म्हसवड पालिकेच्या स्वीकृत नगरसेवक निवडी का रखडल्या; शेखर गोरेंची पुन्हा निराशा होणार का?

कर्जमाफीच्या अटींविरोधात उपोषण तिसऱ्या दिवशीही कायम; कृषीमंत्र्यांच्या संपर्कातूनही तोडगा नाही; जरांगे पाटील भेटीची शक्यता वाढली

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

पंढरपूर / मुंबई :  राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) चे आमदार रोहित पवार यांच्या अन्नत्याग आंदोलनाचा आज तिसरा दिवस आहे. पंढरपूर येथील छत्रपती शिवाजी महाराज चौकात सुरू असलेल्या या आंदोलनाची धार दिवसेंदिवस अधिक तीव्र होत आहे. कर्जमाफीच्या जाचक अटी हटवण्याची मागणी रोहित पवार यांनी केली आहे. दरम्यान, त्यांचे वडील राजेंद्र पवार यांनीही थेट आंदोलनात सहभागी होत मोठं वक्तव्य केलं आहे. राजेंद्र पवार म्हणाले, “मी रोहितचा बाप असलो तरी, त्याला शेतकऱ्यांच्या ओटीत टाकलंय.” या वक्तव्याने राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.

 अन्नत्यागाचा तिसरा दिवस : रोहित पवारांची भूमिका अढळ

आमदार रोहित पवार यांनी शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीसाठी हे आंदोलन सुरू केले आहे. विशेष म्हणजे, सरकारने कर्जमाफी जाहीर केली असली, तरी त्यासाठी अनेक अटी घातल्या आहेत. त्यातील काही अटी व्यावहारिक नसल्याचे सांगत रोहित पवार आक्रमक झाले आहेत. त्यांनी आज सकाळी सोशल मीडियावर एक व्हिडीओ पोस्ट करत म्हटले आहे की, “जोपर्यंत सरकार कर्जमाफीच्या जाचक अटी मागे घेत नाही, तोपर्यंत मी अन्नत्याग सुरूच ठेवणार आहे. शेतकऱ्यांची ओरड सरकारपर्यंत पोहोचली पाहिजे.”

रोहित पवार यांच्या या भूमिकेमुळे राज्यातील शेतकरी संघटनांमध्ये त्यांच्याबद्दल सहानुभूती व्यक्त केली जात आहे. आज दुपारपर्यंत आंदोलनाच्या ठिकाणी विविध पक्षांचे आमदार, खासदार आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांची उपस्थिती वाढू लागली आहे.

राजेंद्र पवारांचे वक्तव्य : वडील म्हणून नाही, तर शेतकरी म्हणून…

आंदोलन सुरू झाल्यानंतर पहिल्यांदाच राजेंद्र पवार यांनी आपल्या मुलाला भेट दिली. भेटीनंतर बोलताना त्यांनी अतिशय भावुक अशी भूमिका मांडली. राजेंद्र पवार म्हणाले, “मी रोहितचा बाप आहे. पण आज मी येथे एक शेतकरी म्हणून बसलो आहे. रोहित स्वतःसाठी कर्जमाफी मागत नाही, तर तो सर्वसामान्य शेतकऱ्यांच्या प्रश्नासाठी उपाशी आहे. म्हणूनच मी त्याला शेतकऱ्यांच्या ओटीत टाकलं आहे.”

“जोपर्यंत शेतकरी व्यक्त होणार नाही, तोपर्यंत सरकारला जाग येणार नाही. आता शेतकऱ्यांनी घरात बसावं की रस्त्यावर उतरावं, हे त्यांनी ठरवावं. पण लढा संपेल असे वाटत नाही,” असेही राजेंद्र पवार म्हणाले. त्यांच्या या वक्तव्यानंतर आंदोलनाच्या ठिकाणी उपस्थित शेतकऱ्यांनी जोरदार टाळ्यांची दाद दिली.

 सरकारशी चाललेली बाचाबाची : कृषीमंत्र्यांचा संपर्क, पण निर्णय नाही

रोहित पवार यांच्या आंदोलनाचा सरकारवर दबाव वाढत असल्याचे चित्र आहे. कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे आणि सहकारमंत्री बाळासाहेब पाटील हे रोहित पवार यांच्या सातत्याने संपर्कात आहेत. दरम्यान, सरकारी पातळीवरून चर्चा सुरू असल्याची माहिती आहे. परंतु, रोहित पवार यांच्या मुख्य मागण्यांना अद्याप मुख्यमंत्र्यांकडून हिरवा कंदील मिळालेला नाही.

रोहित पवार यांनी आपल्या मागण्यांची यादी सरकारला दिली आहे. त्यात कर्जमाफीसाठीची किमान जमीन धारणेची अट हटवणे, सर्व शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा लाभ देणे आणि वंचित शेतकऱ्यांचा त्वरित तपासून निधी उपलब्ध करून देणे या मागण्यांचा समावेश आहे. सरकारी अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, काही अटी शिथिल करण्याबाबत विचाराधीन आहे, मात्र रोहित पवार अटी पूर्णपणे हटविण्याची मागणी करत असल्याने कोंडी फुटलेली नाही.

 जरांगे पाटील येणार? भेटीची शक्यता किती?

आजची बातमी अत्यंत महत्त्वाची ठरत आहे. कारण मराठा आरक्षण आंदोलनाचे नेते मनोज जरांगे पाटील यांचा आज पंढरपूर येथे दौरा आहे. जरांगे पाटील समर्थकांनी आधीच रोहित पवार यांच्या आंदोलनाला पाठिंबा दर्शवला आहे. अशातच जरांगे पाटील स्वतः रोहित पवारांची भेट घेणार का, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.

दोन्ही नेत्यांची भेट झाल्यास, शेतकरी आणि मराठा आरक्षणाचे मुद्दे एकत्र येऊ शकतात. त्यामुळे सरकारसमोर ही मोठी राजकीय आव्हाने उभी राहू शकतात. रोहित पवारांनाही या भेटीचा फायदा होण्याची शक्यता आहे. मात्र, अद्याप जरांगे पाटील यांनी याबाबत कोणतीही अधिकृत माहिती दिलेली नाही.

 राजकीय परिणाम काय? सत्ताधाऱ्यांची पंचाईत

रोहित पवार यांचे हे आंदोलन केवळ शेतकऱ्यांच्या समस्येपुरते मर्यादित न राहता, राजकीय वळणही घेत आहे. एकीकडे रोहित पवार हे राष्ट्रवादी (शरद पवार गट) चे युवा चेहरा असून, त्यांचा हा उपोषण स्टाईल सरकारला गोंधळात टाकणारा ठरत आहे. सरकारकडून जर अटी शिथिल केल्या, तर इतरही अशी आंदोलने वाढतील, याची भीती सत्ताधाऱ्यांना आहे. तर दुसरीकडे, दबावाला बळी पडल्यास सरकार अशक्त मानले जाईल. त्यामुळे सरकार सध्या 'प्रतीक्षा आणि पहा' या भूमिकेत असल्याचे दिसते.

विरोधकांनी रोहित पवार यांच्या आंदोलनाला पाठिंबा दिला आहे. शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे), काँग्रेससह अनेक पक्षांनी या आंदोलनाला पसंती दर्शवली आहे. त्यामुळे सरकारची घुसमट वाढली आहे. रोहित पवार यांना पाठिंबा देण्यासाठी विरोधी पक्षाचे नेते स्वतः रात्री उशिरा पंढरपूरला जाऊ शकतात, अशीही चर्चा सुरू आहे.

 शेतकऱ्यांचा पाठिंबा आणि आक्रमक वातावरण

रोहित पवार आंदोलनस्थळी सध्या मोठ्या प्रमाणात शेतकरी, कार्यकर्ते आणि तरुण उपस्थित आहेत. वातावरण आक्रमक असले तरी, शांततापूर्ण पद्धतीने आंदोलन सुरू आहे. स्थानिक प्रशासनाने बंदोबस्त वाढवला आहे. रोहित पवारांची प्रकृती तिसऱ्या दिवशी थोडी खालावल्याची माहिती डॉक्टरांनी दिली आहे. मात्र, रोहित पवार यांनी आंदोलन मागे न घेण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे.

आंदोलनस्थळी येणारा प्रत्येक शेतकरी रोहित पवारांची पाठ थोपटताना दिसतो. एका वृद्ध शेतकऱ्याने म्हणाले, “आमच्या मुलांसारखा तरुण शेतकऱ्यांसाठी उपाशी बसलाय. त्याची जबाबदारी आम्ही आहोत. सरकारकडे साधी दखल नसेल तर आम्हीही आता रस्त्यावर उतरायला तयार आहोत.”

 आंदोलनाची अटी आणि सरकारची भूमिका – सारांश

| रोहित पवारांच्या मागण्या | सरकारची वर्तमान भूमिका |

| कर्जमाफीसाठी किमान जमीन अट हटवावी | विचाराधीन, पूर्ण नकार नाही |

| सर्वच शेतकरी लाभाचे पात्र | आतापर्यंत निवडक शेतकऱ्यांनाच लाभ |

| वंचित शेतकऱ्यांचा त्वरित तपासणी निधी | तांत्रिक अडचणींचा हवाला |

| अटीशिवाय सर्वांची कर्जमाफी | केवळ काही अटी शिथिल करण्याचे संकेत |

 पुढची वाटचाल कशी?

आज रात्री उशिरापर्यंत जर सरकारने तोडगा न काढला तर, उद्यापासून आंदोलन आणखी व्यापक रूप घेऊ शकते. विरोधी पक्ष एकत्र येऊ शकतात. रोहित पवार यांनी कालच एका निवेदनात म्हटले होते की, “आता हा केवळ पक्षाचा लढा नाही, तो महाराष्ट्रातील प्रत्येक शेतकऱ्याचा लढा आहे. सरकारला इतिहास लाजवेल अशी भूमिका घ्यावी लागेल.”

दरम्यान, राजेंद्र पवार यांच्या आजच्या वक्तव्याने आंदोलनाला एक वेगळी उंची मिळाली आहे. “मी रोहितचा बाप असलो तरी त्याला शेतकऱ्यांच्या ओटीत टाकलं” या वाक्याने अनेक पालकांच्या भावनांचे प्रतिबिंब दिसते ज्यांची मुले शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी लढत आहेत. आता हे आंदोलन रोहित पवारांच्या वैयक्तिक प्रतिष्ठेशी जोडले गेले आहे. सरकारला यातून बाहेर पडण्याचा मार्ग शोधणे कठीण होत आहे.

 एक अनिश्चित वाटाघाट, प्रतीक्षा कायम

रोहित पवार यांचे हे अन्नत्याग आंदोलन राज्याच्या राजकारणाचे केंद्रबिंदू बनले आहे. एकीकडे वडिलांचे समर्थन, तर दुसरीकडे मनोज जरांगे पाटील यांची आसपासची उपस्थिती यामुळे सरकार अधिक दबावात आल्याचे चित्र आहे. तिसरा दिवसही सरकारशी बाचाबाचीत गेला असून, अद्याप कोणतेही ठोस वचन रोहित पवारांना मिळालेले नाही. आता आंदोलन आणखी उग्र रूप धारण करेल, की सरकार आपली भूमिका मऊ करेल, हे पुढील चोवीस तास ठरवतील. पण एवढे मात्र निश्चित – पंढरपूरचा हा छत्रपती शिवाजी महाराज चौक आता महाराष्ट्राच्या राजकारणाचा 'फोकल पॉइंट' बनला आहे.