शिखर शिंगणापूरच्या यात्रेला ‘जलसा’चे गालबोट: श्री शंभू महादेवाच्या दरबारी भक्तीऐवजी डान्सचा धिंगाणा!

 क्रिमियात एएन-२६ विमान दुर्घटना; प्राथमिक तपासात तांत्रिक बिघाडाचा संशय, सोव्हिएत काळातील ५० वर्षांहून जुन्या विमानाची सुरक्षा चिंतेचा विषय – अलीकडील काळातील प्रमुख विमान अपघातांची मालिका

मॉस्को/क्रिमिया, १ एप्रिल २०२६: रशियाच्या क्रिमिया प्रदेशात एका रशियन लष्करी वाहतूक विमानाचा भीषण अपघात झाला आहे. एएन-२६ हे सोव्हिएत काळातील लष्करी वाहतूक विमान संपर्क तुटल्यानंतर एका खडकावर कोसळले. विमानात २३ प्रवासी आणि ६ क्रू मेंबर्स असे एकूण २९ जण होते. सर्वांचा जागीच मृत्यू झाला असल्याची माहिती रशियन वृत्तसंस्था TASS ने दिली आहे.

प्राथमिक तपासानुसार, विमानात तांत्रिक बिघाड झाल्याने हा अपघात घडला असावा, असे सांगितले जात आहे. मात्र, याला अद्याप अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही. अपघाताचे कारण शोधण्यासाठी तपास सुरू असल्याचे रशियन अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

 अपघात कसा घडला?

विमान क्रिमियातील एका लष्करी तळावरून उड्डाण करत होते. उड्डाणानंतर काही वेळातच नियंत्रण कक्षाशी संपर्क तुटला. थोड्याच वेळात विमान एका खडकाळ भागावर जोरात आदळले. अपघातस्थळी मोठी आग लागली आणि बचावकार्य सुरू झाले. मात्र, विमान पूर्णपणे नष्ट झाल्याने कोणालाही वाचवता आले नाही.

एएन-२६ विमानाची वैशिष्ट्ये आणि इतिहास

एएन-२६ हे अँटोनोव्ह कंपनीने तयार केलेले सोव्हिएतकालीन लष्करी वाहतूक विमान आहे. त्याचे पहिले उड्डाण १९६९ मध्ये झाले होते. हे विमान मुख्यतः सैनिक, शस्त्रे, लष्करी उपकरणे आणि मालवाहतुकीसाठी वापरले जाते. 

वैशिष्ट्ये:

एका वेळी १२ ते १५ सैनिक किंवा अवजड माल वाहून नेण्याची क्षमता

लहान आणि खराब धावपट्ट्यांवरून उड्डाण करण्याची अद्वितीय क्षमता

मोठा मागील मालवाहू दरवाजा – हवाई मार्गाने माल टाकणे शक्य

दुर्गम आणि युद्धक्षेत्रात वापरण्यासाठी योग्य

५० वर्षांहून अधिक जुन्या रचनेमुळे या विमानाच्या सुरक्षिततेबद्दल गेल्या काही वर्षांत चिंता व्यक्त केली जात होती. अनेक देशांमध्ये हे विमान अद्याप वापरात आहे, पण हळूहळू आधुनिक विमानांनी त्याची जागा घेतली आहे. यापूर्वीही एएन-२६ चे अनेक अपघात झाले आहेत.

 अलीकडील काळातील प्रमुख विमान अपघात

रशियन एएन-२६ अपघात हा अलीकडील काळातील विमान दुर्घटनांची मालिका वाढवणारा आहे. गेल्या दोन वर्षांत जगभरात घडलेल्या काही भीषण अपघातांचा आढावा खालीलप्रमाणे:

1. एअर इंडिया फ्लाइट १७१ (जून २०२५)

   अहमदाबादहून लंडनला जाणारे बोईंग ७८७-८ ड्रीमलाइनर विमान उड्डाणानंतर काही वेळातच तांत्रिक बिघाडामुळे अहमदाबादमधील एका मेडिकल कॉलेजच्या इमारतीवर कोसळले. विमानातील २४२ पैकी २४१ प्रवासी आणि क्रू मेंबर्सचा मृत्यू झाला. जमिनीवरही १९ जणांचा मृत्यू झाला. हा भारतीय इतिहासातील सर्वात भीषण विमान अपघातांपैकी एक ठरला.

2. कोलंबियन एअर फोर्स C-१३० (२३ मार्च २०२६)

   दक्षिण अमेरिकेतील कोलंबियामध्ये लष्करी मालवाहू विमान उड्डाणानंतर लगेच कोसळले. विमानातील १२६ पैकी सुमारे ७० जणांचा मृत्यू झाला, तर ५६ जण जखमी झाले. २०२६ मधील ही आतापर्यंतची सर्वात मोठी विमान दुर्घटना मानली जाते.

3. जेजू एअर फ्लाइट ७C2216 (२९ डिसेंबर २०२४)

   दक्षिण कोरियाच्या मुआन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर हे विमान कोसळले. १७५ प्रवासी आणि ४ क्रू मेंबर्सचा मृत्यू झाला. ही दक्षिण कोरियाच्या इतिहासातील सर्वात मोठी विमान दुर्घटना ठरली.

4. जपान एअरलाइन्स धावपट्टी टक्कर (जानेवारी २०२४) 

   टोकियोच्या हनेडा विमानतळावर जपान एअरलाइन्सचे एअरबस A350 विमान उतरत असताना तटरक्षक दलाच्या लहान विमानाशी धडकले. एअरलाइन्स विमानाला मोठी आग लागली तरी सर्व ३७९ प्रवाशांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले. मात्र, तटरक्षक दलाच्या विमानातील ६ पैकी ५ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला.

विमान अपघातांची वाढती संख्या आणि चिंता

गेल्या काही वर्षांत जगभरात विमान अपघातांची संख्या वाढत असल्याचे दिसते. तांत्रिक बिघाड, हवामान, मानवी चूक आणि जुन्या विमानांचा वापर यामुळे असे अपघात होत आहेत. विशेषतः लष्करी आणि जुनी वाहतूक विमाने जास्त धोकादायक ठरत आहेत.

एएन-२६ सारख्या ५० वर्षांहून जुन्या विमानांचा वापर अजूनही काही देशांमध्ये सुरू आहे. मात्र, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि सुरक्षा मानकांमुळे अशा विमानांची संख्या हळूहळू कमी होत आहे.

क्रिमियातील रशियन लष्करी वाहतूक विमान एएन-२६ चा अपघात हा मोठा धक्का आहे. २९ जणांचा जागीच मृत्यू झाल्याने रशियन लष्कर आणि देशभरात शोक व्यक्त केला जात आहे. प्राथमिक तपासात तांत्रिक बिघाडाचा संशय व्यक्त करण्यात आला असला तरी पूर्ण तपास अहवाल येण्याची प्रतीक्षा आहे.

दरम्यान, गेल्या दोन वर्षांत जगभरात घडलेल्या भीषण विमान अपघातांमुळे विमान सुरक्षा मानकांबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे. जुनी विमाने अद्ययावत करणे, नियमित देखभाल आणि कठोर सुरक्षा तपासणी यावर अधिक भर देण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.

रशियन अधिकाऱ्यांनी अपघातातील मृतांच्या कुटुंबीयांना संपूर्ण मदत देण्याचे आश्वासन दिले आहे. तपास पूर्ण झाल्यानंतर अपघाताचे नेमके कारण समोर येईल, अशी अपेक्षा आहे.