विधान परिषदेसाठी सोलापूरच्या नेत्यांच्या जोर बैठका; राजेंद्र राऊत, राजन पाटील, राम सातपुते यांची चढाओढ, मुख्यमंत्री आणि पालकमंत्र्यांच्या संमतीनेच एकालाच संधी?

‘शिवाजी कोण होता’ पुस्तकाच्या नावावरून वाद; आमदारांचा अमर्याद भाषेतील फोन संवाद व्हायरल

मुंबई / कोल्हापूर :  शिंदेसेनेचे बुलडाणा जिल्ह्यातील आमदार संजय गायकवाड यांनी पुन्हा एकदा वादग्रस्त वक्तव्य आणि कृत्यांना सुरुवात केली आहे. आता त्यांनी ज्येष्ठ विचारवंत गोविंद पानसरे यांचे ‘शिवाजी कोण होता’ या पुस्तकाचे प्रकाशक प्रशांत आंबी (Prashant Ambi) यांना फोन करून अत्यंत शिवराळ भाषेत शिवीगाळ करतानाच जीवे मारण्याची धमकी दिली आहे. या संभाषणाची ऑडिओ क्लिप सोशल मीडियावर व्हायरल झाली असून, राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.

काय आहे प्रकरण?  

गोविंद पानसरे यांनी लिहिलेल्या ‘शिवाजी कोण होता’ या पुस्तकाचे प्रकाशक प्रशांत आंबी यांना आमदार संजय गायकवाड यांनी फोन केला. पुस्तकाच्या नावात छत्रपती शिवाजी महाराजांचा ‘एकेरी’ उल्लेख केल्याचा आरोप करत त्यांनी आंबी यांना अश्लील शिवीगाळ करण्यास सुरुवात केली. फक्त शिवीगाळच नव्हे, तर ‘तुझी जीभ कापून टाकीन’, ‘तुझ्या घरात घुसून मारीन’, ‘तुझी आई-बहीण चिरडून टाकीन’, ‘तलवार घेऊन येईन’, अशा धमक्याही त्यांनी दिल्या.

व्हायरल ऑडिओमधील संवादाचा भाग (शब्दशः अश्लीलतेपासून दूर राहत सारांशित स्वरूपात):  

आमदार गायकवाड यांनी फोनवरच आरंभीच विचारले, “तुम्ही शिवाजी महाराजांना शिवाजी म्हणता का? ‘शिवाजी कोण होता’ असे एकेरी भाषेत का लिहिले?”  

प्रकाशकांनी स्पष्ट केले की हे पुस्तक १९८८ मध्ये प्रकाशित झाले असून, ते गोविंद पानसरे यांचे आहे. त्यांनी नम्रपणे सांगितले की ‘जी’ हा आदरार्थी प्रत्यय आहे, पण गायकवाड आक्रमक झाले.  

प्रकाशक आंबी यांनी “आधी पुस्तक वाचा, मग बोला” असे सांगितल्यानंतर गायकवाड भडकले. त्यांनी म्हटले, अरे गोविंद पानसरे कोण असतात शिवाजी महाराजांना एकेरी म्हणणारे? तुला त्यांचे काय हाल झाले ते माहीत आहे का?” तसेच त्यांनी प्रकाशकाला विचारले, “तू ब्राह्मण आहेस का?” प्रकाशकाने नकार दिल्यानंतरही गायकवाड यांनी शिवीगाळ सुरू ठेवली.

एका टप्प्यावर गायकवाड म्हणाले, “उद्या तुझ्या आईबद्दल असे कोणी लिहिले तर तू प्रकाशित करशील का?” प्रकाशकाने पुन्हा पुस्तक वाचण्याचा सल्ला देताच गायकवाड यांनी उत्तर दिले, “मला काय वाचायची गरज नाही. मी हेडलाईन वाचली की समजते. शिवराय रक्तात, कणाकणात आहेत.” पुढे गायकवाड म्हणाले, “उद्या तुला कोल्हापुरात उत्तर भेटेल. तुझी जीभ कापून टाकीन. तुझी आई-बहीण, जीभ ते चिरडून टाकतो पायाखाली.” 

प्रकाशक प्रशांत आंबी यांनी या धमक्यांना शांतपणे उत्तर देत म्हटले, “तुम्ही धमक्या देऊ नका. मी राजाराम झोपडपट्टीत राहतो, मला जास्त शिव्या येतात पण मी देत नाही. कृपया पुस्तक वाचा.” मात्र, गायकवाड यांचा रोख कमी झाला नाही. शेवटी गायकवाड म्हणाले, “जा कोठे रिपोर्ट द्यायचा दे, पब्लिश कर. उद्या तुझी माय… करणार आहे.”

आमदारांचा इतिहासही वादग्रस्त: 

संजय गायकवाड हे नेहमीच वादात राहिले आहेत. काही दिवसांपूर्वीच मुंबईतील आमदार निवासाच्या कॅन्टीनमध्ये निकृष्ट दर्जाचे जेवण दिल्याच्या रागातून त्यांनी एका कर्मचाऱ्याला मारहाण केली होती. मार्च २०२४ मध्ये शिवजयंतीच्या मिरवणुकीत एका तरुणाला पोलिसांच्या लाठीने मारहाण करतानाचा त्यांचा व्हिडिओ व्हायरल झाला होता. सप्टेंबर २०२४ मध्ये त्यांनी राहुल गांधी यांची जीभ छाटणाऱ्याला ११ लाख रुपयांचे बक्षीस जाहीर केले होते, ज्यामुळे त्यांच्यावर गुन्हाही दाखल झाला होता. जुलै २०२५ मध्ये त्यांनी छत्रपती संभाजी महाराजांबद्दल केलेल्या एका विधानामुळे मराठा समाजात संताप व्यक्त झाला होता, ज्यावर नंतर त्यांनी माफी मागितली. १९८७ मध्ये वाघाची शिकार केल्याचा दावा, पोलिसांना भ्रष्ट म्हणणे आणि मतदारांबद्दल “त्यांना फक्त दारू आणि मटण हवे असते” असे विधान करणे, अशा अनेक कारणांमुळे ते नेहमीच चर्चेत असतात.

प्रकाशकांची प्रतिक्रिया:  

प्रकाशक प्रशांत आंबी यांनी या प्रकरणी पोलिसात तक्रार दाखल करण्याचा इशारा दिला आहे. ते म्हणाले, “आम्ही केवळ एक पुस्तक प्रकाशित केले आहे. त्यात छत्रपतींचा अनादर नाही. आमदारांनी अशी भाषा वापरणे ही त्यांच्या पदाची बेअब्रू आहे. त्यांनी पुस्तक न वाचताच शिवीगाळ केली. आम्ही कायदेशीर मार्गाने जाणार आहोत.”

राजकीय प्रतिक्रिया:  

शिंदेसेनेचे पदाधिकारी या प्रकरणी अद्याप मौन बाळगून आहेत, तर विरोधी पक्षांनी गायकवाड यांच्या वागण्याचा निषेध केला आहे. काँग्रेसच्या एका नेत्याने नाव न सांगता म्हटले, “अशा आमदारांमुळे विधिमंडळाची प्रतिमा मलीन होते. शिवरायांच्या नावावरून अशी अभद्रता करणे कुठल्याही संस्कारी समाजाला मान्य होणार नाही.” काही सामाजिक कार्यकर्त्यांनी गायकवाड यांच्या विरोधात त्वरित कारवाईची मागणी केली आहे.

पोलिस प्रशासन काय म्हणते?  

कोल्हापूर पोलिसांनी प्राथमिक माहिती नोंदवली असून प्रकाशक आंबी यांची बाजू ऐकून घेतली जात आहे. पोलिस अधीक्षकांनी सांगितले, “तक्रार आल्यास योग्य ती कायदेशीर कारवाई केली जाईल. आमदार असल्यामुळे कोणतीही सवलत देण्यात येणार नाही.”

सामाजिक माध्यमांवर प्रतिक्रिया:  

हा ऑडिओ व्हायरल झाल्यापासून ट्विटर (X), फेसबुक आणि व्हॉट्सअॅपवर नागरिकांनी आमदार गायकवाड यांच्या भाषेचा तीव्र शब्दांत निषेध केला आहे. एका वापरकर्त्याने लिहिले, “आमदार म्हणून एखाद्याची आई-बहीण, जीभ चिरडण्याच्या धमक्या द्यायच्या हा नवीन ‘आदर्श’ ठेवला का?” तर दुसऱ्या वापरकर्त्याने लिहिले, “शिवरायांच्या नावावरून एवढी हलकी भाषा? त्यांचा खरा अनादर कोण करतोय हे आता स्पष्ट झाले.”

नेमके पुस्तक काय आहे?  

गोविंद पानसरे यांचे ‘शिवाजी कोण होता’ हे ऐतिहासिक विश्लेषणात्मक पुस्तक आहे. यात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जीवनातील विविध पैलूंवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे. अनेक विद्वानांनी हे पुस्तक वाचनाला हरकत नसल्याचे म्हटले आहे. मात्र, पुस्तकाचे शीर्षक काही जणांना आक्षेपार्ह वाटू शकते. आमदार गायकवाड यांनी हा विषय हाती घेतला तरी त्यांनी पुस्तकाचे संपूर्ण वाचन केले होते का, याबाबत संशय आहे. कारण त्यांना पुस्तकाची पानेही ७२ असल्याची माहिती होती, मात्र त्यांनी वाचण्यास स्पष्ट नकार दिला.

पुढील वाटचाल: 

दरम्यान, प्रकाशकांनी कायदेशीर सल्ला घेतला असून लवकरच मुंबई किंवा कोल्हापूर येथे गुन्हा दाखल करण्याची शक्यता आहे. आमदार गायकवाड यांनी अद्याप या प्रकरणी कोणतीही सार्वजनिक माफी मागितलेली नाही किंवा स्पष्टीकरण दिलेले नाही. राज्याचे गृहमंत्री यांनी या प्रकरणाची दखल घेऊन योग्य ती कारवाई करण्याचे आश्वासन दिले आहे.

शिवरायांच्या नावावरून शिवीगाळ, अश्लील भाषा आणि धमक्या या सार्वजनिक पदावर असलेल्या व्यक्तीला शोभत नसल्याची प्रतिक्रिया सर्वत्र उमटत आहे. संजय गायकवाड यांच्या या कृत्यामुळे विधिमंडळाची प्रतिष्ठा ढासळल्याची भावना आहे. आता पोलिस प्रशासन आणि राज्य सरकार काय भूमिका घेते, याकडे सर्वांचे लागले आहे. 

छत्रपती शिवाजी महाराज हे केवळ एका समाजाचे नव्हे, तर संपूर्ण महाराष्ट्राचे शिलेदार आहेत. त्यांच्या नावाने शिवीगाळ आणि अश्लीलता ही त्यांच्याच प्रतिमेला कलंक आहे. आमदार असो वा सामान्य नागरिक, अभिव्यक्ती मर्यादेत राहूनच व्हायला हवी. वेळ आली आहे की, राजकीय आणि सामाजिक नेत्यांनी आपल्या वागण्याची पुनरावृत्ती करावी.