बारामती पोटनिवडणुकीत ठाकरे शिवसेनेची ‘वेट अँड वॉच’ भूमिका; काँग्रेसच्या उमेदवारामुळे उद्धव ठाकरे कात्रीत?

काँग्रेसने सुनेत्रा पवार यांच्या विरोधात उमेदवार उभा केल्याने महाविकास आघाडीत तारांबळ उडाली आहे. सुनेत्रा पवार यांच्या विनंतीनंतरही उद्धव ठाकरे यांनी अधिकृत भूमिका जाहीर केलेली नाही. अर्ज मागे घेण्याच्या अखेरच्या दिवशी शिवसेनेचा निर्णय अपेक्षित.

बारामती :  

बारामती विधानसभा पोटनिवडणुकीने राजकीय वर्तुळात गुंतागुंत निर्माण केली आहे. सुनेत्रा पवार या राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) च्या उमेदवार असून त्यांच्याविरुद्ध काँग्रेसने आकाश मोरे यांना रिंगणात उतरवले आहे. यामुळे महाविकास आघाडीतील (एमव्हीए) घटक पक्षांमध्ये नाराजीचे वातावरण आहे. अशा परिस्थितीत उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेची भूमिका ‘वेट अँड वॉच’ची (प्रतीक्षा आणि निरीक्षण) असल्याचे दिसून येत आहे. शिवसेनेने अद्याप आपली अधिकृत भूमिका जाहीर केलेली नाही, तर छगन भुजबळ यांनी उद्धव ठाकरेंनी सुनेत्रा पवार यांना पाठिंबा दिल्याचे म्हटले आहे. मात्र, संजय राऊत यांनी हे स्पष्ट केले आहे की, उद्धव ठाकरे अर्ज मागे घेण्याच्या दिवशीच पक्षाचा निर्णय जाहीर करतील.

अर्ज मागे घेण्याची प्रक्रिया सुरू

बारामती पोटनिवडणुकीसाठी एकूण ५५ उमेदवारांनी अर्ज दाखल केले होते. मात्र, आता अर्ज मागे घेण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. आज (बुधवार) आणि उद्या (गुरुवार) उमेदवार आपले अर्ज मागे घेऊ शकतात. राष्ट्रवादी काँग्रेसचा प्रयत्न आहे की, ही निवडणूक बिनविरोध व्हावी. त्यासाठी पक्षाचे पदाधिकारी इतर उमेदवारांना संपर्क करून त्यांना अर्ज मागे घेण्याची विनंती करत आहेत. मात्र, काँग्रेसने आपला उमेदवार मैदानातून मागे घेण्याची शक्यता फारशी नसल्याने निवडणूक लागेल, हे जवळजवळ निश्चित झाले आहे.

जर निवडणूक लागली तर सुनेत्रा पवार यांना जास्तीत जास्त मताधिक्याने विजयी करण्याचे आव्हान राष्ट्रवादी काँग्रेससमोर असेल. यासाठी पक्षाचे कार्यकर्ते आधीच प्रचाराची तयारी करू लागले आहेत. मात्र, महाविकास आघाडीतील मोठा घटक पक्ष असलेल्या ठाकरे शिवसेनेचा पाठिंबा सुनेत्रा पवार यांना मिळेल की काँग्रेसच्या उमेदवाराला, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.

 शिवसेनेसमोर दुविधा

उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेसमोर सध्या मोठी कात्री आहे. एकीकडे महाविकास आघाडीत काँग्रेससोबत त्यांची युती आहे. आघाडीचा सदस्य म्हणून काँग्रेसच्या उमेदवाराला पाठिंबा देणे बंधनकारक आहे. दुसरीकडे, सुनेत्रा पवार यांनी स्वतः उद्धव ठाकरे यांना फोन करून पाठिंब्याची विनंती केली आहे. पवार कुटुंबाशी उद्धव ठाकरे यांचे जुने आणि वैयक्तिक संबंध आहेत. अशा स्थितीत एका बाजूला आघाडीचे बंधन आणि दुसऱ्या बाजूला जुनी मैत्री, यामुळे उद्धव ठाकरे यांनी अद्याप कोणताही निर्णय घेतलेला नाही.

राजकीय वर्तुळात चर्चा आहे की, शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) दोन्ही पक्षांशी आपले संबंध चांगले ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे. काँग्रेस नाराज होऊ नये, तसेच पवार कुटुंबाशीही वैर वाढू नये, यासाठी शिवसेना ‘वेट अँड वॉच’ची भूमिका घेत आहे. शक्यतो, काँग्रेसने अर्ज मागे घेतल्यास ही अडचण आपोआप मिटेल, असा शिवसेनेचा कयास असावा.

 छगन भुजबळ आणि संजय राऊत यांची विसंगत वक्तव्ये

या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि मंत्री छगन भुजबळ यांनी एक वादग्रस्त वक्तव्य केले आहे. त्यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितले की, “उद्धव ठाकरे यांनी सुनेत्रा पवार यांना पाठिंबा दिला आहे.” या वक्तव्यामुळे महाविकास आघाडीत खळबळ उडाली. कारण, अद्याप शिवसेनेच्या वतीने अधिकृतरीत्या कोणतीही घोषणा करण्यात आलेली नाही.

दुसरीकडे, शिवसेनेचे नेते संजय राऊत यांनी हे स्पष्ट केले की, “अद्याप कुठलाही निर्णय घेतलेला नाही. उद्धव ठाकरे अर्ज मागे घेण्याच्या दिवशीच पक्षाचा निर्णय जाहीर करतील.” राऊत यांच्या या वक्तव्यामुळे छगन भुजबळ यांच्या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. शिवसेनेचा नेता असल्याने संजय राऊत यांचे वक्तव्य अधिक अधिकृत मानले जात आहे. त्यामुळे, छगन भुजबळ यांनी घाईघाईत ही माहिती दिल्याची चर्चा आहे.

महाविकास आघाडीत उघडीप

काँग्रेसने सुनेत्रा पवार यांच्या विरोधात उमेदवार दिल्यामुळे राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) मध्ये नाराजी आहे. राष्ट्रवादीच्या नेत्यांच्या मते, “बारामती हा पवार कुटुंबाचा बालेकिल्ला आहे. येथे काँग्रेसने उमेदवार देणे योग्य नाही.” तर काँग्रेसचे म्हणणे आहे की, “लोकशाहीत प्रत्येक पक्षाला उमेदवार देण्याचा अधिकार आहे. आम्ही आमच्या ताकदीनुसार निवडणूक लढवू.”

या वादात शिवसेना (उद्धव गट) सध्या तटस्थ दिसत आहे. शिवसेनेला जर काँग्रेसच्या उमेदवाराला पाठिंबा द्यायचा झाला तर राष्ट्रवादीशी संबंध बिघडू शकतात. तसेच, जर सुनेत्रा पवार यांना पाठिंबा दिला तर काँग्रेस नाराज होईल. त्यामुळे शिवसेना अर्ज मागे घेण्याच्या अखेरच्या क्षणापर्यंत निर्णय टाळत आहे.

 उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याचे महत्त्व

बारामती पोटनिवडणुकीत आज आणि उद्या उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याचे दिवस आहेत. राजकीय वर्तुळात चर्चा आहे की, शिवसेना हे दिवस कसा निर्णय घेते, यावर सर्वांचे लक्ष असेल. जर काँग्रेसच्या उमेदवाराने अर्ज मागे घेतला तर शिवसेनेला पाठिंबा देण्याचा प्रश्नच उद्भवणार नाही. मात्र, काँग्रेसने अर्ज मागे न घेतल्यास शिवसेनेला कठीण पर्याय निवडावा लागेल.

काही राजकीय विश्लेषकांच्या मते, शिवसेना (उद्धव गट) शक्यतो काँग्रेस उमेदवाराला पाठिंबा देईल, कारण आघाडीचे बंधन मोठे आहे. पण त्याआधी ते सुनेत्रा पवार यांच्याशी समन्वय साधण्याचा प्रयत्न करू शकतात. तसेच, शिवसेना आपला उमेदवार रिंगणात उतरवण्याचीही शक्यता आहे, असे मानले जात आहे. मात्र, अद्याप याबाबत कोणतीही अधिकृत माहिती समोर आलेली नाही.

 सुनेत्रा पवार यांचा प्रयत्न

सुनेत्रा पवार यांनी आपला उमेदवारी अर्ज दाखल केल्यानंतर विरोधकांशी समन्वय साधण्यास सुरुवात केली आहे. त्यांनी स्वतः उद्धव ठाकरे यांना फोन करून पाठिंब्याची विनंती केली. तसेच, इतर छोट्या पक्षांच्या नेत्यांशीही संपर्क साधला आहे. सुनेत्रा पवार यांची इच्छा आहे की, ही निवडणूक जवळजवळ बिनविरोध व्हावी. मात्र, काँग्रेसने मैदान सोडण्याची शक्यता नसल्याने त्यांना प्रचार करावा लागणार आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे कार्यकर्तेही सज्ज झाले आहेत. पक्षाचे सर्व वरिष्ठ नेते बारामतीत दिवसरात्र काम करत आहेत. महायुतीमध्ये भाजप आणि शिवसेना (शिंदे गट) यांचा पाठिंबा सुनेत्रा पवार यांना असल्याने त्यांची स्थिती मजबूत आहे. मात्र, महाविकास आघाडीतील उद्धव ठाकरे गट काय भूमिका घेतो, यावर अद्याप स्पष्टता नाही.

 शेवटी काय होणार?

बारामती पोटनिवडणुकीत आता दोन दिवसांत स्पष्टता येणार आहे. अर्ज मागे घेण्याची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर किती उमेदवार रिंगणात राहतात, हे स्पष्ट होईल. तोपर्यंत शिवसेना (उद्धव गट) आपली भूमिका स्पष्ट न करण्याची शक्यता आहे. काँग्रेसने अर्ज मागे न घेतल्यास शिवसेनेला एक ना एक पर्याय निवडावाच लागेल.

राजकीय वर्तुळात ही चर्चा आहे की, उद्धव ठाकरे हे सुनेत्रा पवार यांच्याशी जुनी मैत्री जपण्यासाठी काँग्रेसच्या उमेदवाराला अप्रत्यक्ष पाठिंबा देतील. म्हणजे, अधिकृत घोषणा न करता फक्त ‘शुभेच्छा’ देत राहतील. तसेच, ‘आम्ही महाविकास आघाडीत आहोत’ असे म्हणून ते काँग्रेसच्या उमेदवाराच्या नावाचा उल्लेख टाळू शकतात. ही एक कूटनीतिक भूमिका असेल, ज्यामुळे कोणाचेही वैर वाढणार नाह

बारामती पोटनिवडणुकीने महाविकास आघाडीतील घटक पक्षांमधील मतभेद पुन्हा एकदा उघडकीस आणले आहेत. काँग्रेसच्या उमेदवारामुळे शिवसेना (उद्धव गट) कात्रीत सापडली आहे. उद्धव ठाकरे अर्ज मागे घेण्याच्या अखेरच्या दिवसापर्यंत निर्णय टाळत आहेत. छगन भुजबळ यांनी पाठिंब्याचा दावा केला असला तरी संजय राऊत यांनी ते फेटाळले आहे. आता अर्ज मागे घेण्याच्या प्रक्रियेनंतर शिवसेनेचा निर्णय काय असेल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. तोपर्यंत शिवसेनेची ‘वेट अँड वॉच’ची भूमिका कायम राहण्याची शक्यता आहे. या सर्व घडामोडींमुळे बारामतीची पोटनिवडणूक अधिकच रंजक बनली आहे.