म्‍हसवडमध्ये वेल्डिंग करताना कामगाराचा मृत्यू

 8 कोटी रोजगाराची संधी; मोटार वाहन कायद्यात निगेटिव्ह पॉइंट प्रणाली; 'सुरक्षा' उपक्रमाअंतर्गत 10 लाख कामगारांची आरोग्य तपासणी; महामार्ग अपघातांत 20 तरुणांचा दर तासाला मृत्यू

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

नवी दिल्ली - केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी (Nitin Gadkari) यांनी सर्व राज्य सरकारांना बाईक टॅक्सी (Bike Taxi) सेवांना परवानगी देण्याचे आवाहन केले आहे. देशभरात या क्षेत्रात सुमारे 8 कोटी लोकांना रोजगार मिळू शकतो, असे ते म्हणाले .

वाहतूक हा राज्याचा विषय असल्याने केंद्र सरकार थेट निर्णय घेऊ शकत नाही, मात्र गडकरी यांनी राज्यांना ही सेवा मंजूर करण्याची विनंती केली . त्यांनी सुधारित मोटार वाहन कायद्यांतर्गत वाहतूक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांसाठी 'निगेटिव्ह-पॉइंट' प्रणाली आणण्याची घोषणाही केली. या प्रणालीमुळे वारंवार गुन्हा करणाऱ्यांचे परवाने निलंबित किंवा रद्द केले जातील .

केंद्रीय मंत्री गडकरी यांनी 'सुरक्षा' या प्रायोगिक उपक्रमाच्या उद्घाटन प्रसंगी दिल्लीत आयोजित कार्यक्रमात ही मागणी केली. ते म्हणाले, "आम्ही याला परवानगी दिली आहे, पण काही राज्ये याला परवानगी देत नाहीत. वाहतूक हा राज्याचा विषय आहे. यामुळे अनेकांना उपजीविकेचे साधन मिळेल, ग्रामीण भागात रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील. परिणामी स्कूटर आणि मोटरसायकलसारख्या खासगी दुचाकी चालकांना प्रवासी वाहतूक करण्याची परवानगी द्या," .

गडकरी यांनी पुढे सांगितले की, खासगी दुचाकी टॅक्सीमुळे आतापर्यंत चार कोटी रोजगार उपलब्ध झाले आहेत. रॅपिडो बाईक टॅक्सीमुळे सुमारे दोन कोटी रोजगा निर्माण झाले आहेत. विविध राज्य सरकारांनी बाईक टॅक्सीला परवानगी दिल्यास आठ कोटी रोजगार उपलब्ध होतील, असा दावा त्यांनी केला .

गडकरी यांनी वाहतूक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांसाठी कठोर कारवाईचा इशारा दिला. ते म्हणाले, "मोटार वाहन अधिनियमात सुधारणा करून आम्ही निगेटिव्ह पॉइंट प्रणाली आणणार आहोत. प्रत्येक उल्लंघनासाठी निगेटिव्ह पॉइंट्स जमा होतील. ठराविक मर्यादा ओलांडल्यास वाहनचालकाचा परवाना निलंबित किंवा रद्द केला जाईल," .

या प्रणालीमुळे वाहनचालकांमध्ये जबाबदारीची भावना निर्माण होईल आणि वाहतूक नियमांचे उल्लंघन कमी होईल, अशी आशा त्यांनी व्यक्त केली .

केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी 'सुरक्षा' (Suraksha) या प्रायोगिक उपक्रमाचा शुभारंभ केला. याअंतर्गत, महामार्ग, खाणकाम आणि बांधकाम यांसारख्या उच्च-जोखीम असलेल्या क्षेत्रांतील सुमारे 10 लाख चालक आणि कामगारांची मोफत आरोग्य तपासणी व समुपदेशन केले जाईल .

पहिल्या टप्प्यात, नागपूर आणि कामठी दरम्यानच्या राष्ट्रीय महामार्ग-४४ (NH-44) वर आणि चंद्रपूरमधील खाणकाम क्षेत्रांमध्ये सुमारे 10,000 लोकांच्या तपासणीचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. हा उपक्रम 150 किलोमीटरच्या परिसरात राबवला जाईल .

गडकरी यांनी ड्रायव्हर्सच्या आरोग्यावर भर देताना सांगितले की, "ड्रायव्हर्सचे आरोग्य हे रस्ता सुरक्षेसाठी महत्त्वाचे आहे. त्यांच्या कामाच्या स्वरूपामुळे होणाऱ्या डोळ्यांच्या आणि इतर आरोग्य समस्यांकडे लक्ष देण्याची तीव्र गरज आहे," .

नितीन गडकरी यांनी भारतातील रस्ते अपघातांची भीषण आकडेवारी समोर ठेवली. भारतात दरवर्षी 5 लाख रस्ते अपघात होतात, ज्यात 1.8 लाख लोकांचा मृत्यू होतो. यापैकी 66% मृत व्यक्ती तरुण असल्याचे त्यांनी सांगितले .

गडकरी यांच्या माहितीनुसार, भारतात दुचाकी अपघातांमध्ये 81,780 लोकांचा मृत्यू झाला आहे, जी जगातील सर्वाधिक संख्या आहे . दुचाकी चालकांचा एकूण मृत्यूंमध्ये 46.2% वाटा आहे, त्याखालोखाल पादचारी (20.6%) आणि कार, टॅक्सी, वॅन (12.4%) यांचा क्रमांक लागतो .

सीट बेल्ट न लावल्यामुळे 14,466 मृत्यू .

'हिट-अँड-रन' प्रकरणांमध्ये 34,030 मृत्यू .

दर तासाला सरासरी 20 जणांचा रस्ते अपघातात मृत्यू .

गेल्या वर्षी 54,132 लोकांचा मृत्यू फक्त हेल्मेट न घातल्यामुळे झाला .

गडकरी म्हणाले, "रस्ते अपघातांमुळे दरवर्षी भारताच्या जीडीपीच्या सुमारे 3% नुकसान होते. ही एक मूलभूत आव्हान आहे," .

| मुद्दा | तपशील |

| बाईक टॅक्सी | सर्व राज्यांना परवानगी देण्याचे आवाहन, 8 कोटी रोजगाराची संधी  |

| निगेटिव्ह पॉइंट प्रणाली | वाहतूक नियम उल्लंघनासाठी परवाना निलंबन/रद्द  |

| 'सुरक्षा' उपक्रम | 10 लाख कामगारांची मोफत आरोग्य तपासणी  |

| अपघात आकडेवारी | दर वर्षी 1.8 लाख मृत्यू; दर तासाला 20 जण  |

| दुचाकी अपघात | 81,780 मृत्यू; 46.2% वाटा  |