म्हसवड पालिकेच्या स्वीकृत नगरसेवक निवडी का रखडल्या; शेखर गोरेंची पुन्हा निराशा होणार का?

बेस इम्पोर्ट प्राइसमध्ये वाढ; २४ कॅरेट सोनं १.५२ लाखांच्या घरात; परकीय चलन साठा सुरक्षित ठेवण्यासाठी सरकारचं कठोर पाऊल

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) -  किरण देशमुख

नवी दिल्ली / मुंबई :  सोने-चांदी खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांसाठी एक मोठी बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकारने पुन्हा एकदा सोने आणि चांदीच्या बेस इम्पोर्ट प्राइसमध्ये (Base Import Price) वाढ केली आहे. सोन्याच्या आयात किंमतीत प्रति १० ग्रॅम ५ डॉलरची वाढ करण्यात आली असून, चांदीच्या आयात किंमतीत प्रति किलो ८३ डॉलरने वाढ करण्यात आली आहे. त्यामुळे बाजारात सोने-चांदीच्या किंमती आणखी चढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

नवीन दरानुसार, सोन्याचा बेस इम्पोर्ट प्राइस १,३४८ डॉलर प्रति १० ग्रॅम झाला आहे, तर चांदीचा बेस इम्पोर्ट प्राइस २,१७५ डॉलर प्रति किलो इतका झाला आहे. विशेष म्हणजे, अवघ्या तीन दिवसांपूर्वीच सरकारने सोन्याच्या आयात किंमतीत ८० डॉलर आणि चांदीच्या किंमतीत २७६ डॉलरची कपात केली होती. मात्र आता अचानक वाढ झाल्याने ग्राहकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

 सोने-चांदीवरील आयात शुल्क १५ टक्के

केंद्र सरकारने १३ मे २०२६ रोजी सोने आणि चांदीवरील आयात शुल्कात मोठी वाढ केली होती. त्यावेळी हे शुल्क ६ टक्क्यांवरून १५ टक्क्यांपर्यंत वाढवण्यात आले होते. नवीन दरानुसार, १० टक्के मूलभूत सीमा शुल्क (BCD) आणि ५ टक्के कृषी पायाभूत विकास उपकर (AIDC) असे एकत्रित १५ टक्के प्रभावी आयात शुल्क लागू करण्यात आले आहे.

परकीय चलन साठा सुरक्षित ठेवणे, व्यापार तूट कमी करणे आणि कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किंमतींचा दबाव कमी करणे या उद्देशाने हे पाऊल उचलण्यात आल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे. भारत हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सोने-चांदीचा ग्राहक असून, त्याची जवळपास सर्व मागणी आयातीवर अवलंबून आहे. गेल्या काही वर्षांत सोन्याच्या आयातीत झपाट्याने वाढ झाल्याने परकीय चलनावर ताण आला होता.

आजचे सोन्याचे दर (१७ जून २०२६)

आज देशातील प्रमुख शहरांमध्ये २४ कॅरेट, २२ कॅरेट आणि १८ कॅरेट सोन्याच्या किंमतीत वाढ दिसून येत आहे. सोन्याचे दर स्थानिक सराफी संघटनांनुसार बदलतात. २४ कॅरेट सोन्याचा दर प्रति १० ग्रॅम १ लाख ५२ हजार रुपयांच्या घरात पोहोचला आहे:

| शहर | २४ कॅरेट (१० ग्रॅम) | २२ कॅरेट (१० ग्रॅम) | १८ कॅरेट (१० ग्रॅम) |

| मुंबई | ₹१,५१,५३० | ₹१,३८,९०० | ₹१,१३,६५० |

| दिल्ली | ₹१,५१,६८० | ₹१,३९,०५० | ₹१,१३,८०० |

| पुणे | ₹१,५१,५३० | ₹१,३८,९०० | ₹१,१३,६५० |

| नागपूर | ₹१,५१,५३० | ₹१,३८,९०० | ₹१,१३,६५० |

| नाशिक | ₹१,५१,५६० | ₹१,३८,९३० | ₹१,१३,६८० |

| चेन्नई | ₹१,५३,४९० | ₹१,४०,७०० | ₹१,१८,००० |

| कोलकाता | ₹१,५१,५३० | ₹१,३८,९०० | ₹१,१३,६५० |

| हैदराबाद | ₹१,५१,५३० | ₹१,३८,९०० | ₹१,१३,६५० |

| बेगळुरू | ₹१,५१,५३० | ₹१,३८,९०० | ₹१,१३,६५० |

> सूचना : हे दर स्थानिक सराफी बाजारानुसार बदलू शकतात. २२ कॅरेट सोन्यामध्ये ८.३३% इतर धातूंचा मिश्रधातू असतो, तर १८ कॅरेटमध्ये २५% मिश्रधातू असतो.

 आजचे चांदीचे दर

चांदीच्या किंमतीतही वाढ झाली असून, मुंबई, दिल्ली, पुणे, नागपूर आणि नाशिकमध्ये १ किलो चांदीचा दर ₹२,६५,००० इतका आहे. तर चेन्नई, हैदराबाद, केरळ आणि कटकमध्ये हा दर ₹२,८०,००० प्रति किलो इतका नोंदवला गेला आहे.

| शहर | १ किलो चांदी |

| मुंबई, दिल्ली, पुणे, नागपूर, नाशिक | ₹२,६५,००० |

| चेन्नई, हैदराबाद, केरळ, कटक | ₹२,८०,००० |

 आयात नियम कडक; परिणाम काय?

सरकारने सोने आणि चांदीवरील आयात नियमांमध्येही कडक बदल केले आहेत. ९९.९% किंवा त्याहून अधिक शुद्धता असलेली चांदी आता ‘फ्री’ श्रेणीतून काढून ‘प्रतिबंधित’ श्रेणीत टाकण्यात आली आहे. आता चांदीची आयात केवळ अधिकृत बँका किंवा भारतीय रिझर्व्ह बँकेने मंजूर केलेल्या एजन्सींमार्फतच करता येणार आहे.

उच्च आयात शुल्कामुळे सोने-चांदीच्या किंमती वाढल्यास मागणीवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. एका अंदाजानुसार, आयात शुल्क वाढीमुळे सोन्याच्या आयातीत १० ते १५ टक्क्यांनी घट होऊ शकते. तसेच, दरातील तफावत वाढल्याने तस्करीला चालना मिळण्याची शक्यता भारतीय सराफी संघटनेने व्यक्त केली आहे.

प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांनी नुकतेच नागरिकांना एक वर्षासाठी विवाहासह अनावश्यक सोने खरेदी टाळण्याचे आवाहन केले होते. सोन्याच्या किमती आधीच उच्च पातळीवर असताना, आयात शुल्क वाढीमुळे दैनंदिन ग्राहकांवर अतिरिक्त भार पडणार आहे.

 तज्ज्ञांचे मत

आयात शुल्क वाढीमुळे सोन्याच्या किमतींवर आणखी वरचा दबाव येऊ शकतो, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. डॉलरच्या किंमतीतील बदल, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील चढ-उतार आणि भू-राजकीय तणाव यामुळे आगामी काळात सोने-चांदीच्या दरात अधिक अस्थिरता पाहायला मिळू शकते. 

आगामी काळात सोने खरेदी किंवा गुंतवणूक करण्यापूर्वी दरांची खातरजमा करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल. गुंतवणूकदारांनी स्थानिक सराफा बाजारातील चालू दर आणि सरकारच्या आयात धोरणांवर सतत नजर ठेवण्याची आवश्यकता आहे.