अंगावर खाकी, खांद्यावर स्टार अन् दाखवत होती रुबाब; पुण्यात तोतया ‘लेडी सिंघम’चा पर्दाफाश, नेमकं काय घडलं?

  

४ जून रोजी केरळमध्ये दाखल झाला मान्सून, येत्या ४८ तासांत कोकणात धडकण्याची शक्यता; विदर्भात मात्र १५ जूनपर्यंत प्रतीक्षा; दक्षिण कोकण, मध्य महाराष्ट्रात ‘यलो अलर्ट’; उन्हाळ्यापासून दिलासा मिळण्याची आशा 

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

पुणे / मुंबई, – उन्हाळ्याच्या तीव्र चटक्याने हैराण झालेल्या महाराष्ट्रासाठी सुखद बातमी समोर आली आहे. नैऋत्य मान्सून (Monsoon) ने अखेर तळकोकणात प्रवेश केला असून, राजधानी मुंबईसह राज्याच्या इतर भागांत लवकरच मुसळधार पाऊस कोसळण्याची शक्यता आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) येत्या २ ते ३ दिवसांत राज्यात मान्सूनचा पहिला पाऊस सुरू होण्याचा अंदाज वर्तवला आहे. दक्षिण कोकण, दक्षिण मध्य महाराष्ट्राला यलो अलर्ट (Yellow Alert) देण्यात आला आहे. विदर्भात मात्र १५ जूनच्या सुमारास मान्सून दाखल होण्याची शक्यता आहे.

 ‘४८ तासांत कोकणात दाखल होईल पाऊस’

हवामान विभागाचे तज्ज्ञ प्रवीण कुमार (Praveen Kumar) यांनी एबीपी माझाशी बोलताना माहिती दिली की, “केरळमध्ये ४ जून रोजी मान्सून दाखल झाला असून आता तो महाराष्ट्राच्या वेशीवर थांबला आहे. नैऋत्य मौसमी वाऱ्यांचा प्रवास अरबी समुद्राच्या पूर्व आणि पश्चिम मध्यावर झपाट्याने होत आहे. येत्या ४८ तासांत कोकणात मान्सूनचा पहिला पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.”

महाराष्ट्रात सध्या प्री-मान्सून (Pre-monsoon) च्या वादळी पावसाची स्थिती आहे. मात्र, पुढील २४ ते ४८ तासांत ही स्थिती मान्सूनमध्ये रूपांतरित होईल, अशी शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

 यलो अलर्ट – कोणत्या जिल्ह्यांना सूचना?

हवामान विभागाने राज्यातील पुढील भागांसाठी यलो अलर्ट (Yellow Alert) जारी केला आहे:

दक्षिण कोकण – रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग (मुसळधार पावसाची शक्यता)

दक्षिण मध्य महाराष्ट्र – सातारा, कोल्हापूर, सांगली, पुणे (जोरदार सरी)

उर्वरित कोकण – मुंबई, ठाणे, पालघर (हलका ते मध्यम पाऊस)

मराठवाडा – छत्रपती संभाजीनगर, जालना, परभणी, लातूर (विजांच्या कडकडाटासह पाऊस)

विदर्भ – वर्धा, चंद्रपूर, यवतमाळ (केवळ ‘ऑरेंज अलर्ट’ देण्यात आला आहे)

मात्र, विदर्भातील बहुतांश भागात अद्याप उन्हाचा कडाका कायम राहणार असून, तापमान ४० ते ४२ अंश सेल्सिअसच्या आसपास असेल.

| प्रदेश | अलर्ट | पावसाची शक्यता | विशेष |

| दक्षिण कोकण | यलो अलर्ट | मुसळधार (≥ ६४ मिमी/२४ तास) | ४८ तासांत मान्सून |

| दक्षिण मध्य महाराष्ट्र | यलो अलर्ट | जोरदार सरी | पुणे-सातारा-कोल्हापूर |

| मुंबई-ठाणे | यलो अलर्ट | हलका ते मध्यम | राजधानीत लवकरच मुसळधार |

| विदर्भ (वर्धा, चंद्रपूर, यवतमाळ) | ऑरेंज अलर्ट | अवकाळी पाऊस | १५ जूननंतर प्रतीक्षा |

| मराठवाडा | यलो अलर्ट | विजांच्या कडकडाटासह पाऊस | |

 ‘विदर्भात १५ जूनच्या सुमारास मान्सून’

हवामान तज्ज्ञ प्रवीण कुमार यांच्या मते, विदर्भात मान्सून १५ जूनच्या आसपास दाखल होईल. ते म्हणाले:

“विदर्भात सध्या तापमान ४०-४२ अंश सेल्सिअसच्या घरात आहे. ही स्थिती पुढील ७-८ दिवस कायम राहण्याची शक्यता आहे.”

“पुढील काही दिवस अवकाळी पाऊस होऊ शकतो, मात्र तो मान्सूनचा भाग नसेल.”

“वर्धा, चंद्रपूर, यवतमाळ जिल्ह्यांमध्ये ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे.”

विदर्भातील शेतकऱ्यांना पेरणीबाबत सूचना देण्यात आली आहे. जोपर्यंत दमदार पाऊस पडत नाही तोपर्यंत पेरणी करू नये, असे कृषी विभागाने स्पष्ट केले आहे.

 ‘यंदा ३ दिवस उशिरा मान्सून, पण परिस्थिती अनुकूल’

यंदाचा मान्सून केरळमध्ये ४ जून रोजी दाखल झाला. नेहमीचा मान्सून साधारणतः १ जून रोजी येतो. त्यामुळे यंदा तो ३ दिवस उशिराने आला आहे. मात्र, विलंब होऊनही यंदा मान्सूनच्या प्रवासासाठी परिस्थिती अनुकूल असल्याचे हवामान विभागाने स्पष्ट केले आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, यंदा दक्षिण कोकण, दक्षिण मध्य महाराष्ट्रात सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस होण्याची शक्यता आहे. तर विदर्भात सरासरी किंवा सरासरीपेक्षा कमी पाऊस राहण्याचा अंदाज आहे. मात्र, उत्तर कोकण, मराठवाड्यातील पावसाचे प्रमाण मध्यम राहण्याची शक्यता आहे.

 मुंबईकरांसाठी दिलासा?

गेल्या काही आठवड्यांपासून मुंबईत उकाड्याने हाल झाले होते. तापमान ३६-३८ अंश सेल्सिअसच्या वर गेले होते. येत्या ४८ तासांत मुंबईत हलक्या ते मध्यम सरी कोसळण्याची शकता आहे. मान्सूनच्या पहिल्या टप्प्यात मुंबईत फारसा मुसळधार पाऊस होणार नसला, तरी उकाड्यापासून दिलासा नक्कीच मिळेल.

पालघर, ठाणे, रायगड या जिल्ह्यांमध्ये सुरुवातीच्या टप्प्यातच जोरदार पाऊस होण्याची शक्यता आहे. हवामान विभागाने मच्छिमारांना समुद्रात न जाण्याचा सल्ला दिला आहे.

 शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरेल का?

राज्यातील शेतकरी या मान्सूनकडे आशेने पाहत आहेत. गेल्या वर्षी बिपरजॉय चक्रीवादळामुळे मान्सूनचा पाऊस उशिरा आल्याने शेतीचे मोठे नुकसान झाले होते. यंदा मान्सून उशिराने आला असला, तरी दक्षिण कोकण आणि मध्य महाराष्ट्रात चांगल्या पावसाची शक्यता आहे. यामुळे भात, ऊस, फळबागा यांना फायदा होण्याची आशा आहे.

मात्र, विदर्भातील शेतकऱ्यांना अजून किमान १० दिवस प्रतीक्षा करावी लागणार आहे. त्या भागात १५ जून नंतर पेरणी सुरू करण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

| शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त माहिती | सल्ला |

| दक्षिण कोकण (रायगड, रत्नागिरी) | त्वरित पेरणीची तयारी करा |

| मध्य महाराष्ट्र (पुणे, सातारा, सोलापूर) | ७ जूननंतर पेरणी सुरू करा |

| विदर्भ (वर्धा, चंद्रपूर, नागपूर) | १५ जून नंतरच पेरणीचा विचार करा |

| मराठवाडा | पावसाचा आढावा घेतल्यानंतर पेरणी |

 अलर्ट सूचना – घ्यावयाची काळजी

हवामान विभागाने नागरिकांसाठी खालील सूचना केल्या आहेत:

वीज आणि वादळ – विजांच्या कडकडाटाच्या वेळी खिडक्या, दरवाजे बंद ठेवा.

गर्दीची ठिकाणे – टाळा. वाहतुकीत अडथळे होऊ शकतात.

समुद्रकिनारी – मच्छिमारांनी ७ जूनपर्यंत समुद्रात जाऊ नये.

शेतकरी – पावसाची वाट पाहून पेरणी करावी; जोखीम पेटी बरोबर ठेवावी.

नागरिक – अनावश्यक प्रवास टाळा. पावसाच्या पहिल्या काही तासांत गटारे, पुलांची स्थिती पहा.

‘आषाढ महिन्याची गर्दी लवकरच’ – पर्यटनावर परिणाम?

मान्सून सुरू झाल्याने पुढील काही दिवसांत लोणावळा, माथेरान, महाबळेश्वर, आंबेनळी घाट या पर्यटन स्थळांना भेट देणाऱ्यांची गर्दी वाढेल. मात्र, सुरक्षिततेच्या दृष्टीने पर्यटकांनी अलर्ट राहणे आवश्यक आहे. भारी पावसात धबधब्याजवळ जाणे, अनधिकृत ट्रेकिंग करणे टाळावे.

बॅकवॉटर टूरिजम (कोकण) वर यंदा चांगल्या पावसाचा लाभ होण्याची शक्यता आहे. हॉटेल्स आणि रिसॉर्ट्स पावसाळी हंगामासाठी सज्ज झाले आहेत.

 मान्सूनची वेळ आता ‘खरी’

महाराष्ट्रात सुरू झालेला हा मान्सून उन्हाळ्याच्या दाहकतेपासून दिलासा देणारा ठरणार आहे. राज्याच्या काही भागात लवकरच मुसळधार पाऊस सुरू होईल. विशेषतः कोकण, मध्य महाराष्ट्रातील नागरिकांना बराच दिलासा मिळेल. विदर्भात मात्र अजून थोडी धीराने प्रतिक्षा करावी लागेल.

हवामान विभागाने जारी केलेल्या यलो अलर्ट आणि ऑरेंज अलर्टचे गांभीर्याने पालन करण्याचे आवाहन आहे. तसेच मान्सूनमुळे जीवनावश्यक सेवांवर परिणाम होऊ नये, यासाठी प्रशासन सज्ज झाले आहे.

‘मान्सून आला रे आला’ या आनंदात राहू या, पण सुरक्षितता सांभाळू या. कोकणच्या बैंगनी डोंगर, सह्याद्रीची दरी, साताऱ्याचे धरण आणि पुण्याचे हिरवेगार कानाकोपरे – या साऱ्यांना पावसाने स्वर्गीय रूप देणार आहे. शेतकरी, पर्यटक, सामान्य जीवन – सर्वांनाच याचा फायदा होईल, अशी आशा आहे. पुढील दोन आठवडे खूप महत्त्वाचे आहेत. पावसाचे स्वागत करू या, पण सावधगिरीने.