अंगावर खाकी, खांद्यावर स्टार अन् दाखवत होती रुबाब; पुण्यात तोतया ‘लेडी सिंघम’चा पर्दाफाश, नेमकं काय घडलं?

 

एकनाथ शिंदे गटाने ७ जागांचा प्रस्ताव दिला; भाजपकडून केवळ ३-४ जागा देण्याची हालचाल; प्रताप सरनाईक म्हणाले – ‘ताकद वाढली, तशाच जागा हव्यात’; पूर्वीच्या तडजोडीची सल अजूनही कायम

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) -  किरण देशमुख

ठळक मुद्दे:

 विधान परिषदेच्या १७ जागांसाठी महायुतीत जागावाटपाचा तिढा

 शिवसेनेने (शिंदे गट) ठोकला ७ जागांचा दावा; भाजपकडून ३-४ जागांचा प्रस्ताव

 ‘ताकद वाढली, तशाच जागा हव्यात’ – प्रताप सरनाईक यांची भूमिका

 पूर्वीच्या तडजोडीची सल अजूनही; आता माघार न घेण्याचा सूर

 महायुतीचा प्राथमिक फॉर्म्युला – भाजप १२, शिवसेना ३, राष्ट्रवादी २

 निवडणूक कार्यक्रम जाहीर; १८ जूनला मतदान, २२ जूनला मतमोजणी

वृत्त सुरुवात :

महाराष्ट्रातील विधान परिषदेच्या १७ जागांसाठी महायुतीतच जागावाटपाचा मोठा पेच निर्माण झाला आहे. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने (शिंदे गट) ७ जागांवर ठाम दावा केला आहे, तर भाजपने केवळ ३ ते ४ जागा देण्याची तयारी दर्शवली आहे. ‘तीन नाही, तर आम्हाला सात जागा हव्यात’ – अशी भूमिका शिवसेनेने घेतली आहे. यापूर्वी लोकसभा, विधानसभा आणि महापालिका निवडणुकीत ताकद असतानाही वारंवार तडजोड करावी लागल्याची सल शिवसेनेच्या नेते-कार्यकर्त्यांच्या मनात असून, यंदा पुन्हा तो प्रकार सहन केला जाणार नाही, असा स्पष्ट इशारा देण्यात आला आहे. महायुतीत प्राथमिक फॉर्म्युला भाजप १२, शिवसेना ३ आणि राष्ट्रवादी २ अशी चर्चा असताना, शिवसेनेने थेट ७ जागांची मागणी करत भाजपची कोंडी केली आहे. या पार्श्वभूमीवर आता महायुतीतील तिन्ही पक्षांमध्ये जोरदार राजकीय रस्सीखेच रंगणार आहे.

तपशील :

शिवसेनेचा ठाम पवित्रा – ७ जागा हव्यातच –

विधान परिषद निवडणुकीसाठी शिवसेनेने (शिंदे गट) भाजपसमोर ७ जागांचा अधिकृत प्रस्ताव ठेवला आहे. पूर्वी शिवसेनेकडे ५ जागा होत्या, तर आता पक्षाची ताकद लक्षणीयरीत्या वाढली आहे. नाशिक, ठाणे आणि यवतमाळ अशा जागांवर विशेष दावा करण्यात आला आहे. शिवसेनेच्या मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केले की, “विधान परिषदेसाठी कोणाला उमेदवारी द्यायची याचा अंतिम निर्णय मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे घेतील. पूर्वी धुळे आणि कोकण भागात आमचे ५ आमदार होते. आता पक्षाची ताकद वाढलेली असल्यानेच आम्ही ७ जागांची मागणी केली आहे. यावर महायुतीचे प्रमुख नेते एकत्र बसून अंतिम निर्णय घेतील.”

सरनाईक यांच्या या वक्तव्यानंतर शिवसेनेने ‘आता माघार नाही’ ही भूमिका घेतल्याचे स्पष्ट झाले आहे. पूर्वी नेहमीच कमी जागा घेऊन तडजोड केल्याची सल शिवसेनेतील अनेक नेते व कार्यकर्ते व्यक्त करत आहेत. या सलचा परिणाम म्हणूनच आता शिवसेनेने ७ जागांवर ठाम राहिल्याचे बोलले जात आहे.

भाजपची कोंडी – केवळ ३-४ जागा देण्याची तयारी –

दुसरीकडे, भाजपने शिवसेनेच्या ७ जागांच्या प्रस्तावाला फारसा सकारात्मक प्रतिसाद दिलेला नाही. सूत्रांच्या माहितीनुसार, भाजप शिवसेनेला केवळ ३ ते ४ जागा देण्याच्या मनस्थितीत आहे. भाजपच्या या भूमिकेमुळे महायुतीत जागावाटपावरून मोठाच पेच निर्माण झाला आहे. एकीकडे शिवसेना आपली ताकद पुरावा म्हणून मांडत आहे, तर दुसरीकडे भाजप आपल्या मोठ्या संख्याबळाच्या जोरावर मोठ्या जागा आपल्याच ताब्यात ठेवू पाहत आहे. आता हा पेच कसा सुटतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

प्राथमिक फॉर्म्युला काय होता? –

विधान परिषदेच्या निवडणुकीसाठी सुरुवातीला महायुतीमध्ये जो प्राथमिक फॉर्म्युला ठरवण्यात आला होता, त्यानुसार भाजप १२ जागा, शिवसेना ३ जागा आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) २ जागा लढवणार अशी चर्चा होती. तिन्ही पक्षांच्या वरिष्ठ नेत्यांनी महायुती म्हणून एकत्र लढण्यावर सहमती दर्शवली होती. पण शिवसेनेने अचानक ७ जागांची मागणी केल्यामुळे हे समीकरण बिघडले आहे. या मागणीमुळे भाजपला आपल्या जागा कमी करण्याची वेळ येणार आहे. त्यामुळे भाजपनं हा प्रस्ताव नाकारला आहे.

शिवसेनेचे जागांवर दावे – कुठे काय चर्चा आहे?

विधान परिषदेच्या १७ जागांपैकी विविध जागांवर वेगवेगळ्या पक्षांनी आपले दावे ठोकले आहेत.

शिवसेना (शिंदे गट) – ठाणे, नाशिक, यवतमाळ या तीन जागांवर विशेष दावा. मात्र, ७ जागांच्या मागणीत याशिवाय इतरही चार जागांचा समावेश असल्याचे सांगितले जात आहे.

भाजप – नागपूर, वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली, अहिल्यानगर, छत्रपती संभाजीनगर-जालना, सातारा-सांगली, पुणे, जळगाव, नांदेड, भंडारा-गोंदिया, अमरावती, लातूर-धाराशीव-बीड, सोलापूर या बहुतांश जागांवर आपला दावा आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) – रायगड-रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग आणि हिंगोली-परभणी या दोन जागांवर दावा.

शिवसेनेने आपल्या मागणीत काही पारंपरिक भाजपच्या जागाही सूचित केल्याची चर्चा आहे. त्यामुळे या दाव्यांची पूर्तता करणे भाजपसाठी अवघड होऊ शकते.

तडजोडीची सल – भूतकाळ आणि वर्तमान –

लोकसभा, विधानसभा आणि महापालिका या प्रमुख निवडणुकांमध्ये शिवसेनेने स्वतःची ताकद असतानाही वारंवार तडजोड करावी लागली आहे. याची सल अजूनही पक्षातील अनेक नेते आणि कार्यकर्त्यांच्या मनात दडलेली आहे. मागच्या वेळी कमी जागा स्वीकारल्यामुळे पक्षाचे नुकसान झाल्याचे मत अनेकांनी व्यक्त केले आहे. ‘आता पुन्हा तोच प्रकार सहन केला जाणार नाही’ – हीच भावना शिवसेनेने आक्रमक भूमिकेतून बाहेर काढली आहे. शिवसेनेचे नेते स्पष्टपणे सांगत आहेत की, आता राजकीय तडजोडीचा हा सिलसिला थांबायला हवा. पक्षाची ताकद वाढलेली आहे, त्यामुळे जागाही तशाच मिळायला हव्यात.

प्रताप सरनाईक यांची पत्रकार परिषद – नेमकं काय म्हणाले?

शिवसेनेचे मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी पत्रकार परिषद घेऊन पक्षाची भूमिका स्पष्ट केली. ते म्हणाले, “विधान परिषदेसाठी कोणाला उमेदवारी द्यायची, याचा अंतिम निर्णय मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे घेतील. यापूर्वी धुळे, कोकण या भागात आमचे ५ आमदार होते. आता पक्षाची ताकद वाढलेली असल्यामुळेच आम्ही ७ जागांची मागणी केली आहे. यावर महायुतीचे प्रमुख नेते एकत्र बसून अंतिम निर्णय घेतील.”

त्यांनी यावर जोर दिला की, पक्षाच्या वाढत्या ताकदीच्या प्रमाणात जागा मिळायला हव्यात. या भूमिकेतून मागे हटण्याचा पक्षाचा कोणताही मानस नाही. सरनाईक यांच्या या वक्तव्याने शिवसेनेची आक्रमक वाटचाल स्पष्ट झाली आहे.

निवडणूक कार्यक्रम जाहीर – १८ जूनला मतदान –

विधान परिषद निवडणुकीचा कार्यक्रम आता जाहीर करण्यात आला आहे. २५ मे रोजी अधिसूचना जारी होणार आहे. अर्ज भरण्याची शेवटची तारीख १ जून आहे. तर अर्जांची छाननी २ जून रोजी होईल. अर्ज माघारीची शेवटची तारीख ४ जून आहे. मतदान हे १८ जून रोजी सकाळी ८ ते दुपारी ४ या वेळेत होणार आहे. तर मतमोजणी २२ जून रोजी होणार आहे. कार्यक्रम जाहीर झाल्याने आता जागावाटपावरील तिढा लवकरात लवकर सुटणे गरजेचे आहे. अन्यथा, महायुतीतील या मतभेदांचा फायदा विरोधक घेण्याची शक्यता आहे.

राजकीय परिणाम – काय होणार शक्य?

 जर शिवसेनेला ७ जागा मिळाल्या, तर भाजपला ८ जागा आणि राष्ट्रवादीला २ अशी वाटणी होण्याची शक्यता आहे. पण हे गणित भाजपसाठी मान्य होणे कठीण आहे. कारण, विद्यमान संख्याबळ पाहता भाजपकडे जास्त जागा जिंकण्याची क्षमता आहे.

 भाजपने आपली भूमिका बदलली नाही, तर शिवसेना स्वबळावर निवडणूक लढण्याचा निर्णय घेऊ शकते. यामुळे महायुतीतील युतीला तडा जाण्याची शक्यता आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेस देखील आपल्या दोन जागांवर ठाम राहण्याची शक्यता आहे. त्यांनाही आपल्या ताकदीच्या प्रमाणात जागा द्याव्यात, अशी मागणी करू शकतात.

 जर महायुतीतच वाद वाढला, तर विरोधी पक्ष या संधीचा फायदा घेऊन अधिक जागा जिंकण्याचा प्रयत्न करेल. त्यामुळे महायुतीतील नेत्यांना त्वरित तोडगा काढावा लागणार आहे.

आगामी काळात काय? –

या निवडणुकीकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे. कारण, विधान परिषदेच्या जागा हे राज्यातील राजकीय समीकरणांचे महत्त्वाचे सूचक असतात. जागावाटपाचा निर्णय लवकरात लवकर व्हावा, अशी अपेक्षा कार्यकर्त्यांमध्ये आहे. दरम्यान, मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यातील चर्चा अंतिम टप्प्यात असल्याचे समजते. कदाचित येत्या २-३ दिवसांत या तिढ्यावर तोडगा निघू शकतो. पण, जर तोडगा निघाला नाही, तर ही निवडणूक महायुतीसाठी कसोटीची ठरेल.

विधान परिषद निवडणुकीत शिवसेनेच्या ७ जागांच्या मागणीमुळे महायुतीतील जागावाटपावर गंभीर संकट निर्माण झाले आहे. ‘तीन नाही, तर सात जागा हव्यात’ – या स्पष्ट भूमिकेमुळे भाजपची कोंडी झाली आहे. एकीकडे पूर्वीच्या तडजोडीची सल, तर दुसरीकडे पक्षाची वाढलेली ताकद. शिवसेनेने या दोन्ही गोष्टींचा आधार घेत आपली आक्रमक भूमिका मांडली आहे. आता ही राजकीय रस्सीखेच कोणत्या दिशेने वळते, हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरेल. निवडणूक कार्यक्रम जाहीर झाल्याने या तिढ्याचे गांभीर्य वाढले आहे. आगामी काही दिवस हे महायुतीतील युतीसाठी खूप निर्णायक ठरणार आहेत.