आटपाडीतील शासकीय जागेवरील अतिक्रमणे हटवा; नगरपंचायत आक्रमक, तहसीलदारांना दिले निवेदन

  

काँग्रेस-राष्ट्रवादीचा उमेदवारी घेण्याचा सरळ आग्रह; अर्ज दाखल करायला उरला एक दिवस, भाजपही बिनविरोध निवडणुकीसाठी तयार

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे  

मुंबई – महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या येत्या निवडणुकीसाठी महाविकास आघाडीकडून अद्याप उमेदवार निश्चित झालेला नसताना, माजी मुख्यमंत्री आणि शिवसेना (ठाकरे गट) प्रमुख उद्धव ठाकरे यांनीच निवडणूक लढवावी, असा काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) कडून सरळ आग्रह करण्यात येत आहे. उद्धव ठाकरे यांना उमेदवारी घेण्यासाठी त्यांच्याच पक्षातील वरिष्ठ नेत्यांकडूनही मन वळवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. मात्र अर्ज भरण्यास फक्त एक दिवस उरला असताना (३० एप्रिल अंतिम तारीख) उद्धव ठाकरे यांनी अद्याप अधिकृत निर्णय घेतलेला नाही. त्यामुळे शेवटच्या दिवशी ते अचानक निर्णय घेऊन अर्ज दाखल करतील, अशी शक्यता राजकीय वर्तुळात व्यक्त केली जात आहे.

मविआत नेमकी परिस्थिती काय आहे?

विधान परिषदेच्या या निवडणुकीत महाविकास आघाडीच्या वाट्याला केवळ एकच जागा आली आहे. विधानसभेतील सध्याच्या संख्याबळानुसार महाविकास आघाडीकडे एकूण ४६ आमदार आहेत. विधान परिषदेचा एक सदस्य निवडून येण्यासाठी २८ मतांची आवश्यकता असल्याने ही एक जागा मविआसाठी सहजसाध्य आहे. पण ही जागा कोणाला द्यायची, यावरून अद्याप एकमत झालेले नाही. काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी (शरद पवार गट) यांनी स्पष्टपणे भूमिका मांडली आहे की, उद्धव ठाकरे यांनीच ही संधी स्वीकारली पाहिजे. ठाकरे यांच्या शिवसेनेतील अनेक वरिष्ठ नेत्यांचेही असेच मत आहे. मात्र उद्धव ठाकरे स्वतः याबाबत अद्याप कोणताही निर्णय घेण्यास टाळाटाळ करत असल्याचे समजते.

उद्धव ठाकरे यांची अडचण काय?

उद्धव ठाकरे यांनी २०२० मध्ये विधान परिषदेवर जाण्याचा निर्णय घेतला होता. तेव्हापासून ते या सभागृहाचे सदस्य आहेत. त्यांच्या सदस्यत्वाचा कार्यकाळ १३ मे २०२६ रोजी संपत आहे. पुन्हा विधान परिषदेवर जाण्याची संधी उपलब्ध असताना, ते नेमके का निर्णय टाळत आहेत, यावर अनेक तर्कवितर्क लढवले जात आहेत. एकीकडे त्यांच्या पक्षातील कार्यकर्ते आणि नेते त्यांना ‘आघाडीचा चेहरा’ म्हणून विधान परिषदेत जाणे गरजेचे असल्याचे सांगत आहेत. तर दुसरीकडे काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीचे नेतेही त्यांच्यावर दबाव टाकत आहेत. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, उद्धव ठाकरे यांना कदाचित स्थानिक राजकारणात रमण्याची इच्छा आहे किंवा विधानसभेची निवडणूक लढविण्याचा पर्याय त्यांच्या मनात आहे. मात्र आता विधान परिषदेची निवडणूक जवळ आल्याने त्यांना लवकरात लवकर निर्णय घेणे भाग आहे.

जर उद्धव ठाकरे नाही तर कोण?

जर उद्धव ठाकरे यांनीच ही निवडणूक लढवण्यास नकार दिला, तर मविआसमोर मोठी अडचण निर्माण होईल. कारण काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) या दोन्ही पक्षांचीही इतर इच्छुक उमेदवारांची यादी तयार आहे. काँग्रेसकडून प्रफुल्ल पाटील, नितीन राऊत किंवा अशोक चव्हाण यांची नावे चर्चेत आहेत. तर राष्ट्रवादी (शरद पवार गट) कडून जयंत पाटील, रोहित पवार यांची नावे सुचवली जात आहेत. पण उद्धव ठाकरे यांचे नाव काढल्यानंतर इतर कोणत्याही नावाला सहमती मिळणे कठीणच आहे. त्यामुळे शेवटच्या क्षणी उद्धव ठाकरे यांनी या आग्रहाला बळी पडून अर्ज दाखल करण्याची शक्यता अधिक आहे.

भाजपची भूमिका काय राहील?

आता उद्धव ठाकरेंनी उमेदवारी घेतली तर निवडणूक बिनविरोध होण्याची शक्यता आहे. राजकीय सूत्रांनी सांगितले की, भाजपकडूनही या निवडणुकीत ‘फालतू’ राजकीय वाद नको आहे. उद्धव ठाकरे यांच्याशी थेट टक्कर टाळत भाजप त्यांना बिनविरोध निवडून येण्याची संधी देऊ शकते. कारण एकीकडे महायुतीकडे ८ उमेदवार सहज निवडून येण्याइतके मतबळ आहे, त्यामुळे त्यांना एका अतिरिक्त जागेसाठी निवडणूक लढविण्याचा कोणताही फायदा होत नाही. त्याशिवाय, उद्धव ठाकरे यांच्याकडे सध्या विधिमंडळाचे सदस्यत्व नव्हते; ते पुन्हा एकदा सभागृहात आले, तर त्यामुळे सरकारला थेट धोका नाही, पण राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचे मानले जाईल. भाजप सूत्रांच्या मते, पक्ष उद्धव ठाकरे यांचा बिनविरोध निवड होण्यास अडथळा आणणार नाही.

विधान परिषद निवडणुकीची गणिते सोपी आहेत का?

विधान परिषदेच्या या निवडणुकीसाठी विधानसभेतील एकूण २८८ आमदार मतदान करणार आहेत. विजयासाठी २८ मतांचा कोटा आहे. सध्याच्या संख्याबळानुसार महायुती (भाजप + शिवसेना शिंदे गट + राष्ट्रवादी अजित पवार गट) यांच्याकडे २२८ आमदार आहेत. त्यामुळे त्यांचे ८ उमेदवार (प्रत्येकी २८ मतांच्या कोट्याने) सहज निवडून येऊ शकतात. भाजपच्या वाट्याला ६, शिवसेना (शिंदे गट) यांना २ आणि राष्ट्रवादी (अजित पवार गट) यांना १ असे प्रमाण ठरविण्यात आले आहे. तर महाविकास आघाडीकडे ४६ आमदार आहेत, त्यामुळे त्यांचा एक उमेदवार निवडून येणेही निश्चितच आहे. मात्र हा उमेदवार एकतर्फी निवडून यावा, यासाठी महायुतीची ‘सौजन्य’ भूमिका फारशी महत्त्वाची नाही, कारण ४६ मतांपैकी २८ मते मिळवणे मविआसाठी अवघड नाही. पण उद्धव ठाकरे यांच्या नावाने मतदान झाले तर काही काँग्रेस-राष्ट्रवादीचे आमदार ‘क्रॉस व्होटिंग’ करतील का, याबाबतही चर्चा आहे. त्यामुळे आघाडीमध्ये अंतर्गत एकजिनसीपणा राहणे गरजेचे आहे.

निवडणुकीचा संपूर्ण कार्यक्रम काय आहे?

महाराष्ट्र विधान परिषद निवडणुकीसाठी पुढील कार्यक्रम जाहीर झाला आहे:

 अधिसूचना जारी: २३ एप्रिल २०२६

 उमेदवारी अर्ज भरण्याची अंतिम तारीख: ३० एप्रिल २०२६

 उमेदवारी अर्जांची छाननी: २ मे २०२६

 उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याची अंतिम तारीख: ४ मे २०२६

 मतदान: १२ मे २०२६ (सकाळी ९ ते सायंकाळी ४)

 मतमोजणी: १२ मे २०२६ (सायंकाळी ५ वाजता)

 निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण करण्याची अंतिम मुदत: १३ मे २०२६

राजकीय विश्लेषण काय सांगते?

राजकीय जाणकारांच्या मते, उद्धव ठाकरे यांनी विधान परिषद निवडणूक लढविण्याचा निर्णय घेतल्यास त्याचे तीन महत्त्वाचे परिणाम होतील. पहिले, मविआचे एकमेव उमेदवार असल्याने संपूर्ण आघाडी एकजूटीने त्यांच्या पाठीशी उभी राहील, यामुळे आघाडीला बळकटी मिळेल. दुसरे, उद्धव ठाकरे यांच्याविरोधात महायुतीकडून उमेदवार उभा राहिला नाही तर निवडणूक बिनविरोध होईल, ज्यामुळे त्यांच्या प्रतिष्ठेला हानी पोहोचणार नाही आणि ते थेट राजकीय आघाडीवर टिकून राहतील. तिसरे, सत्तेत नसतानाही उद्धव ठाकरे यांनी विधिमंडळाचे सदस्यत्व कायम ठेवल्यास ‘मुख्यमंत्री पदाचा वारसा’ आणि ‘आघाडीचा चेहरा’ म्हणून त्यांची भूमिका अधिक प्रभावी राहील.

शेवटच्या दिवशी काय होऊ शकते?

२९ एप्रिल रोजी सायंकाळपर्यंत मविआकडून कोणताही अधिकृत चेहरा समोर आलेला नाही. अर्ज दाखल करण्याची शेवटची तारीख ३० एप्रिल असल्याने उद्धव ठाकरे यांच्यासह काँग्रेस व राष्ट्रवादीच्या वरिष्ठ नेत्यांमध्ये अखेरच्या क्षणी बैठक होऊन निकाल लागण्याची शक्यता आहे. त्यातून बहुधा स्वतः उद्धव ठाकरे यांचे नाव जाहीर होण्याची दाट शक्यता आहे. जर नाही, तर धक्कादायक नाव समोर येऊ शकते. मात्र सध्याच्या घडीला ‘उद्धव ठाकरे विधान परिषदेत जाणार’ याच शक्यतांना सर्वाधिक महत्त्व आहे. आता ३० एप्रिलपर्यंतचा एक दिवस हा महाराष्ट्राच्या राजकारणासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे.