विधान परिषदेसाठी सोलापूरच्या नेत्यांच्या जोर बैठका; राजेंद्र राऊत, राजन पाटील, राम सातपुते यांची चढाओढ, मुख्यमंत्री आणि पालकमंत्र्यांच्या संमतीनेच एकालाच संधी?

  

 दुहेरी पाईपलाईनमुळे १२ टीएमसी पाणी वाचले; पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य, दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर नियोजन; भीमा नदीत लवकरच पाणी सोडण्याचे आश्वासन

सोलापूर: राज्यावर एल निनोचे संकट असल्याने यंदा पाऊस अपेक्षेपेक्षा कमी पडण्याची शक्यता आहे. अशा गंभीर पार्श्वभूमीवर उजनी धरणातील पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन पालकमंत्री जयकुमार गोरे यांनी सोलापूरकरांना केले आहे. यंदा उन्हाळ्यात फक्त एकच पाण्याचे आवर्तन देण्याचा निर्णय घेण्यात आला असून, पुढील पाणी उपलब्धता पाहून दुसऱ्या आवर्तनाचा विचार केला जाईल, असे गोरे यांनी स्पष्ट केले. सध्या उजनीच्या मुख्य कालव्यातून उन्हाळी आवर्तनाला सुरुवात झाली आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना उन्हाळी पिकांची काळजी मिटणार आहे.

एल निनोचा फटका – पावसाची शक्यता कमी

हवामान तज्ज्ञांच्या मते, यंदा एल निनो सक्रिय असल्याने महाराष्ट्रासह देशाच्या अनेक भागांत मान्सूनचा पाऊस कमी राहू शकतो. त्याचा सर्वाधिक फटका विदर्भ, मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांना बसू शकतो. सोलापूर जिल्हा हा नेहमीच दुष्काळप्रवण भाग म्हणून ओळखला जातो. अशा स्थितीत पालकमंत्री गोरे यांनी वेळीच पाण्याच्या नियोजनाचा मास्टरप्लान तयार केला आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, उन्हाळ्यात एकच पाण्याचे आवर्तन राहील. शेतकऱ्यांनी याच नियोजनानुसार उन्हाळी पिके घ्यावीत आणि पाण्याचा अतिरेक टाळावा.

उजनी धरणातील पाणीसाठा – गेल्यावर्षीपेक्षा चांगली स्थिती

पालकमंत्री जयकुमार गोरे यांनी सध्या उजनी धरणात १७ टक्के पाणीसाठा असल्याची माहिती दिली. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ही परिस्थिती खूप चांगली असल्याचेही त्यांनी सांगितले. गेल्या वर्षी याच काळात उजनीत फक्त १० ते १२ टक्केच पाणी शिल्लक होते. यंदा जास्त पाणी असले तरी, दुष्काळाची शक्यता लक्षात घेता पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे गरजेचे आहे. गोरे म्हणाले, “मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या सूचनेनुसार ३१ ऑगस्टपर्यंत पिण्याच्या पाण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. शेतकरी, उद्योजक आणि नागरिकांनीही या दुष्काळी परिस्थितीत पाण्याचा काटकसरीने वापर करावा.”

दुहेरी पाईपलाईनमुळे १२ टीएमसी पाण्याची बचत

सोलापूर शहरासाठी दुहेरी पाईपलाईन योजना राबविण्यात आली आहे. यामुळे उजनी धरणातून भीमा नदीद्वारे सोडण्यात येणारे पाणी आता बंद करण्यात आले आहे. पालकमंत्री गोरे यांच्या मते, यामुळे धरणातील जवळपास १२ टीएमसी एवढे पाणी वाचले आहे. ही बचत म्हणजे दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर मोठा दिलासा आहे. या वाचलेल्या पाण्याचा वापर पुढील उन्हाळ्यात आणि संभाव्य दुष्काळाच्या परिस्थितीत पिण्याच्या पाण्यासाठी करता येणार आहे.

भीमा नदीत पाणी सोडण्याचे आश्वासन

दुहेरी पाईपलाईनमुळे उजनीधरणातील पाणी आता भीमा नदीत सोडले जात नसल्याने नदीकाठच्या हजारो शेतकऱ्यांना मोठा त्रास सहन करावा लागत आहे. या शेतकऱ्यांच्या शेतीला पाणी मिळणे बंद झाले आहे. याबाबतची दखल घेत पालकमंत्री गोरे यांनी आश्वासन दिले की, “येत्या एक-दोन दिवसात भीमा नदीत पाणी सोडण्यात येईल. शेतकऱ्यांच्या पिकांची काळजी घेणे सरकारची प्राथमिकता आहे.” त्यामुळे नदीकाठच्या शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.

पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य – प्रशासन सतर्क

पालकमंत्री गोरे यांनी स्पष्ट केले की, शेतीसोबतच पिण्याच्या पाण्याला सर्वाधिक प्राधान्य दिले जाणार आहे. ३१ ऑगस्टपर्यंत पिण्याच्या पाण्याचे नियोजन पूर्ण करण्याच्या सूचना प्रशासनाला देण्यात आल्या आहेत. सोलापूर शहरासह ग्रामीण भागातील विहिरी, बोअरवेल, हातपंप यांची पाहणी करून त्यांची दुरुस्ती करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. दुष्काळी परिस्थितीत टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करण्याची यंत्रणाही सज्ज ठेवण्यात आली आहे.

शेतकऱ्यांना सल्ला – काटकसर आणि नियोजन

पालकमंत्र्यांनी शेतकऱ्यांना विशेष सल्ला दिला आहे की, उन्हाळी पिकांची लागवड करताना कमी पाण्यात टिकणाऱ्या पिकांना प्राधान्य द्यावे. ठिबक सिंचन आणि फवारणी पद्धतीचा वापर करून पाण्याची बचत करावी. गोरे म्हणाले, “आपण जर एका वेळी दहा लिटर पाणी वाचवले, तर ते हजारो कुटुंबांसाठी पिण्याचे पाणी ठरू शकते. प्रत्येक नागरिकाने पाण्याचा वापर काटकसरीने करणे गरजेचे आहे.”

सिंधुदुर्गात ढगाळ वातावरण – पावसाची शक्यता

दुसरीकडे, राज्याच्या दक्षिण भागात सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात सध्या सर्वत्र ढगाळ वातावरण आहे. हवामान विभागाने पुढील चार दिवसांत हलक्या स्वरूपाच्या पावसाची शक्यता वर्तवली आहे. यामुळे शेतकऱ्यांसाठी सावधगिरीचा इशारा देण्यात आला आहे. ढगाळ वातावरणामुळे आंबा आणि काजू पिकांवर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता आहे. कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना आवाहन केले आहे की, आंबा वेचणी, काजू बिया, कडधान्ये, सुपारी वाळत घातली असेल तर ती सुरक्षित ठिकाणी हलवावीत. तसेच भात आणि भुईमूग पिकांची काढणी करून ती सुरक्षित ठिकाणी ठेवावीत.

सोलापूरकरांची जबाबदारी

पालकमंत्री जयकुमार गोरे यांनी अखेर सोलापूरकरांना साद घातली की, “एल निनोचे संकट म्हणजे एक आव्हान आहे, पण आपण सर्वजण एकत्र येऊन पाण्याचा काटकसरीने वापर केला, तर हे आव्हान आपण पार करू शकतो. उजनी धरणातील प्रत्येक थेंब मौल्यवान आहे. येणाऱ्या पिढ्यांसाठीही पाणी शिल्लक ठेवण्याची जबाबदारी आपण सर्वांची आहे.”

सोलापूर जिल्ह्याला दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर पालकमंत्री जयकुमार गोरे यांनी वेळीच पाणी नियोजनाचे धोरण जाहीर केले आहे. उजनी धरणात गेल्यावर्षीपेक्षा चांगला पाणीसाठा असला तरी, एल निनोमुळे पावसाची अनिश्चितता लक्षात घेता उन्हाळ्यात फक्त एकच आवर्तन देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. दुहेरी पाईपलाईनमुळे १२ टीएमसी पाणी वाचले असून, पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य देण्यात येणार आहे. नदीकाठच्या शेतकऱ्यांसाठी भीमा नदीत लवकरच पाणी सोडण्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे. आता हे नियोजन जमिनीवर किती यशस्वी होते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. सिंधुदुर्गात ढगाळ वातावरणामुळे शेतकऱ्यांना सावध राहण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. एकंदरित, राज्याने पाणीकपातीच्या कठोर पावलांची तयारी ठेवली आहे.