म्हसवड पालिकेच्या स्वीकृत नगरसेवक निवडी का रखडल्या; शेखर गोरेंची पुन्हा निराशा होणार का?

शालेय नोकरी लाचलाल प्रकरणी ईडीसमोर हजर अभिषेक; बनावट सह्या प्रकरणी उद्याद्या पुन्हा सीआयडी चौकशी; ममता बॅनर्जी यांच्याविरुद्धही एफआयआर

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

कोलकाता :  पश्चिम बंगालच्या राजकारणात सध्या जोरदार उलथापालथ सुरू आहे. एकीकडे सत्ताधारी टीएमसी (Trinamool Congress) पक्षातील आमदार-खासदारांची घाऊक फोडाफोडी केली जात असल्याच्या चर्चा आहेत, तर दुसरीकडे पक्षाचे सरचिटणीस अभिषेक बॅनर्जी (Abhishek Banerjee) यांच्यावर केंद्रीय यंत्रणांचा भडिमार सुरू आहे. रविवारी (१४ जून) त्यांची सीआयडीने आठ तास चौकशी केली, तर सोमवारी (१५ जून) ते ईडी (ED) कार्यालयात चौकशीसाठी हजर झाले आहेत. यामुळे बंगालची राजकीय आणि प्रशासकीय हवा चांगलीच तापली आहे.

 ईडी चौकशी – शालेय नोकरी घोटाळ्याचा प्रकरण

अभिषेक बॅनर्जी यांना सोमवारी दुपारी १२ वाजता ईडी कार्यालयात हजर राहण्याचे निर्देश देण्यात आले होते. ते ठरलेल्या वेळेत ईडी कार्यालयात पोहोचले. शालेय नोकऱ्यांसाठी लाच घेतल्याच्या आरोपी प्रकरणात ईडी त्यांची चौकशी करत आहे. हा घोटाळा सुमारे सात वर्षांपूर्वीचा आहे. याप्रकरणी ईडी आणि सीबीआय या दोन्ही एजन्सींच्या आरोपपत्रात अभिषेक बॅनर्जी यांचे नाव समाविष्ट करण्यात आले आहे.

अभिषेक यांना ३ जून रोजी नोटीस बजावण्यात आली होती. अनेक वेळा ते चौकशीला गैरहजर राहिल्यानंतर अखेर सोमवारी त्यांना हजर व्हावेच लागले. ईडी कार्यालयाबाहेर टीएमसी कार्यकर्त्यांनी मोठा निदर्शनाचा बंदोबस्त केला होता. या चौकशीतून अभिषेक यांचे आर्थिक व्यवहार आणि शाळांमध्ये नोकरी देण्यासाठीच्या कथित लाचलाल संबंधातील भूमिका तपासली जात आहे.

 काल सीआयडीची आठ तासांची चौकशी

यापूर्वी रविवारी (१४ जून) अभिषेक बॅनर्जी यांची बनावट सह्या (Forged Signature) प्रकरणी सीआयडीने आठ तास चौकशी केली. हे प्रकरण साधारणपणे सरकारी कामकाजात बनावट दस्तऐवजीकरणाशी संबंधित आहे. या प्रकरणी अभिषेक यांना उद्या (१६ जून) पुन्हा सीआयडीसमोर हजर राहण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. याच पार्श्वभूमीवर काल सीआयडीच्या टीमने अभिषेक यांच्या कालीघाट येथील निवासस्थानी छापा घालून सुमित रॉय या वैयक्तिक सहायकाचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला होता.

सीआयडीची चौकशी संपल्यानंतर अभिषेक बॅनर्जी यांनी पत्रकारांशी संवाद साधला. ते म्हणाले, "ईडी असो, सीबीआय असो किंवा सीआयडी असो, मी कधीही तपासापासून पळून गेलो नाही. जेव्हा जेव्हा मला बोलावण्यात आले, तेव्हा मी तपासात सहभागी झालो आहे. गुरुवारी (१२ जून) मी सीआयडीसमोर साडेपाच तास बसून प्रश्नांची उत्तरे दिली. कृपया पुढच्या वेळी येण्यापूर्वी मला फोन करा."

 कालीघाट घरावर रात्रीचा छापा

१३ जून रोजी पहाटे ३ वाजता कोलकाता पोलिसांनी केंद्रीय पोलिस दलाच्या जवानांसह अभिषेक बॅनर्जीच्या कालीघाट येथील घरावर छापा टाकला. पोलिसांचे पथक घरात दाखल झाले, तर जवानांनी गेटबाहेर पहारा बसवला. हा छापा सुमारे चार तास चालला. अभिषेक बॅनर्जी यांचा वैयक्तिक सहाय्यक सुमित रॉय याचा शोध घेण्यासाठी ही कारवाई करण्यात आल्याचे सांगण्यात येते. घराच्या प्रत्येक खोलीची झडती घेण्यात आली.

या छाप्याची माहिती मिळताच टीएमसी प्रमुख आणि माजी मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी (Mamata Banerjee) तात्काळ अभिषेकच्या घरी पोहोचल्या. त्या थोडा वेळ तेथे थांबल्या आणि घटनास्थळी पाहणी करून निघून गेल्या. त्यांनी या छाप्याला ‘राजकीय बदला’ असे संबोधले. अभिषेक बॅनर्जी यांनीही यावर नाराजी व्यक्त करताना सांगितले की, "पोलिसांनी जबरदस्तीने घरात प्रवेश करून प्रत्येक खोलीची झडती घेतली. हे घटनेतून एक स्पष्ट हेतू दिसून येतोय."

 ममता बॅनर्जी यांच्याविरुद्धही एफआयआर

या संपूर्ण पार्श्वभूमीवर ममता बॅनर्जी यांच्याविरुद्धही १२ जून रोजी कोलकाता येथील हेअर स्ट्रीट पोलीस ठाण्यात एफआयआर दाखल करण्यात आला आहे. तुषार कांती दास या व्यक्तीने ममता बॅनर्जी यांच्यावर ९ मार्च रोजी निवडणूक प्रचारादरम्यान प्रक्षोभक भाषण केल्याचा आरोप केला आहे. या एफआयआर मुळे टीएमसीची अस्वस्थता वाढली आहे. अद्याप याप्रकरणी कोणतीही अटक किंवा कारवाई झालेली नाही. मात्र, टीएमसी नेत्यांनी ही सरकारी दहशत असल्याचे म्हटले आहे.

 राजकीय फोडाफोडीच्या चर्चांना उधाण

अभिषेक बॅनर्जी यांच्यावर केंद्रीय यंत्रणांचा भडिमार सुरू असतानाच राज्यातील टीएमसीच्या आमदार-खासदारांमध्येही अस्थिरता पसरल्याचे चित्र आहे. पक्षातील बंडखोर आणि काही असमाधानी नेत्यांनी भाजपशी हातमिळवणी केल्याच्या चर्चा गेल्या काही दिवसांपासून सुरू आहेत. केंद्र सरकार राज्यातील जे गट आपल्याकडे वळवत आहे, अशा अफवा आहेत. दरम्यान, बंगालमध्ये स्थानिक निवडणुका जवळ आल्याने पक्षप्रमुख ममता बॅनर्जी स्वतः या आघाडीवर सक्रिय झाल्या आहेत.

एकीकडे अभिषेक यांना एजन्सीच्या चौकशीला सामोरे जावे लागत आहे, तर दुसरीकडे पक्षातील आमदार आणि खासदारांची निष्ठा टिकविणेही आव्हान बनले आहे. कार्यकर्त्यांमध्ये असमाधानाची ठिणगी पडू नये यासाठी पक्षप्रमुख मोठ्या प्रमाणात बैठका घेत आहेत.

 बंगालच्या राजकारणावर परिणाम काय?

तज्ज्ञांच्या मते, अभिषेक बॅनर्जी यांना केंद्रीय एजन्सीकडून वारंवार चौकशीला सामोरे जावे लागत आहे. याचा थेट परिणाम टीएमसीच्या जनाधारावर होऊ शकतो. अभिषेक हे पक्षाचे युवा चेहरा आहेत. त्यांच्याविरुद्ध सतत कारवाई करून केंद्र सरकार त्यांना राजकीयदृष्ट्या उद्ध्वस्त करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे अनेक टीकाकार म्हणतात.

दुसरीकडे, टीएमसीचे हे नेते जनतेत लोकप्रिय आहेत. त्यांच्यावर अन्याय होत असल्याचा प्रचार करून पक्ष पुन्हा एकदा ‘शहीद’ निर्माण करू शकतो. मात्र, चौकशी तीव्र झाल्यास काही नेत्यांनी बाजू बदलल्याची उदाहरणेही इतर राज्यांतून पाहायला मिळाली आहेत.

 काय पुढे?

अभिषेक बॅनर्जी यांनी ईडीच्या चौकशीला सहकार्य करण्याचे आश्वासन दिले आहे. १६ जून रोजी त्यांना सीआयडीसमोर पुन्हा हजर राहायचे आहे. बनावट सह्या प्रकरणात पुढील तपास अपेक्षित आहे. याशिवाय ममता बॅनर्जी यांच्या विरोधातील एफआयआरवरही कोलकाता उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली जाऊ शकते. केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार यांच्यातील ही लढाई कदाचित आगामी निवडणुकांपर्यंत सुरू राहण्याची शक्यता आहे.

 आघाडीवर संघर्ष

अभिषेक बॅनर्जी या एकाच वेळी सीआयडी आणि ईडी अशा दोन्ही यंत्रणांच्या चौकशीला सामोरे जात आहेत. एकीकडे पक्षातील फोडाफोडी आणि दुसरीकडे वैयक्तिक चौकशी – यामुळे टीएमसीवर दबाव वाढतो आहे. उद्या पुन्हा सीआयडी चौकशी आहे. ईडी तपासातून नवे धागेदोरे हाती लागले तर अभिषेक यांच्यासाठी आणखी आव्हाने उभी राहतील. बंगालचे राजकारण पुन्हा एकदा अत्यंत रंजक आणि अनिश्चित वळणावर आल्याचे दिसते. सर्वांच्या नजरा उद्याच्या सीआयडी चौकशी आणि ईडीच्या पुढील नोटीसकडे लागल्या आहेत.