अंगावर खाकी, खांद्यावर स्टार अन् दाखवत होती रुबाब; पुण्यात तोतया ‘लेडी सिंघम’चा पर्दाफाश, नेमकं काय घडलं?

   शासकीय रुग्णालयातील अपुऱ्या सुविधांमुळे बाळाचा जीव गेला, नातेवाईकांकडून गंभीर आरोप; वडिलांनी मुंबईत रुग्णालयं पादाक्रांत केली, मात्र उशीरा उपचारांमुळे दुर्दैव; रुग्णालय प्रशासनाचे वजन कोट करत आरोप फेटाळले

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

ठाणे / उल्हासनगर – उल्हासनगरच्या शासकीय मध्यवर्ती रुग्णालयातील आरोग्य सुविधांवर मोठा प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारी एक अत्यंत हृदयद्रावक घटना समोर आली आहे. रुग्णालयात NICU (नवजात शिशु अतिदक्षता विभाग) आणि बालकांसाठीची विशेष व्हेंटिलेटर सुविधा नसल्याने एका नवजात चिमुकलीचा उपचाराअभावी मृत्यू झाल्याचा गंभीर आरोप नातेवाईकांनी केला आहे. या घटनेमुळे उल्हासनगरच्या आरोग्य यंत्रणेवर तीव्र प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले असून, स्थानिक नागरिकांमध्ये प्रचंड संताप आहे. तर रुग्णालय प्रशासनाने हे आरोप फेटाळून लावत, बाळाचे वजन अत्यंत कमी असल्याने ते वाचवणे वैद्यकीयदृष्ट्या अशक्य असल्याचा दावा केला आहे.

 काय घडलं?

उल्हासनगर येथील रहिवासी नाजीरा धिरेंद्र राजभर यांनी एका खासगी रुग्णालयात अत्यंत कमी वजनाच्या कन्येला जन्म दिला. या चिमुकलीची प्रकृती जन्मतःच गंभीर होती. तिला तातडीने NICU आणि बालकांसाठीच्या विशेष व्हेंटिलेटरची गरज होती. नातेवाईकांनी तिला तात्काळ उल्हासनगरच्या शासकीय मध्यवर्ती रुग्णालयात दाखल केले.

मात्र, तेथे अपेक्षित सुविधा नसल्याने, चिमुकलीच्या वडिलांना प्राण वाचवण्यासाठी मुंबईची वाडिया, सायन आणि कळवा रुग्णालयाचे उंबरठे झिजवावे लागले. पण कुठेही बेड किंवा योग्य उपचार मिळाले नाहीत. परिणामी, चिमुकलीने आपली जीवघेणी झुंज हारली आणि उपचाराअभावी तिचा दुर्दैवी मृत्यू झाला.

| प्रकरणातील प्रमुख बाबी | तपशील |

| बाळाचे नाव | नाजीरा राजभर यांची नवजात मुलगी |

| जन्माचा प्रकार | अत्यंत कमी वजन (सुमारे ५०० ग्रॅम) |

| रुग्णालय (प्रथम) | खासगी रुग्णालय, उल्हासनगर |

| प्राथमिक शासकीय रुग्णालय | उल्हासनगरचे मध्यवर्ती रुग्णालय |

| आवश्यक सुविधा | NICU, बाल व्हेंटिलेटर |

| प्रशासनाची भूमिका | सीपॅपवर उपचार; पण व्हेंटिलेटर नव्हता |

| वडिलांची धावपळ | वाडिया, सायन, कळवा रुग्णालये – बेड उपलब्ध नाही |

| परिणाम | बाळाचा मृत्यू |

| नातेवाईकांचा आरोप | सुविधाअभावी मृत्यू |

| प्रशासनाचा दावा | ५०० ग्रॅम वजनाचे बाळ कोठेही वाचवणे अशक्य |

‘प्राण वाचवण्यासाठी वडिलांची मुंबईत धावपळ’ – हताश प्रयत्नांची परिसीमा

चिमुकलीची प्रकृती खालावताच, वडील धिरेंद्र राजभर हे मुलीला मुंबईतील वाडिया रुग्णालयात घेऊन गेले. तेथेही जागा न मिळाल्याने त्यांनी सायन आणि कळवा येथील रुग्णालयांशी संपर्क साधला. पण सर्वत्र बेडची टंचाई आणि विशेष NICU सुविधांचा अभाव असल्याचे निदर्शनास आले.

वेळेत उपचार मिळाले नसल्याने ही चिमुकली वाचू शकली नाही. वडिलांची धावपळ, रडारड आणि हताश अवस्था पाहून परिसरातील नागरिक स्तब्ध झाले. नातेवाईकांच्या मते, वेळीच NICU किंवा व्हेंटिलेटर मिळाले असते तर बाळ वाचू शकले असते, ही शक्यता नाकारता येत नाही.

 रुग्णालय प्रशासनाचे स्पष्टीकरण – ‘उपचार अशक्य होते, आरोप चुकीचे’

उल्हासनगरच्या मध्यवर्ती रुग्णालयाच्या प्रशासनाने मात्र आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार:

 बाळाला दाखल केल्यानंतर बालरोगतज्ज्ञांनी त्वरित उपचार सुरू केले.

 रुग्णालयात सीपॅप (CPAP) ही यंत्रणा उपलब्ध होती, तिच्यावर बाळाला ठेवण्यात आले.

बाळाचे वजन अवघे ५०० ग्रॅम होते, अशा परिस्थितीत कोणत्याही रुग्णालयात त्याला वाचवणे वैद्यकीयदृष्ट्या अशक्य होते.

बाळाला वाडिया रुग्णालयात सदर्भित (Refer) करण्यात आले होते, पण तेथे बेडची उपलब्धता नव्हती.

 दोन दिवस सतत सर्वतोपरी प्रयत्न करण्यात आले, पण दुर्दैवाने बाळ वाचू शकले नाही.

रुग्णालयावर होणारे सर्व आरोप पूर्णपणे चुकीचे आणि दिशाभूल करणारे आहेत.

| रुग्णालय प्रशासनाची भूमिका | स्पष्टीकरण 

| NICU सुविधा | उपलब्ध नव्हती (रुग्णालयाची मर्यादा) |

| व्हेंटिलेटर | बालकांसाठी विशेष व्हेंटिलेटर नव्हते |

| उपलब्ध यंत्रणा | CPAP वर उपचार |

| वैद्यकीय अंदाज | ५०० ग्रॅमचे बाळ वाचवणे अशक्य |

| पुढील कारवाई | वाडिया रुग्णालयात रेफर; बेड मिळाला नाही |

| प्रशासनाची भूमिका | ‘आरोप खोटे आहेत’ |

 ‘उल्हासनगरसाठी धक्कादायक’ – भाजप नगरसेविकेची तक्रार

या घटनेनंतर संतापलेल्या भाजप नगरसेविका सुचित्रा सिंह यांनी मुख्यमंत्री आणि आरोग्य विभागाकडे थेट तक्रार दाखल केली आहे. त्या म्हणाल्या:

“शहापूर, मुरबाड, कर्जत, बदलापूर आणि उल्हासनगर परिसरातील हजारो गरीब व मध्यमवर्गीय रुग्णांसाठी हे शासकीय मध्यवर्ती रुग्णालय एकमेव मोठा आधार आहे. मात्र, येथे बालकांसाठी अत्यावश्यक सुविधा का नाहीत? तातडीने सुसज्ज NICU विभाग सुरू करा, नव्हे तर किमान बालकांसाठी योग्य व्हेंटिलेटरची व्यवस्था करा.”

त्यांनी पुढे विचारले की, “जर राज्याचे मोठे रुग्णालय इतके अपंग असेल, तर सामान्यांचे काय होणार?”

 स्थानिकांमध्ये संताप, आरोग्य प्रणालीवर प्रश्न

या हृदयद्रावक घटनेमुळे संपूर्ण उल्हासनगर परिसर हादरला आहे. स्थानिक नागरिकांनी रुग्णालयाच्या प्रशासनावर निष्काळजीपणाचा आरोप केला आहे. अनेकांनी सोशल मीडियावरही आपला रोष व्यक्त केला आहे.

 ‘शासकीय रुग्णालयाची अवस्था पाहून वाटते, आपण खरोखरच सुविधांमध्ये मागासलो आहोत’, अशी टीका एका नागरिकाने केली.

 दुसऱ्या व्यक्तीने म्हटले, “जेव्हा रुग्णालयात NICU सारखी मूलभूत सुविधाच नसेल, तेव्हा नवजात बाळांचे प्राण सुविधांअभावी वाया जातील, हे उघड आहे.”

तज्ज्ञांच्या मते, अनेक शासकीय रुग्णालयांमध्ये नवजात अतिदक्षता विभाग (NICU) ची सुविधा नसणे ही एक गंभीर बाब आहे. कमी वजनाची बाळे, अकाली जन्मलेली बाळे, श्वसनाचे विकार असलेली बाळे यांना NICU आणि बाल व्हेंटिलेटरची नितांत आवश्यकता असते.

| बाळांच्या आरोग्यासाठी आवश्यक सुविधा | स्थिती |

| NICU (नवजात अतिदक्षता विभाग) | उल्हासनगर रुग्णालयात नाही |

| बालकांसाठी व्हेंटिलेटर | उपलब्ध नाही |

| सीपॅप (CPAP) | होती |

| निगराणी | नियमित होती |

| रेफरल सुविधा | होती, पण बेड उपलब्ध नव्हता |

| प्रशिक्षित कर्मचारी | समाधानकारक |

 आता पुढे काय?

या घटनेची दखल घेत आरोग्य विभागाने तातडीची चौकशी सुरू केली आहे. नातेवाईकांच्या तक्रारीनंतर जिल्हाधिकारी कार्यालयानेही प्रशासनाकडे अहवाल मागवला आहे. मुख्यमंत्री कार्यालयाने या प्रकरणी संवेदनशील भूमिका घेतली आहे. पुढील आठवड्यात याविषयी अधिकृत चौकशी होण्याची शक्यता आहे.

भाजप नगरसेविका सुचित्रा सिंह यांनी जिल्हाधिकाऱ्यांना निवेदन देत तात्काळ NICU विभाग उभारण्याची मागणी केली आहे. तसेच, बालरोग विभागात अत्याधुनिक व्हेंटिलेटर, मॉनिटरिंग सिस्टीम आणि प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात यावी, अशीही मागणी करण्यात आली आहे.

चिमुकलीच्या मृत्यूने उल्हासनगर आरोग्य व्यवस्थेचे नागडे दर्शन

उल्हासनगरची ही घटना आरोग्य सेवेतील पोकळी आणि अपुऱ्या सुविधांची शोकांतिका दर्शवते. एका बाजूला देश मोठ्या आरोग्य योजनांचे श्रेय घेतो, तर दुसरीकडे शासकीय रुग्णालयांमध्ये NICU सारखी मूलभूत सुविधा नसणे ही खंताजनक बाब आहे. या चिमुकलीने जगण्याची झुंज दिली, पण व्यवस्थेच्या अपयशामुळे ती हरली. तिच्या वडिलांनी रुग्णालये पादाक्रांत केली, पण सुविधांच्या अभावी काहीच हाती लागले नाही. आता प्रश्न आहे – अशाच प्रकारची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी आरोग्य विभाग किती गांभीर्याने प्रयत्न करतो? चिमुकलीचा मृत्यू व्यर्थ ठरू नये, म्हणून आता प्रशासनाने ठोस पावले उचलणे गरजेचे आहे. पालकांच्या डोळ्यांतील अश्रू पुसण्यासाठी सरकारला केवळ दिलासा न देता, रुग्णालयांची पायाभूत सुविधा बळकट करणे गरजेचे आहे. चर्चा सुरू झाली आहे, उपाययोजना होईल का? हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.