आटपाडीतील शासकीय जागेवरील अतिक्रमणे हटवा; नगरपंचायत आक्रमक, तहसीलदारांना दिले निवेदन

 '90 कुळी मराठा वधू-वर' नावाच्या पेजवर दिलेल्या आमिषाने महाडचे कुटुंब कोल्हापुरात अडकले; अनाथ आश्रमाच्या नावाखाली पैसे उकळले; तक्रार दाखल, पोलिसांकडून नागरिकांना सोशल मीडिया व्यवहारात सावधगिरीचा इशारा

कोल्हापूर / महाड : विवाह हा प्रत्येक व्यक्तीच्या जीवनातील एक महत्त्वाचा टप्पा असतो. मुला-मुलींच्या विवाहासाठी पालक देखील मोठी मेहनत घेतात. मात्र, याच हतबलतेचा आणि अपेक्षांचा फायदा घेऊन सोशल मीडियावर फसवणूक करणाऱ्या टोळ्या सक्रिय झाल्या आहेत. अशाच एका प्रकारात महाड येथील एका कुटुंबाने फेसबुकवरील एका जाहिरातीने आकर्षित होऊन कोल्हापुरात मोठा मानसिक व आर्थिक गैरसोय सहन केला. 'अनाथ मुलीशी लग्न लावून देण्याच्या' नावाखाली या कुटुंबाकडून पैसे उकळून त्यांची फसवणूक करण्यात आली.

ही घटना कोल्हापुरातील मंगळवार पेठ परिसरात घडली आहे. फसवणूक झाल्याचे लक्षात येताच महाडच्या या हताश कुटुंबाने कोल्हापूर पोलीस अधीक्षक कार्यालयात धाव घेत तक्रार दाखल केली आहे. पोलिसांनी या प्रकरणाची गांभीर्याने दखल घेतली असून तपास सुरू केला आहे.

 नेमके प्रकरण काय?

महाड येथील एक तरुण आणि त्याच्या कुटुंबीयांना विवाहासाठी योग्य मुलगी शोधत असताना, फेसबुकवर एक आकर्षक जाहिरात दिसली. '90 कुळी मराठा वधू-वर' असे म्हणजे मराठा समाजातील विवाहसाठी असलेले एक लोकप्रिय पेज. या पेजवर 'अनाथ मुलीशी लग्न लावून देतो' असे वचन दिलेले होते. तरुणाने या जाहिरातीवर विश्वास ठेवत त्या पेजवरून संपर्क केला. या संपर्कातून पूनम पाटील नावाची एक महिला समोर आली.

पूनम पाटील या महिलेने फोनवरच महाडच्या तरुणाला बोलावून घेतले. तिने सांगितले की, एक अनाथ मुलगी आहे जिला लग्न करायचे आहे. त्या मुलीकडे कोणीही नसल्याने तिला चांगल्या घरात न्यायचे असल्याचे तिने सांगितले. विवाह ठरवून दिल्यास फक्त एक सामान्य मदत शुल्क भरावे लागेल, असे आमिष दाखविले गेले.

पैशांची उकळ सुरू झाली

'तुम्हाला मुलगी दाखवण्यापूर्वी, तिला अनाथ आश्रमातून बाहेर काढण्यासाठी काही प्रक्रिया शुल्क भरावे लागेल,' अशी पहिली मागणी करण्यात आली. अनाथ मुलीचा विवाह ही सामाजिक जबाबदारी समजून, महाडच्या कुटुंबाने प्रामाणिकपणे योजनेला सहकार्य करण्याचे ठरवले. त्यांना सुरुवातीला 6,500 रुपये देण्यास सांगण्यात आले. ही रक्कम अनाथ आश्रमाच्या प्रवेश शुल्काच्या नावाखाली देण्यात आली.

कुटुंबाने ती रक्कम तात्काळ ऑनलाइन ट्रान्सफर केली. थोड्याच वेळात पुन्हा फोन आला. लग्नाची तारीख जवळ आल्याने, आता आणखी 7,000 रुपये देण्यात यावेत, अशी मागणी करण्यात आली. ही रक्कम लग्नाची नोंदणी आणि अन्य विधींसाठी असल्याचे सांगण्यात आले. या कुटुंबाने प्रामाणिकपणाची पराकाष्ठा करत ही रक्कमही तात्काळ भरली.

 मुलगी न दाखवता लग्नाची तयारी – कुटुंब कोल्हापुरात

पैसे घेऊनही, पूनम पाटील या महिलेने महाडच्या तरुणाला विवाह करणाऱ्या मुलीचा एकही फोटो दाखवला नाही. उलट तिला मिळवून देण्याची कुठलीही पूर्व अटरीही पूर्ण झाली नाही. मात्र, विवाहाची इतकी आस होती की कुटुंबाने विवाहाची मुहूर्तमानही स्वीकारली. पूनम पाटीलने दिलेल्या माहितीनुसार लग्नाची तारीख निश्चित करण्यात आली व महाडचे हे कुटुंब पूर्ण उत्सुकतेने कोल्हापुरात दाखल झाले.

कोल्हापुरात जाऊन त्यांनी पूनम पाटील यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला, मात्र इथे एक धक्का लागला. पूनम पाटीलचा मोबाइल सतत 'बंद' येत होता. संपर्क साधणे शक्य झाले नाही. पुढच्या काही तासांत संबंधित पेजवरूनही कोणताही प्रतिसाद न मिळाल्याने कुटुंबाला आपली फसवणूक झाल्याचे लक्षात आले.

मंगळवार पेठेतील अनाथ आश्रमात चौकशी – धक्कादायक खुलासा

हताश झालेल्या कुटुंबाने कोल्हापुरातील मंगळवार पेठ येथे असलेल्या एका अनाथ आश्रमाचा दरवाजा ठोठावला. ज्या आश्रमाच्या नावाने त्यांना पैसे देण्यात आले होते, तोच आश्रम प्रत्यक्षात काय आहे हे पाहणे त्यांना गरजेचे होते. येथे जाऊन त्यांनी संबंधित प्रशासनाकडे चौकशी केली असता धक्कादायक माहिती मिळाली.

आश्रमाच्या प्रशासनाने स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, 'या आश्रमाच्या नावाने अशा प्रकारच्या फसवणूक करणाऱ्या टोळ्या कार्यरत असून, यापूर्वीही अनेक तक्रारी आमच्याकडे प्राप्त झाल्या आहेत. आमच्या आश्रमातून असे कोणतेही विवाह लावून देण्याचे काम केले जात नाही.' हे ऐकून कुटुंबाचा भ्रमनिरास झाला. कुठल्याही अनाथ मुलीचा प्रश्नच नव्हता, उलट हा सर्व प्रकार फक्त पैसे उकळण्याचा डाव होता.

 महाड कुटुंबाने पोलिसात केली तक्रार

या घटनेची गंभीरता ओळखून महाडच्या या कुटुंबाने तात्काळ कोल्हापूर पोलीस अधीक्षक कार्यालयात संपर्क केला. त्यांनी तपशीलवार घटनेची नोंद करताना ‘पूनम पाटील’ आणि तिच्या टोळीवर कारवाई करण्याची मागणी केली. पोलिसांनी तक्रार नोंदवून घेतली असून, या प्रकरणाचा तपास सुरू केला आहे. सोशल मीडियावरून ही टोळी अन्य किती जणांची फसवणूक करत आहे, याचाही तपास पोलीस करत आहेत.

पोलिसांनी या प्रकरणी दिलेल्या माहितीनुसार, ही टोळी '90 कुळी मराठा' सारख्या प्रसिद्ध पेजचाही वापर करत असण्याची शक्यता आहे. तसेच, अशा प्रकारे लग्नाचे आमिष दाखवून सामाजिक माध्यमांवर इतरही अनेक जबाबदार नागरिकांची फसवणूक होत असल्याचे उघड झाले आहे.

 पोलिसांचे आवाहन – सोशल मीडियावरील व्यवहारात सावधगिरी बाळगा

या घटनेनंतर कोल्हापूर पोलिसांनी सर्वसामान्य नागरिकांसाठी एक महत्त्वाचे आवाहन केले आहे. पोलिसांनी सांगितले की, “सोशल मीडिया हे सोयीचे साधन असले तरी, तेथील वधू-वर सूचक मंडळे अथवा इतर सेवा यांची शहानिशा न करता कोणताही आर्थिक व्यवहार अजिबात करू नका. कोणीही एखादे अनोखे आश्वासन देत असेल, तर ते मागच्या आडून फसवणूक करण्याचा प्रकार असू शकतो. विशेषतः विवाहासारख्या भावनिक प्रकरणात नेहमी तज्ज्ञ व्यक्ती, अधिकृत संस्था किंवा चर्चित विवाह कार्यालयाची मदत घ्यावी.”

पोलिसांनी पुढे सांगितले की, कोणत्याही अनाथ मुलीशी विवाह करताना सरकारी अनाथ आश्रम अथवा चाईल्ड लाइन यासारख्या प्रमाणित संस्थांशीच संपर्क करावा. समोरच्या व्यक्तीने फोनवर कितीही वचने दिली तरी प्रत्यक्ष भेटीशिवाय वा पावतीशिवाय पैसे देऊ नयेत.

काय करावे, काय करू नये? – नागरिकांसाठी टिप्स

या प्रकरणातून शिक्षण घेण्यासारखे बरेच धडे आहेत. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार अशा घटनांपासून सुरक्षित राहण्यासाठी काही बाबी लक्षात घेणे गरजेचे आहे:

1. फेसबुक/इतर प्लॅटफॉर्मवरील जाहिरातींवर अंधपणे विश्वास ठेवू नका.

2. वधू-वर सूचक मंडळाची गेल्या काही वर्षांची कामगिरी तपासा.

3. योग्य विवाह करून देण्याच्या बदल्यात मोठ्या रकमेची मागणी होत असल्यास तो प्रकार संशयास्पद समजा.

4. एखाद्या अनाथाश्रमाच्या नावे पैशांची मागणी झाल्यास, प्रत्यक्ष त्या संस्थेशी संपर्क करून शहानिशा करा.

5. ऑनलाइन व्यवहारापेक्षा प्रत्यक्ष भेटून, कागदोपत्री करार करूनच पैसे द्या.

6. फसवणूक झाल्यास तात्काळ सायबर पोलीस किंवा जवळच्या पोलीस ठाण्यात तक्रार करा.

 सामाजिक माध्यमांचा गैरवापर – वाढती चिंता

सोशल मीडियाचा वापर हा एकीकडे जोडणीचे माध्यम बनला असला तरी, त्याचा गैरवापरही मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. प्रेमाची, नोकरीची, मैत्रीची किंवा विवाहाची आमिषे दाखवून पैसे उकळणाऱ्या टोळ्या सक्रिय आहेत. राज्यात अशा किमान 10-12 प्रकरणे दर महिन्याला समोर येतात. मात्र, लाजेपोटी बहुतेक तक्रारी होत नसल्याने आरोपींना पकडणे कठीण होते. मात्र, या महाडच्या कुटुंबाने धाडस दाखवत तक्रार नोंदवल्यामुळे पोलिसांना तपासाची दिशा मिळाली आहे.

महाडच्या या घटनेने सोशल मीडियाच्या माध्यमातून होणाऱ्या वाढत्या प्रकारांकडे लक्ष वेधले आहे. आपल्या मुलास लग्न लावून देण्याच्या अंधासाठी हे कुटुंब कोल्हापुरात येऊन अडकले, मात्र आता पोलिसांनी या गंभीर प्रकरणाची तपासणी सुरू केली आहे. पूनम पाटील व तिच्या साथीदारांवर लवकरच कारवाई होण्याची शक्यता आहे. या प्रकरणात पोलिसांनी सर्व स्तरावर लक्ष ठेवले असून, अशा कोणत्याही संशयास्पद जाहिराती किंवा व्यवहाराची तात्काळ माहिती पोलिसांना कळवावी, असे आवाहन केले आहे.