अंगावर खाकी, खांद्यावर स्टार अन् दाखवत होती रुबाब; पुण्यात तोतया ‘लेडी सिंघम’चा पर्दाफाश, नेमकं काय घडलं?

भौतिकशास्त्राचे प्रश्न लीक करणाऱ्या मुख्य आरोपीला पुण्यातून ताब्यात; सेठ हिरालाल सराफ प्रशालेतील मुख्याध्यापिकेचा गुन्हेगारी प्रवास; लातूर, पुणे, नाशिक, दिल्ली, जयपूरसह ११ जणांची अटक

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) -  किरण देशमुख

ठळक मुद्दे:

 नीट यूजी पेपरफुटी प्रकरणात मनीषा हवालदार अटक – अकरावी अटक

 भौतिकशास्त्राचे प्रश्न लीक केल्याचा आरोप; एनटीएची तज्ज्ञ म्हणून नियुक्ती

‘मनीषा’ नावाच्या तीन महिला आता अटकेत – मनीषा मांढरे, मनीषा वाघमारे, मनीषा हवालदार

 सीबीआयच्या तपासात दिल्ली, जयपूर, गुरुग्राम, पुणे, नाशिक, लातूर, अहिल्यानगरचा समावेश

३ मे ची नीट परीक्षा रद्द; पुन्हा २१ जूनला होणार परीक्षा

वृत्त सुरुवात :

देशभरात खळबळ उडवून देणाऱ्या नीट यूजी पेपरफुटी प्रकरणात सीबीआयने आता अकरावी अटक केली आहे. पुण्यातील सेठ हिरालाल सराफ प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका मनीषा संजय हवालदार यांना सीबीआयने पुण्यातून अटक केली आहे. एनटीएने पेपर प्रक्रियेसाठी तज्ज्ञ म्हणून नियुक्त केलेल्या मनीषा हवालदार यांच्यावर भौतिकशास्त्राचे (फिजिक्स) प्रश्न लीक केल्याचा गंभीर आरोप आहे. विशेष म्हणजे, यापूर्वी अटक झालेल्या मनीषा मांढरे आणि मनीषा वाघमारे यांच्यासह आता ‘मनीषा’ नावाच्या तीन महिला या प्रकरणात अटकेत आल्या आहेत. सीबीआयने दिल्ली, जयपूर, गुरुग्राम, पुणे, नाशिक, लातूर आणि अहिल्यानगर अशा विविध शहरांतून छापेमारी करत ११ आरोपींना जेरबंद केले आहे. नीट पेपर लीक प्रकरणाने देशातील शैक्षणिक व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले असून, सीबीआय तपासात अद्याप किती मोठी मंडळे उघडकीस येणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

तपशील :

मनीषा हवालदार – मुख्याध्यापिकेपासून अटकेपर्यंत –

पुण्यातील बुधवार पेठ येथील सेठ हिरालाल सराफ प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका मनीषा संजय हवालदार यांना सीबीआयने अटक केली आहे. त्या एनटीएकडे पेपर सेटिंग प्रक्रियेसाठी भौतिकशास्त्राच्या तज्ज्ञ म्हणून कार्यरत होत्या. तपासात असे समोर आले की, मनीषा हवालदार यांनी यापूर्वी अटक झालेल्या मनीषा मांढरे यांच्यासमवेत भौतिकशास्त्रातील काही प्रश्न लीक केले. हे प्रश्न तपासण्यात आले असता, तेच प्रश्न नीट यूजी परीक्षेत आल्याचे स्पष्ट झाले. दोघींनी मिळून प्रश्नपत्रिकेतील गोपनीयता भंग केली. मनीषा हवालदार या येत्या ३० जून रोजी निवृत्त होणार होत्या. मात्र निवृत्तीपूर्वीच त्यांना अटक झाल्याने शैक्षणिक क्षेत्रात खळबळ उडाली आहे.

तीन ‘मनीषा’ – आतापर्यंतची अटकेतली मंडळी –

या प्रकरणातील एक धक्कादायक बाब म्हणजे, आतापर्यंत ‘मनीषा’ नावाच्या तीन वेगवेगळ्या महिला अटकेत आल्या आहेत.

१. मनीषा मांढरे – बायोलॉजीचा पेपर सेट करणाऱ्या; पुण्यातील मॉडर्न महाविद्यालयात प्राध्यापिका.

२. मनीषा वाघमारे – पेपर लीकमधील मध्यस्थ महिला; लातूरशी संबंध.

३. मनीषा हवालदार – भौतिकशास्त्राचा पेपर सेट करणाऱ्या; पुण्यातील मुख्याध्यापिका.

या तिघीही एनटीएच्या पेपर सेटिंग प्रक्रियेशी जोडल्या गेल्या होत्या. त्यांच्याकडे वेगवेगळ्या विषयांच्या प्रश्नपत्रिकांपर्यंत पोहोच होती. तिन्ही महिलांनी आपापल्या स्तरावर पेपर फोडण्यात सक्रिय सहभाग घेतल्याचे तपासात उघडकीस आले आहे.

अकरा अटके – राज्यवार आकडेवारी –

सीबीआयने आतापर्यंत नीट पेपर लीक प्रकरणात एकूण ११ जणांना अटक केली आहे. यामध्ये महाराष्ट्रातून सर्वाधिक आरोपी असून, इतर राज्यांमधूनही काही आरोपी अटकेत आहेत.

महाराष्ट्रातून अटक (७ जण) :

१. मनीषा हवालदार (पुणे) – सीबीआय कोठडी

२. शिवराज मोटेगावकर (पुणे) – सीबीआय कोठडी

३. प्रल्हाद कुलकर्णी (पुणे) – सीबीआय कोठडी

४. मनीषा मांढरे (पुणे) – सीबीआय कोठडी

५. मनीषा वाघमारे (लातूर) – सीबीआय कोठडी

६. शुभम खैरनार (नाशिक) – सीबीआय कोठडी

७. धनंजय लोखंडे (अहिल्यानगर) – न्यायालयीन कोठडी

इतर राज्यांतून अटक (४ जण) :

८. दिनेश बिवाल (दिल्ली) – न्यायालयीन कोठडी

९. मांगीलाल बिवाल (जयपूर) – न्यायालयीन कोठडी

१०. विकास बिवाल (जयपूर) – न्यायालयीन कोठडी

११. यश यादव (गुरुग्राम) – न्यायालयीन कोठडी

सीबीआयने आतापर्यंत दिल्ली, जयपूर, गुरुग्राम, नाशिक, पुणे, लातूर आणि अहिल्यानगर येथून या आरोपींना ताब्यात घेतले आहे. तपासादरम्यान संशयितांची लॅपटॉप, मोबाईल फोन, बँक स्टेटमेंट्स आणि इतर महत्त्वाची कागदपत्रे जप्त करण्यात आली आहेत.

पेपर लीकचे सूत्र कोठे? – सीबीआयचा तपास वेगात –

सीबीआयच्या तपासात असे समोर आले आहे की, नीटची प्रश्नपत्रिका लीक करण्यात पुणे, लातूर आणि नाशिक येथील काही कोचिंग क्लासेसचाही सहभाग आहे. आरोपी मोटेगावकर यांच्या कोचिंग क्लासमध्ये विद्यार्थ्यांना मोठ्या रकमेच्या बदल्यात हे प्रश्न पुरवले गेल्याचा संशय आहे. तसेच, मनीषा हवालदार आणि मनीषा मांढरे यांच्यातर्फे प्रश्न लीक करून ते शिवराज मोटेगावकरपर्यंत पोहोचवण्यात आल्याची माहिती मिळाली आहे. सीबीआय सध्या या साखळीतील इतर दुवे शोधण्याचा प्रयत्न करत आहे.

एनटीएची भूमिका संशयाच्या भोवऱ्यात –

पेपर सेटिंगसाठी एनटीएने ज्या तज्ज्ञांची निवड केली होती, त्यातील तीन ‘मनीषा’ आता अटकेत आहेत. यावरून एनटीएच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित होत आहे. देशात हजारो शिक्षक असताना एकाच नावाच्या तीन महिला एनटीएच्या पेपर सेटिंग कमिटीत कशा आल्या? ही फक्त योगायोग आहे की नियोजित कट? याची चौकशी होणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांनी सांगितले. तसेच, एनटीएने या प्रकरणी लापरवाही केल्याचे स्पष्टपणे दिसून येत आहे.

पुन्हा परीक्षा २१ जूनला – ३ मे ची परीक्षा रद्द –

नीट पेपर लीक प्रकरणी ३ मे रोजी झालेली परीक्षा रद्द करण्यात आली आहे. एनटीएने आता ही परीक्षा २१ जून रोजी पुन्हा आयोजित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यावेळी परीक्षेची सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात येणार असल्याचे एनटीएने स्पष्ट केले आहे. मात्र विद्यार्थ्यांमध्ये अजूनही भीतीचे वातावरण आहे. पुन्हा पेपर फुटला तर आपले वर्ष वाया जाईल, अशी भीती विद्यार्थी व्यक्त करत आहेत. तसेच, प्रश्नपत्रिका फुटणाऱ्यांना कठोरात कठोर शिक्षा करण्याची मागणी होत आहे.

पाच राज्ये, सात शहरे – राष्ट्रीय स्तरावरील कटाचा पर्दाफाश –

सीबीआयच्या तपासात हा पेपर लीकचा कट फक्त एका शहरापुरता मर्यादित नसून, राष्ट्रीय स्तरावर पसरलेला असल्याचे उघडकीस आले आहे. दिल्ली, जयपूर, गुरुग्राम, पुणे, नाशिक, लातूर आणि अहिल्यानगर अशा सात शहरांमधून अटका झाल्या आहेत. यातील काही आरोपी एकमेकांशी संपर्कात होते आणि त्यांनी विद्यार्थ्यांकडून लाखो रुपये घेऊन प्रश्न उपलब्ध करून दिल्याचा संशय आहे. सीबीआयने आरोपींची बँक खाती आणि वायर ट्रान्झॅक्शन्स तपासण्यास सुरुवात केली आहे. काही ठिकाणी मोठ्या प्रमाणात रोख रक्कमही जप्त करण्यात आल्याची माहिती आहे.

लातूरमध्ये कारवाईचे सावट –

पेपर लीक प्रकरणात लातूरची कोचिंग क्लासेस चर्चेत असतानाच, लातूर प्रशासनाने उद्योग भवन परिसरातील अवैध कोचिंग क्लासेस, हॉस्टेल, खानावळी बंद करण्याचे आदेश दिले आहेत. हा परिसर मुळात औद्योगिक वसाहत असताना येथे मोठ्या प्रमाणात कोचिंग क्लासेस चालविल्या जात होत्या. माहिती अधिकार कार्यकर्त्यांच्या दहा वर्षांच्या पाठपुराव्यानंतर ही कारवाई करण्यात आली आहे. यामुळे नीट पेपर लीकची साखळी लातूरशीही जोडली जात असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

पुण्यातील शैक्षणिक प्रतिमा मलिन –

शिक्षणाचे माहेरघर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पुणे शहरातून या प्रकरणात एक ना अनेक आरोपी अटकेत आल्याने शहराची शैक्षणिक प्रतिमा मलिन झाली आहे. पुण्यातील तीन महिला प्राध्यापिका आणि एक कोचिंग संचालक या प्रकरणात अटकेत आहेत. यामुळे पुण्यातील शिक्षण क्षेत्रावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षक या घटनेने हादरले आहेत. पुण्यातील इतर शैक्षणिक संस्थांमध्येही सीबीआयची चौकशी वाढण्याची शक्यता आहे.

‘मनीषा’ तिघींची एनटीएशी असलेली नाती – पेपर सेटिंगपासून लीकपर्यंत –

एनटीएकडे प्रश्नपत्रिका सेट करण्यासाठी तज्ज्ञांची नेमणूक केली जाते. ही नेमणूक अत्यंत गोपनीय स्वरूपात आणि काटेकोर नियमांनुसार होणे अपेक्षित असते. पण या प्रकरणात तीन ‘मनीषा’ या पेपर सेटिंग टीममध्ये होत्या. त्यापैकी मनीषा मांढरे आणि मनीषा हवालदार या एकाच शहरातील (पुणे) होत्या. त्यांची एकमेकांशी ओळख होती. दोघींनी मिळून भौतिकशास्त्र आणि जीवशास्त्र विषयांचे प्रश्न लीक केल्याचे समोर आले आहे. तिसरी मनीषा वाघमारे ही लातूरमध्ये कार्यरत होती. तिने लीक झालेले प्रश्न विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवण्यात मध्यस्थी केल्याचा आरोप आहे.

आतापर्यंतच्या अटकांत इतर कोण? –

शिवराज मोटेगावकर हा पुण्यातील प्रभावी कोचिंग संचालक आहे. त्याच्याकडून प्रश्न लीक करून विद्यार्थ्यांना देण्यात आल्याचा संशय आहे. प्रल्हाद कुलकर्णी हा केमिस्ट्रीच्या पेपरचे भाषांतर करणारा प्राध्यापक होता. त्याने केमिस्ट्रीचे प्रश्नही लीक केल्याचे उघड झाले आहे. शुभम खैरनार (नाशिक) हा कोचिंग चालवतो. धनंजय लोखंडे (अहिल्यानगर) हा मध्यस्थ म्हणून काम करत होता. तर दिल्ली-जयपूर येथील बिवाल परिवार आणि गुरुग्रामच्या यश यादवने या कटात मोठी भूमिका बजावल्याचे सीबीआयच्या तपासात आढळून आले आहे.

पुढील कारवाई – अद्याप कितीजण तपासात? –

सीबीआयने अद्याप या प्रकरणातील इतर संशयितांना चौकशीसाठी बोलाविले आहे. काही नेते आणि उच्चभ्रू व्यक्तींची नावेही या प्रकरणात येण्याची शक्यता आहे. लाखो विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी खेळ खेळणाऱ्या या टोळीवर सीबीआय कठोर कारवाई करेल, अशी अपेक्षा आहे. तपास पूर्ण झाल्यानंतर लवकरच आरोपपत्र दाखल करण्यात येईल, असे सीबीआयच्या सूत्रांनी सांगितले. यातील काही आरोपींना काही दिवसांपूर्वी सीबीआयने ताब्यात घेतले असून, आणखी अटका होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

नीट पेपर लीक प्रकरणाने देशभरातील विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षक यांना हादरवून सोडले आहे. सीबीआयच्या सातत्यपूर्ण तपासात आतापर्यंत अकरा जण अटकेत आले आहेत. यापैकी तीन ‘मनीषा’ असल्यामुळे या प्रकरणाला वेगळेपण प्राप्त झाले आहे. पुण्यातील शिक्षणनगरीत दिवसेंदिवस गुन्हेगारी वाढत असल्याचे या घटनांनी दाखवून दिले आहे. एनटीएच्या कारभारावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी हे खेळ होऊ नयेत, यासाठी आता कायद्याची कठोर कारवाई व्हायला हवी. २१ जून रोजी होणारी नीट परीक्षा सुरक्षित होणार का? याचे उत्तर येणारा काळ देईल. तोपर्यंत, सीबीआय तपासाकडे सर्वांचे लागलेले आहे.