ऐतिहासिक क्षण: स्वातंत्र्यानंतर पहिल्यांदाच आटपाडीच्या गोरडवस्तीला मिळाले नळ पाणी!

अकोला, अमरावती, वर्ध्यात ३ दिवस यलो अलर्ट; नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, गडचिरोलीला वादळी पावसाची शक्यता; गोंदियात रब्बी हंगामातील धान पिकाला फटका; अमरावतीचा पाणीपुरवठा बंद; 6 जूनपासून कोकणात मान्सूनचे आगमन

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) -  किरण देशमुख

पुणे/नागपूर, १५ मे २०२६ – राज्यात एकीकडे उन्हाचा कडाका वाढत आहे, तर दुसरीकडे अवकाळी पावसाने शेतकऱ्यांची पिके उद्ध्वस्त केली आहेत. विदर्भात अकोला, अमरावती आणि वर्धा या तीन जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेच्या लाटेचा यलो अलर्ट देण्यात आला आहे. तर नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या पाच जिल्ह्यांना वादळी वाऱ्यासह अवकाळी पावसाचा यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. यामुळे विदर्भातील नागरिकांना उकाड्यासह पावसाचा दुहेरी त्रास सहन करावा लागत आहे. दरम्यान, 6 जूनपासून कोकणात मान्सून दाखल होण्याची शक्यता आहे.

 तीन जिल्ह्यांत उष्णतेची लाट

नागपूर वेधशाळेने अकोला, अमरावती आणि वर्धा या तीन जिल्ह्यांसाठी उष्णतेच्या लाटेचा यलो अलर्ट जारी केला आहे. या भागातील नागरिकांनी दुपारच्या वेळी घराबाहेर पडताना विशेष काळजी घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. उष्णतेचा तडाखा वाढल्याने शेतकरी आणि कष्टकरी वर्ग चिंतेत आहे.

उन्हाचा पारा ४० अंशांच्या वर गेल्याने जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. त्यामुळे प्रशासनाने सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.

पाच जिल्ह्यांना अवकाळी पावसाचा इशारा

नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या पाच जिल्ह्यांना वादळी वाऱ्यासह अवकाळी पावसाचा यलो अलर्ट देण्यात आला आहे. या पावसामुळे शेतकऱ्यांचे नुकसान झाले आहे. विशेषतः गोंदिया जिल्ह्यात रब्बी हंगामातील धान पिकाला मोठा फटका बसला आहे.

गोंदिया जिल्ह्यातील आठही तालुक्यांना याचा फटका बसला आहे. जवळपास ३००० शेतकऱ्यांचे १४७३ हेक्टरवरील धान पिकाचे नुकसान झाले आहे. गेल्या दोन-तीन दिवसांपासून काही तालुक्यांमध्ये पुन्हा वादळी वारे आणि गारपिटीमुळे नुकसानात भर पडली आहे.

नुकसानीचे पंचनामे सुरू

नुकसानग्रस्त भागात कृषी विभाग, ग्रामविकास विभाग आणि महसूल विभाग संयुक्त रीत्या पंचनामे करत आहेत. जिल्हा कृषी अधिकारी निलेश कानवडे यांनी सांगितले की, “पंचनामे पूर्ण झाल्यानंतर अंतिम अहवाल शासनाला पाठवून नुकसान भरपाईची मागणी केली जाईल.” शेतकरी मात्र वेळेवर मदत मिळण्याची आशा बाळगून आहेत.

अमरावतीचा पाणीपुरवठा बंद

दुसरीकडे, अमरावती जिल्ह्यातील ३५४ गावांसह अमरावती शहर, दर्यापूर, अंजनगाव सुर्जी आणि चिखलदरा शहरांचा पाणीपुरवठा आजपासून बंद करण्यात आला आहे. महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाकडील तब्बल १८.८१ कोटी रुपयांची देयके न मिळाल्याने कंत्राटदार असोसिएशनने हे पाऊल उचलले आहे.

असोसिएशनने ६ मे पासून बेमुदत ठिय्या आंदोलन सुरू केले होते. आठ दिवस उलटूनही प्रशासनाने आंदोलनाची दखल घेतली नाही. त्यामुळे असोसिएशनने आंदोलन तीव्र करत पाणीपुरवठा बंद केला आहे.

असोसिएशनचे कंत्राटदार आणि त्यांचे कर्मचारी आंदोलनस्थळी व्हॉल्व ऑपरेशन स्पॅनर घेऊन दाखल झाले आहेत. त्यांनी सरकारला इशारा दिला आहे की, “आमचे १८ कोटी रुपयांचे देयके मिळत नाही तोपर्यंत आम्ही पाणीपुरवठा सुरू करणार नाही.” यामुळे साधारण १० लाखांहून अधिक नागरिकांना पाणीटंचाईचा सामना करावा लागणार आहे.

 राज्यात अवकाळी पावसाने केले नुकसान

राज्यातील अनेक भागांमध्ये अवकाळी पावसाने जोरदार हजेरी लावली आहे. या पावसामुळे शेतकऱ्यांची पिके उद्ध्वस्त झाली आहेत. हिंगोली, बीड, लातूर, उस्मानाबाद या भागांतही मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. शेतकऱ्यांनी त्वरित मदतीची मागणी केली आहे.

एका शेतकऱ्याने सांगितले, “आमची कापणी तयार होती. अवकाळी पावसामुळे संपूर्ण पिके नष्ट झाली. सरकारने मदत करावी.”

 मान्सून 6 जूनपासून कोकणात

दरम्यान, सर्वांना दिलासा देणारी बातमी म्हणजे, ६ जूनपासून कोकणात मान्सून दाखल होण्याची शक्यता आहे. भारतीय हवामान खात्याने (IMD) हा अंदाज वर्तवला आहे. नैऋत्य मान्सून दक्षिण अंदमान समुद्र, बंगालचा उपसागरातील काही भाग आणि निकोबार बेटांवर पुढील ४८ तासात दाखल होण्यासाठी अनुकूल वातावरण आहे.

IMD ने यापूर्वी १९ मे पर्यंत मान्सून दक्षिण अंदमान समुद्रात दाखल होण्याची शक्यता वर्तवली होती. यानंतर ३१ मे पर्यंत मान्सून केरळमध्ये पोहोचेल, अशी माहिती देण्यात आली आहे. यामुळे राज्याच्या इतर भागात मान्सूनच्या आगमनाबाबत उत्सुकता आहे.

 हवामान विभागाचा सल्ला

हवामान विभागाने नागरिकांना सल्ला दिला आहे की, उष्णतेच्या लाटेच्या वेळी शक्य तितके घरातच राहावे. भरपूर पाणी प्यावे. बाहेर पडताना डोक्यावर कपडे बांधावेत किंवा छत्री वापरावी. अवकाळी पावसाच्या वेळी विजांच्या कडकडाटापासून सुरक्षित राहावे.

शेतकऱ्यांनी आपली पिके झाकून ठेवावीत किंवा सुरक्षित ठिकाणी हलवावीत, असे आवाहन करण्यात आले आहे

राज्यात एकीकडे उष्णतेच्या लाटेने जनजीवन विस्कळीत झाले आहे, तर दुसरीकडे अवकाळी पावसाने शेतकऱ्यांची पिके उद्ध्वस्त केली आहेत. अकोला, अमरावती, वर्ध्यात उष्णतेची लाट आहे, तर नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, गडचिरोलीत अवकाळी पावसाचा यलो अलर्ट आहे. गोंदिया जिल्ह्यातील धान पिकाचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले आहे. अमरावतीचा पाणीपुरवठा बंद असल्याने नागरिकांना पाणीटंचाईचा सामना करावा लागत आहे. सरकारने या समस्यांकडे गांभीर्याने पाहणे गरजेचे आहे. दरम्यान, ६ जूनपासून कोकणात मान्सून दाखल होण्याची शक्यता असल्याने उकाड्यातून दिलासा मिळण्याची आशा आहे. सर्वसामान्य नागरिक, शेतकरी, कंत्राटदार अशा सर्वांनाच विविध समस्यांना तोंड द्यावे लागत आहे. प्रशासनाने एकूणच परिस्थितीवर लक्ष ठेवून त्वरित निर्णय घ्यावेत, अशी अपेक्षा आहे. ही वेळ सर्वांसाठी संयमाची आहे. सरकारी अधिकाऱ्यांनी योग्य कारवाई करावी, अशी मागणी होत आहे. पावसाचा मोसम जवळ येत असल्याने आणि मान्सूनच्या अंदाजानुसार, येणारे दिवस काहीसे सुखद असतील, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. नुकसान भरपाईची प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करून शेतकऱ्यांना दिलासा देणे गरजेचे आहे. हाच क्षण आहे जेव्हा शासन शेतकऱ्यांच्या पाठीशी उभे राहून त्यांचा विश्वास संपादन करू शकते. सर्वसामान्य नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी आवश्यक ती सर्व पावले उचलण्याचीही गरज आहे. प्रशासन सज्ज असून, आवश्यक ते आदेश जारी केले जातील, अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. आता येणारा काळ कसा असेल हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, महिनाअखेरीस परिस्थिती सुधारण्याची शक्यता आहे. तोपर्यंत नागरिकांनी सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.