म्‍हसवडमध्ये वेल्डिंग करताना कामगाराचा मृत्यू

  गणेशोत्सवाच्या पहिल्याच दिवशी वाशीत सहावे अखिल भारतीय राजभाषा संमेलन; मराठी सक्तीच्या वादावर राजकारण तापलेलं असताना केंद्राचा मोठा हिंदी कार्यक्रम; राजकीय चर्चेला उधाण

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

नवी मुंबई - महाराष्ट्रात मराठी-हिंदी भाषेवरून सुरू असलेल्या वादात आता आणखी एक नवा मुद्दा उपस्थित झाला आहे. गणेशोत्सवाच्या पहिल्याच दिवशी, १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी नवी मुंबईतील वाशी येथे सहावे अखिल भारतीय राजभाषा संमेलन (Hindi Rajbhasha Sammelan) आयोजित करण्यात येणार आहे . वाशीतील सिडको प्रदर्शन केंद्रात होणाऱ्या या दोन दिवसीय संमेलनाला केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांची प्रमुख उपस्थिती राहणार आहे .

रिक्षा-टॅक्सी चालकांसाठी मराठी सक्तीच्या मुद्द्यावरून राज्यात वातावरण तापलेले असतानाच केंद्राचा मोठा हिंदी कार्यक्रम मुंबईच्या वेशीवर होणार असल्याने नव्या वादाला तोंड फुटण्याची शक्यता आहे .

हिंदी दिवसाचे औचित्य साधून गृह मंत्रालयाच्या राजभाषा विभागाकडून हे संमेलन आयोजित करण्यात येत आहे . १४ सप्टेंबर १९४९ रोजी भारताच्या संविधान सभेने देवनागरी लिपीतील हिंदीला देशाच्या राजभाषेचा दर्जा दिला होता . या ऐतिहासिक निर्णयाच्या स्मरणार्थ दरवर्षी हिंदी दिवस साजरा केला जातो.

स्थळ: सिडको प्रदर्शन केंद्र, वाशी, नवी मुंबई 

तारीख: १४-१५ सप्टेंबर २०२६ 

प्रमुख उपस्थिती: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह 

सहभागी: देशभरातील हिंदी भाषिक साहित्यिक, संस्था, अधिकारी, केंद्र सरकारचे प्रतिनिधी 

संमेलनाच्या विविध सत्रांमध्ये सरकारी कामकाजात हिंदीचा अधिक प्रभावी वापर कसा वाढवता येईल, यावर विचार-विमर्श केला जाणार आहे . गृह मंत्रालयाने सर्व मंत्रालये, विभाग, सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (PSUs), बँका आणि केंद्रीय विद्यापीठांना या संमेलनात सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे .

या कार्यक्रमासाठी सिडको प्रदर्शन केंद्राचा परिसर राखीव ठेवण्यात आला असून, १० हजारांहून अधिक वाहनांसाठी पार्किंगची व्यवस्था करण्यात येणार आहे . गणेशोत्सव आणि गणपती विसर्जनाच्या पार्श्वभूमीवर अतिरिक्त पोलीस बंदोबस्ताचेही नियोजन करण्यात येत आहे .

राज्याचे परिवहनमंत्री प्रताप सरनाईक (Pratap Sarnaik) यांनी राज्यातील सर्व रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांना मराठी भाषा शिकणे बंधनकारक केले होते . त्यासाठी १०५ दिवसांची मोहीम राबवून १.६५ लाख चालकांना प्रशिक्षण देण्यात आले . जे चालक मराठी बोलू शकत नव्हते, त्यांना नोटिसा देण्यात आल्या .

मात्र, या निर्णयाला विरोध झाल्यानंतर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मध्यस्थी करत चालकांना एक वर्षाची मुदतवाढ दिली . रिक्षा-टॅक्सी चालकांच्या शिष्टमंडळाने मुख्यमंत्र्यांची भेट घेऊन मराठी शिकण्यासाठी वेळ मिळावी, अशी मागणी केली होती . या मागणीला मान्यता देत फडणवीसांनी एक वर्षांची मुदतवाढ जाहीर केली .

हा वाद ताजा असतानाच आता नवी मुंबईत हिंदी राजभाषा संमेलनाचे आयोजन होत आहे. "एकीकडे राज्यात सुरू असलेल्या मराठी-अमराठी वादाच्या पार्श्वभूमीवर वाशीत हिंदी राजभाषा संमेलनामुळे राजकीय चर्चेला उधाण येण्याची शक्यता आहे," असा अंदाज राजकीय निरीक्षकांनी व्यक्त केला आहे .

या मुद्द्यावरून राज्यात विरोधी पक्ष आणि मराठी भाषिक संघटनांकडून सरकारवर तीव्र टीका होत आहे. मनसे (MNS) सारख्या संघटनांनी मराठी सक्तीच्या विरोधात आवाज उठवला आहे. दुसरीकडे, केंद्र सरकारचा हिंदी राजभाषा संमेलनाचा कार्यक्रम मराठी भाषेला कमी लेखण्याचा प्रयत्न असल्याचे आरोपही होऊ शकतात.

उल्लेखनीय म्हणजे, केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी यापूर्वी आयोजित राजभाषा संमेलनांमध्ये "हिंदी आणि स्थानिक भाषा या एकाच आईच्या दोन बहिणी आहेत" असे विधान केले होते . तरीही, सध्याच्या राजकीय वातावरणात या कार्यक्रमाला नव्या वादाचे रूप येण्याची शक्यता आहे.

| मुद्दा | तपशील |

| राजभाषा संमेलन | १४-१५ सप्टेंबर २०२६, सिडको प्रदर्शन केंद्र, वाशी  |

| प्रमुख उपस्थिती | केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह  |

| संदर्भ | राज्यात मराठी-हिंदी वाद तापलेला  |

| मराठी आदेश | रिक्षा-टॅक्सी चालकांना मराठी अनिवार्य; फडणवीसांनी १ वर्षाची मुदतवाढ  |

| संभाव्य परिणाम | हिंदी राजभाषा संमेलनामुळे राज्यात नवा वाद  |