गोरे बंधूंमध्ये राजकीय संघर्षाची नवी ठिणगी? माण-खटावच्या राजकारणावर परिणामाची शक्यता

मराठा समाजाच्या जनसागराने अंतरवाली सराटीला गर्दी केली; "जरांगे पाटलांचा जीव आमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा" - भाविकांच्या भावना; सरकारला मुंबई आंदोलनाचा इशारा

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) -  किरण देशमुख

अंतरवाली सराटी - मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी मनोज जरांगे पाटील यांनी आज (२९ ऑगस्ट) जालन्यातील अंतरवाली सराटी येथे पुन्हा एकदा आमरण उपोषण (Hunger Strike) सुरू केले आहे. उपोषणाच्या पहिल्याच दिवशी मराठा समाजातील हजारो बांधव ट्रॅक्टर, रिक्षा, गाड्या आणि पायी प्रवास करत अंतरवाली सराटीच्या दिशेने निघाले आहेत. मनोज जरांगे पाटील यांनी 'आरपारच्या लढाई'चा एल्गार करत मागण्या मान्य न झाल्यास थेट मुंबईत येऊन आंदोलन करण्याचा इशारा सरकारला दिला आहे.

धाराशिव, संभाजीनगर, औरंगाबाद, परभणी, नांदेड, लातूर, बीड, उस्मानाबाद आणि इतर जिल्ह्यांमधून मराठा बांधव मोठ्या संख्येने अंतरवाली सराटीकडे रवाना झाले आहेत. ट्रॅक्टर, रिक्षा, बस आणि खाजगी वाहनांनी सजलेल्या या जनसागराने अंतरवाली सराटीचा मार्ग काबीज केला आहे.

मराठा बांधवांनी मनोज जरांगे पाटील यांच्यासाठी आपली भावना व्यक्त केली. धाराशिव येथून निघालेल्या एका मराठा युवकाने सांगितले:

"मनोज जरांगे पाटलांचा जीव आमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा आहे. या आमच्या मनातील भावना आहेत म्हणूनच आम्ही आंतरवालीकडे निघालो आहे. ते आमच्यासाठी लढत आहेत, आम्ही त्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे आहोत."

विद्यार्थ्यांचाही सहभाग

या आंदोलनात विद्यार्थ्यांचाही मोठा सहभाग आहे. एका विद्यार्थ्याने सांगितले:

"आम्ही मराठा कार्यकर्ते नाहीत, तर विद्यार्थी आहोत. फक्त आरक्षणामुळे स्पर्धा परीक्षेत यश मिळत नाही. आम्हाला न्याय हवा आहे. आमच्या मागण्या मान्य झाल्या पाहिजेत."

मनोज जरांगे पाटील यांनी आपल्या उपोषणाच्या वेळी सरकारच्या कार्यपद्धतीवर नाराजी व्यक्त केली. ते म्हणाले:

"सरकारने ५८ लाख नोंदी दिल्या, पण आता जात पडताळणी होत नाही. या नोंदींना कुणबी प्रमाणपत्र का दिले जात नाही? सरकारने या नोंदींना तात्काळ कुणबी प्रमाणपत्र द्यावे."

जात पडताळणीवर प्रश्न

जरांगे पाटील यांनी सरकारवर आरोप केला की, ज्या नोंदी सापडल्या आहेत, त्यांना कुणबी प्रमाणपत्र द्यावे. पण सरकार जात पडताळणीच्या नावाखाली विलंब करत आहे. हे मराठा समाजाशी अन्याय आहे."

अंतरवालीकडे निघालेल्या मराठा बांधवांनी स्पष्ट केले की, त्यांना मनोज जरांगे पाटील यांचा निर्णय मान्य आहे. एका आंदोलकाने सांगितले:

"मनोज जरांगे पाटील सांगतील तो निर्णय आम्हाला मान्य आहे. त्यासाठी आम्ही आंतरवालीकडे निघालो आहे. ते जे सांगतील, ते आम्ही मान्य करू. आम्ही त्यांच्यासोबत आहोत."

मराठा समाजाची एकता

या आंदोलनात मराठा समाजाची अभूतपूर्व एकता पाहायला मिळत आहे. मराठा समाजातील तरुण, वृद्ध, महिला आणि मुले सर्वच स्तरातील लोक या आंदोलनात सहभागी होत आहेत.

मनोज जरांगे पाटील यांनी आपल्या भाषणात स्पष्ट केले की, "हा शेवटचा लढा आहे. आता आपण विजयाच्या उंबरठ्यावर आहोत. आता माघार नाही. गेल्या तीन वर्षांपासून आपण लढतोय, आता हा अखेरचा लढा आहे."

मुंबई आंदोलनाचा इशारा

जरांगे पाटील यांनी सरकारला स्पष्ट इशारा देत म्हटले:

"मागण्या मान्य न झाल्यास थेट मुंबईत येऊन आंदोलन (Agitation) करू. मुंबई ही देशाची आर्थिक राजधानी आहे. तिथे आंदोलन केल्यास सरकारला आपली चूक कळेल."

राजकीय नेत्यांना इशारा

जरांगे पाटील यांनी आंदोलनापासून दूर राहणाऱ्या राजकीय नेत्यांना कडक शब्दांत इशारा दिला:

"जे राजकीय नेते आमच्या आंदोलनापासून दूर राहत आहेत, त्यांनी आमचा अपमान समजावा. मराठा समाज आता कोणाच्याही प्रलोभनाला बळी पडणार नाही."

अंतरवाली सराटीच्या दिशेने मराठा बांधवांचा ओघ सुरूच आहे. विविध जिल्ह्यांमधून मोठ्या संख्येने लोक येत आहेत.

धाराशिवमधून सुरू झाली मोहीम

धाराशिव जिल्ह्यातून ट्रॅक्टर, रिक्षा, बस आणि खाजगी वाहनांनी मोठ्या संख्येने मराठा बांधव अंतरवालीकडे निघाले आहेत. त्यांच्या या मोर्चाने धाराशिव-जालना रस्ता वाहनांच्या रांगेने सजला आहे.

संभाजीनगर, परभणी, नांदेडमधूनही मोठी उपस्थिती

संभाजीनगर, परभणी, नांदेड, लातूर, बीड, उस्मानाबाद, जालना आणि इतर जिल्ह्यांमधूनही हजारो मराठा बांधव अंतरवाली सराटीकडे रवाना झाले आहेत.

उपोषणाच्या पहिल्याच दिवशी मनोज जरांगे पाटील यांनी उपस्थितांना संबोधित करताना मराठा समाजाला रस्त्यावर उतरण्याचे आवाहन केले.

समाजाला आवाहन

जरांगे पाटील म्हणाले:

"मराठा समाजाने आता घरात बसून राहू नये. आपण सर्वांनी एकत्र येऊन हा लढा जिंकायचा आहे. आपण आज घराबाहेर पडलो नाही तर आपण कायम गरीब राहणार आहोत. आपल्या लढ्यामुळे पुढच्या पिढीचं कल्याण होणार आहे."

"मला उद्यापासून बोलता येणार नाहीये"

जरांगे पाटील म्हणाले:

"मला उद्यापासून बोलता येणार नाहीये. त्यामुळे आज मी समाजापुढे माझं म्हणणं मांडतोय. हा लढा आता शेवटच्या टप्प्यात आहे. आपण सर्वांनी एकत्र येऊन हा लढा जिंकला पाहिजे."

मनोज जरांगे पाटील यांनी सरकारकडे अनेक मागण्या केल्या आहेत:

१. ५८ लाख नोंदींना कुणबी प्रमाणपत्र

निवृत्त न्यायमूर्ती शिंदे समितीने शोधलेल्या ५८ लाख कुणबी नोंदींच्या आधारे सर्वांना तात्काळ कुणबी प्रमाणपत्रांचे वाटप करण्यात यावे.

२. मराठवाड्यात कुणबी प्रमाणपत्र

हैदराबाद गॅझेटिअरच्या आधारे मराठवाड्यातील संपूर्ण मराठा समाजाला तात्काळ कुणबी प्रमाणपत्रे द्यावीत.

३. स्वतंत्र मंत्रालय

मराठा समाजासाठी मराठा आणि कुणबी असे स्वतंत्र मंत्रालय स्थापन करावे.

४. आंदोलकांवरील गुन्हे मागे

संपूर्ण महाराष्ट्रातील मराठा आंदोलकांवर दाखल केलेले गुन्हे सरसकट मागे घ्यावेत.

५. जात पडताळणी समिती बरखास्त

राज्यामधील जात पडताळणी समिती बरखास्त करावी.

अंतरवाली सराटीत मोठ्या संख्येने आंदोलक येणार असल्याने प्रशासनाने सुरक्षा व्यवस्था कडक केली आहे.

पोलिस बंदोबस्त

 जिल्ह्यात कडक बंदोबस्त

वाहतूक नियंत्रणासाठी पथके

आपत्कालीन सेवा तयार

 अग्निशमन दल तैनात

वैद्यकीय व्यवस्था

 रुग्णवाहिका सेवा

तात्पुरती वैद्यकीय केंद्रे

 औषधांचा पुरवठा

 डॉक्टरांची नियुक्ती

या आंदोलनामुळे राज्याच्या राजकारणात नवी हलचाल निर्माण झाली आहे.

सरकारी प्रतिक्रिया

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी अद्याप यावर अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही. मात्र, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि अजित पवार यांच्याशी जरांगे पाटील यांनी संवाद साधल्याची माहिती आहे.

विरोधी पक्षांची भूमिका

विरोधी पक्षातील काही नेत्यांनी जरांगे पाटील यांना पाठिंबा दिला आहे. तर काही नेत्यांनी या आंदोलनापासून अंतर राखले आहे.

अंतरवाली सराटीत आलेल्या मराठा बांधवांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

भाविकांच्या प्रतिक्रिया

राजू पवार (धाराशिव): "जरांगे पाटील आमच्यासाठी लढत आहेत. आम्ही त्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे आहोत."

सुरेश पाटील (संभाजीनगर): "५८ लाख नोंदींना कुणबी प्रमाणपत्र मिळाले पाहिजे. यासाठी आम्ही काहीही करायला तयार आहोत."

अनिल मोरे (परभणी): "आमच्या मागण्या मान्य झाल्याशिवाय आम्ही मागे हटणार नाही."

प्रियंका पाटील (औरंगाबाद): "मराठा समाजाच्या हक्कांसाठी आम्ही एकत्र आलो आहोत. हा लढा आम्ही जिंकणारच."

या आंदोलनामुळे जालना, धाराशिव आणि शेजारील जिल्ह्यांतील जनजीवनावर परिणाम झाला आहे.

वाहतूक विस्कळीत

 मोठ्या प्रमाणात वाहतूक कोंडी

शाळा-कॉलेजे बंद

व्यवसायावर परिणाम

रस्ते वाहनांच्या रांगेने सजले

दुकाने बंद

अनेक ठिकाणी दुकाने बंद ठेवण्यात आली आहेत. व्यापाऱ्यांनीही या आंदोलनाला पाठिंबा दिला आहे.

मनोज जरांगे पाटील यांनी यापूर्वीही अनेक वेळा आंदोलने केली आहेत.

मागील लढे

 २०२३ मध्ये अंतरवाली सराटीत उपोषण

मराठा आरक्षणासाठी मुंबईत मोर्चा

विविध राजकीय नेत्यांशी चर्चा

यश

 शिंदे समितीची स्थापना

५८ लाख नोंदी शोधण्यात यश

कुणबी प्रमाणपत्र देण्यास सुरुवात

या आंदोलनामुळे समाजात वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत.

समर्थकांचे मत

"जरांगे पाटील मराठा समाजाचे नेते आहेत"

"त्यांच्या मागण्या योग्य आहेत"

"सरकारने त्वरित कारवाई करावी"

विरोधकांचे मत

 "आंदोलनामुळे समाजात जातीय तणाव वाढत आहे"

"शांततेने आणि कायदेशीर मार्गाने मागणी करावी"

अंतरवाली सराटीत मोठ्या संख्येने लोक जमल्याने सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली आहे.

प्रशासनाची तयारी

 पोलिसांचा कडक बंदोबस्त

 सीसीटीव्ही कॅमेरे

 ड्रोनचा वापर

 सुरक्षा रिंगण

मनोज जरांगे पाटील यांचे उपोषण सुरू झाल्याने आगामी काही दिवस महत्त्वाचे ठरणार आहेत.

संभाव्य घडामोडी

सरकारशी चर्चा

राजकीय नेत्यांची भेट

आंदोलनाचा वाढता वेग

 न्यायालयीन हस्तक्षेप

जरांगे पाटील यांचा इशारा

"सरकारशी आज गोडीने बोलतोय. उद्या बिघडू शकतो."

"मागण्या मान्य न झाल्यास थेट मुंबईत येऊन आंदोलन करू."

मनोज जरांगे पाटील यांचे अमरण उपोषण अंतरवाली सराटीत सुरू

ट्रॅक्टर, रिक्षा घेऊन मराठा बांधवांचा ओघ

"जरांगे पाटलांचा जीव आमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा" - भाविकांच्या भावना

५८ लाख नोंदी दिल्या, पण जात पडताळणी होत नाही" - जरांगे यांची खंत

"मनोज जरांगे सांगतील तो निर्णय आम्हाला मान्य" - मराठा बांधव

"मागण्या मान्य न झाल्यास थेट मुंबईत आंदोलन" - सरकारला इशारा

आंदोलनापासून दूर राहणाऱ्या राजकीय नेत्यांना कडक शब्दांत इशारा