‘रुबाब’: रक्तपाताच्या अट्टहासापेक्षा समजुतीच्या माणुसकीवर भाष्य करणारा चित्रपट

  “वारकरी संप्रदायाचं पांघरूण घालून द्वेष पसरवणाऱ्या लबाड लांडग्यांवर पवार साहेबांनी टीका केली”; रोहिणी खडसे यांचा तुषार भोसले यांच्यावर तीव्र हल्ला “आचार्य पदवी कोणी दिली? तपास व्हायला हवा”; अमोल मिटकरी यांचे पवारांच्या वक्तव्याचे समर्थन

जळगाव: वारकरी संप्रदायात प्रतिगामी विचारसरणीच्या लोकांची घुसखोरी झाल्याचे आणि ६० टक्के लोक धर्मांध शक्तींना बळ देत असल्याचे शरद पवार यांनी केलेल्या विधानावरून महाराष्ट्रातील राजकारण पुन्हा एकदा तापले आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) महिला प्रदेशाध्यक्षा रोहिणी खडसे यांनी भाजपचे तुषार भोसले यांच्यावर जोरदार हल्लाबोल केला. त्यांनी ‘हा कोण नवीन तात्या विंचू मार्केटमध्ये आणलाय?’ असा सवाल उपस्थित करत भोसले यांना ‘आचार्य’ पदवी कोणी दिली, याचा तपास व्हावा, अशी मागणी केली.

रोहिणी खडसे यांनी सोशल मीडियावर केलेल्या पोस्टमध्ये म्हटले, “खरंतर पवार साहेबांनी अशाच लबाड लांडग्यांवर टीका केली आहे. जे वारकरी संप्रदायाचं पांघरूण घालून समाजासमाजात, जातीपातीत, धर्माधर्मात तेढ निर्माण करतात. मागे एकदा, काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते बाळासाहेब थोरात यांच्यावर वारकरी संप्रदायाचा आडोसा घेऊन संग्राम भंडारे नावाच्या व्यक्तीने नथुराम गोडसे होऊन थोरात साहेबांची हत्या करण्याची धमकी दिली होती.”

ते पुढे म्हणाल्या, “या विचाराला वारकरी संप्रदायात स्थान नाही आणि तरीही वारकरी संप्रदायाचे नाव घेऊन कोणी द्वेष, व्याभिचार पसरवत असेल तर त्याला तिथे रोखण्याचे काम आम्ही संत मुक्ताबाई, कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांचे वैचारिक वारस म्हणून करू. कारण आम्ही पिढ्यानपिढ्याचे वारकरी आहोत. भाजपने हा कोण नवीन तात्या विंचू मार्केटमध्ये आणलाय? जो स्वतःच स्वतःला ‘आचार्य’ची पदवी लावतो. याला आचार्यची पदवी दिली कोणी याचा आधी तपास व्हायला हवा.”

अमोल मिटकरी यांचे समर्थन

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार अमोल मिटकरी यांनीही शरद पवार यांच्या वक्तव्याचे समर्थन केले. ते म्हणाले, “वारकरी संप्रदायात प्रतिगामी विचारांची घुसखोरी झाल्याचा मुद्दा पवारांनी मांडला होता, तो योग्य असल्याचं मिटकरी म्हणाले. पवारांनी मांडलेली ६० टक्क्यांची आकडेवारीही कमीच असून प्रत्यक्षात ही संख्या अधिक असू शकते, असा दावा मिटकरींनी केला.”

 शरद पवार नेमके काय म्हणाले होते?

शरद पवार यांनी महिला शासकीय अधिकाऱ्यांच्या अखिल भारतीय साहित्य संमेलनाच्या स्मरणिकेत लिहिले होते की, “वारकरी संप्रदायासारख्या समतेच्या चळवळीतही प्रतिगामी लोक घुसखोरी करू लागले आहेत. ६० टक्के लोक बोलताना धर्मांध शक्तींना बळ मिळेल अशी मांडणी करतात. प्रबोधनाच्या मार्गावर महिलांचा अभाव आहे.”

 संजय शिरसाट यांची टीका

सामाजिक न्याय मंत्री संजय शिरसाट यांनीही शरद पवार यांच्यावर टीका केली. ते म्हणाले, “वारकरी संप्रदायात अनेक जातीचे लोक असतात. एकाच जातीचा कुणी नसतो. त्यामुळे त्याला जातीय बळ देणे हा प्रचार सुरू असून, हिंदू समाजाला डॅमेज करण्याचा प्रयत्न आहे. हिंदू समाजाची ताकद वाटण्याचा प्रयत्न शरद पवार यांनी करू नये.”

 राजकीय वातावरण तापले

शरद पवार यांच्या विधानाने राज्यातील राजकीय वातावरण तापले आहे. रोहिणी खडसे यांनी ‘तात्या विंचू’ असा उल्लेख करत तुषार भोसले यांच्यावर निशाणा साधला. अमोल मिटकरी यांनी ६० टक्क्यांची आकडेवारी कमी असल्याचे सांगितले. दुसरीकडे, भाजप नेते संजय शिरसाट यांनी हिंदू समाजाला डॅमेज करण्याचा आरोप लावला.

वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्रातील सामाजिक समता, भक्ती आणि प्रबोधनाचा प्रमुख आधारस्तंभ मानला जातो. ज्ञानेश्वर, नामदेव, एकनाथ, तुकाराम, रामदास यांसारख्या संतांनी या संप्रदायाला आकार दिला. “वारकरी” हा शब्द “वारी” (पंढरपूर यात्रा) करणाऱ्यांसाठी वापरला जातो. या संप्रदायात स्त्री-पुरुष समानता, जातीभेद नाकारणे आणि विठ्ठल भक्ती हे प्रमुख आहेत.

शरद पवार यांचे वक्तव्य आणि त्यावरून उमटलेल्या तीव्र प्रतिक्रिया यावरून महाराष्ट्रातील धार्मिक-राजकीय ध्रुवीकरण अधिक तीव्र होत असल्याचे दिसते. रोहिणी खडसे यांच्या ‘तात्या विंचू’ या शब्दप्रयोगाने चर्चा अधिक तापली आहे.

सध्याची चर्चा मुख्यतः तीन मुद्द्यांवर केंद्रित आहे — वारकरी संप्रदायातील घुसखोरी, धर्मांधता आणि महिलांचा अभाव. यावर पुढील काही दिवसांत अधिक राजकीय आणि धार्मिक प्रतिक्रिया येण्याची शक्यता आहे.