात १३ टक्क्यांनी घसरण झाल्याने अर्थव्यवस्थेला दिलासा मिळाला आहे.

युद्धविरामाची पार्श्वभूमी

अमेरिका-इराण संघर्षाची सुरुवात २८ फेब्रुवारी रोजी झाली, जेव्हा अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर हल्ला केला. या हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्यासह अनेक नेत्यांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली. त्यानंतर इराणने जोरदार प्रत्युत्तर देत मिडल ईस्टमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर हल्ले केले. बहरीन, कुवैत आणि दुबई येथेही तणाव निर्माण झाला. या युद्धामुळे जागतिक स्तरावर तेल आणि गॅसच्या पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला. स्ट्रेट ऑफ होर्मुज हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग बंद झाल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर झाली.

ट्रम्प यांनी इराणला दिलेल्या १० अटींच्या मसुद्याला इराणने सकारात्मक प्रतिसाद दिला. होर्मुझ सामुद्रधुनी तात्काळ आणि पूर्णपणे खुली करण्याची अट अमेरिकेने घातली होती, ज्याला इराण तयार झाले. पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने हा युद्धविराम शक्य झाला. शाहबाज शरीफ यांनी ट्विट करत युद्धविरामाचे स्वागत केले आणि १० एप्रिल रोजी इस्लामाबादमध्ये शिष्टमंडळांची बैठक बोलावली.

पुढील दोन आठवडे निर्णायक

पुढील दोन आठवडे हे अत्यंत कळीचे असल्याचे ट्रम्प यांनी सांगितले. या काळात इराणकडून सकारात्मक प्रतिसाद अपेक्षित आहे. १० एप्रिल रोजी इस्लामाबादमध्ये इराण आणि अमेरिकेच्या शिष्टमंडळांची बैठक होणार आहे. शाहबाज शरीफ यांनी दोन्ही देशांना निमंत्रण दिले असून, सर्व वाद मिटवून ठोस करार करण्याचा प्रयत्न केला जाईल.

 जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम

या संघर्षामुळे जागतिक तेल पुरवठा विस्कळीत झाला होता. होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद झाल्याने तेलाच्या किमती प्रचंड वाढल्या. शेअर बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली. युद्धविराम झाल्याने जागतिक अर्थव्यवस्थेला दिलासा मिळण्याची आशा आहे. ट्रम्प यांनी हा निर्णय घेताना अर्थव्यवस्थेच्या हिताचा विचार केल्याचे स्पष्ट झाले.

या युद्धविरामामुळे मिडल ईस्टमधील तणाव कमी होण्याची आशा व्यक्त केली जात आहे. मात्र, इस्रायलच्या भूमिका आणि लेबनॉनमधील कारवायांमुळे नवीन आव्हाने निर्माण होऊ शकतात. दोन्ही देशांनी संयम राखला तरच दीर्घकालीन शांतता शक्य होईल.

इराण-अमेरिका युद्ध थांबताच भारतीय शेअर बाजारात मोठी उसळी दिसून आली. सेन्सेक्स २५०० हून अधिक अंकांनी वधारला तर निफ्टीने ७५० अंकांची मजल मारली. कच्च्या तेलाच्या किमती १४ टक्क्यांनी घसरल्या. ट्रम्प यांनी पाकिस्तानच्या मध्यस्थीचे आभार मानले. १० एप्रिलला इस्लामाबादमध्ये चर्चा होणार असून, जागतिक अर्थव्यवस्थेला दिलासा मिळाला आहे.