‘एकदा मनातून माणूस उतरला की…’ सूरज चव्हाणबाबत बिग बॉस फेम धनंजय पोवार असं का म्हणाला? नेमकं घडलं काय?

  खडकवासला धरण साखळीत 26.61 टक्के पाणीसाठा शिल्लक; गेल्या वर्षीपेक्षा जास्त पाणी असले तरी ‘अल निनो’मुळे पावसाची शक्यता कमी; 31 मे पर्यंत पाणीकपात नाही, पण आगामी नियोजन सुरू; पालकमंत्री सुनेत्रा पवार यांची माहिती

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

पुणे, २१ मे २०२६ – पुणेकरांसाठी एक चिंतेची बातमी समोर आली आहे. जिल्ह्यात वाढलेल्या तीव्र उष्णतेचा परिणाम आता धरणसाठ्यावर दिसू लागला असून, पुणे शहर आणि परिसराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या धरणांतील पाणीसाठ्यात झपाट्याने घट होत आहे. सध्याची परिस्थिती कायम राहिल्यास आगामी काळात पुण्यावर पाणीकपातीचे संकट ओढवण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. दरम्यान, उन्हाळ्याच्या वाढत्या तीव्रतेमुळे धरणांमधील पाण्याची पातळी कमी झाली असली, तरी ३१ मे पर्यंत शहरात कोणतीही कपात केली जाणार नाही.

 खडकवासला धरण साखळीत 26.61 टक्के पाणीसाठा

पुणे शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या खडकवासला धरण साखळी क्षेत्रातल्या चार धरणांमध्ये सध्या २६.६१ टक्के म्हणजेच ७.७६ टीएमसी पाणीसाठा शिल्लक आहे. गेल्या वर्षी याच वेळी हा पाणीसाठा २१.९५ टक्के म्हणजे ६.४० टीएमसी इतका होता. सद्यस्थितीला हा पाणीसाठा गेल्या वर्षीपेक्षा जास्त असला, तरी हवामान विभागाने वर्तवलेल्या पावसाच्या अंदाजानुसार यावर्षी ‘अल निनो’ (El Nino) मुळे पाऊस कमी प्रमाणात होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे जर पाऊस पडण्यास उशीर झाला, तर शहराला पाण्याचे नियोजन करण्याची आवश्यकता आहे.

 पालकमंत्री सुनेत्रा पवार यांची माहिती

नुकतीच राज्याच्या उपमुख्यमंत्री आणि पुणे जिल्ह्याच्या पालकमंत्री असलेल्या सुनेत्रा पवार यांनी पाण्याच्या बाबतीत महत्त्वपूर्ण माहिती दिली आहे. त्या म्हणाल्या की, “एकदा तरी शहरात कुठलीही पाणीकपात करणार नाही, पण पाण्याची कमतरता भासू शकते. त्यामुळे त्याच दृष्टीने नियोजन सुरू आहे.”

त्यांच्या या वक्तव्यानंतर पुणेकरांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. उन्हाळी आवर्तनामुळे आतापर्यंत मोठ्या प्रमाणात पाण्याचा वापर झाला आहे. पुणे जिल्ह्यातील वाढत्या उन्हामुळे धरणांमधील पाण्याची मागणी एकीकडे दिवसेंदिवस वाढत आहे, तर दुसरीकडे मात्र जिल्ह्यातील अनेक धरणांचा पाणीसाठा कमी होताना पाहायला मिळत आहे.

 पुणे जिल्ह्यातील 26 धरणांचा पाणीसाठा (टीएमसीमध्ये)

पुणे जिल्ह्यात असलेल्या २६ धरणांमधील सध्याचा पाणीसाठा पुढीलप्रमाणे आहे:

| धरणाचे नाव | पाणीसाठा (टीएमसी) |

| टेमघर | ०.०० |

| वरसगाव | ३.१६ |

| पानशेत | ३.५० |

| खडकवासला | १.१० |

| पवना | २.६६ |

| कासारसाई | ०.१७ |

| कळमोडी | ०.८७ |

| चासकमान | १.१२ |

| भामा आसखेड | २.९२ |

| आंद्रा | १.०९ |

| वडिवळे | ०.५८ |

| नाझरे | ०.०७ |

| गुंजवणी | ०.७६ |

| भाटघर | २.६३ |

| निरा देवघर | २.८८ |

| वीर | ५.२० |

| पिंपळगाव जोगे | ०.६६ |

| माणिकडोह | ०.६३ |

| येडगाव | १.०८ |

| वडज | ०.४३ |

| डिंभे | २.०८ |

| चिल्हेवाडी | ०.५६ |

| घोड | ०.१९ |

| विसापूर | ०.१२ |

| उजनी | ७.६८ |

| मुळशी | ५.४७ |

 ‘अल निनो’मुळे पावसावर परिणाम?

हवामान तज्ज्ञांच्या मते, यावर्षी ‘अल निनो’ सक्रिय असल्याने मान्सूनच्या पावसावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. ‘अल निनो’मुळे सामान्यतः पावसाचे प्रमाण कमी होते. त्यामुळे जर मान्सून उशिरा आला किंवा कमी पाऊस झाला, तर पुण्यासह संपूर्ण महाराष्ट्रात पाणीटंचाईचे संकट निर्माण होऊ शकते.

पुण्याचे तापमान सध्या ४० अंश सेल्सिअसच्या वर आहे. यामुळे पाण्याचा वापर वाढला आहे. शहरात दररोज सुमारे १४०० दशलक्ष लिटर पाण्याचा वापर होत आहे. हा वापर दिवसेंदिवस वाढत आहे.

 पाणी वाचवण्याची गरज

तज्ज्ञांच्या मते, पुणेकरांनी आतापासूनच पाणी वाचवण्यास सुरुवात करावी. अनावश्यक पाण्याचा वापर टाळावा. घरातील नळांची गळती बंद करावी. वाहनं धुण्यासाठी पाईपऐवजी बादलीचा वापर करावा. बागेला पाणी देताना ड्रिप इरिगेशनचा वापर करावा.

एका नागरिकाने सांगितले, “आम्ही आधीच पाणी वाचवण्यास सुरुवात केली आहे. पण सरकारनेही योग्य नियोजन करावे. जेणेकरून भविष्यात पाणीटंचाईला सामोरे जावे लागणार नाही.”

 प्रशासनाची तयारी

पुणे महापालिका प्रशासनाने पाणीटंचाईचा सामना करण्यासाठी तयारी सुरू केली आहे. टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. तसेच पाण्याचा अपव्यय रोखण्यासाठी विशेष पथके तैनात करण्यात आली आहेत. पाण्याचा गैरवापर करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई करण्यात येणार आहे.

पालिका आयुक्तांनी सांगितले की, “आम्ही परिस्थितीचा आढावा घेत आहोत. जर पाऊस उशिरा आला, तर पाणीकपात करण्याशिवाय पर्याय नाही. पण आत्ता नागरिकांनी पाणी वाचवण्याची गरज आहे.”

 पुढील वाटचाल

पुढील दहा दिवस पुण्यासाठी निर्णायक ठरणार आहेत. या काळात पाऊस पडला नाही तर पाणीकपात अपरिहार्य ठरेल. पालकमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी सांगितले आहे की, ३१ मे पर्यंत कोणतीही पाणीकपात केली जाणार नाही. त्यानंतर परिस्थितीचा आढावा घेऊन निर्णय घेतला जाईल.

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, येत्या आठवड्यात पुण्यात पावसाची शक्यता नाही. तापमान आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पाणीसाठ्यात आणखी घट होण्याची शक्यता आहे.

पुण्यासाठी ही चिंतेची बातमी आहे. उन्हाच्या कडाक्यामुळे धरणांतील पाणीसाठा झपाट्याने कमी होत आहे. खडकवासला धरण साखळीत सध्या २६.६१ टक्के पाणीसाठा शिल्लक आहे. गेल्या वर्षीपेक्षा जास्त पाणी असले तरी ‘अल निनो’मुळे पावसाची शक्यता कमी आहे. ३१ मे पर्यंत पाणीकपात नसली, तरी आगामी काळात पाणीटंचाईचे संकट ओढवू शकते. पालकमंत्री सुनेत्रा पवार यांनीही पाण्याच्या कमतरतेबाबत इशारा दिला आहे. पुणेकरांनी आतापासूनच पाणी वाचवण्यास सुरुवात करावी. प्रशासनानेही योग्य नियोजन करणे गरजेचे आहे. अन्यथा, भविष्यात पुण्याला मोठ्या पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू शकतो. हीच सर्वांची अपेक्षा आहे. अशी आशा करूया. या विषयावर पुढील काळात अधिक स्पष्टता येण्याची शक्यता आहे. सर्वसामान्य नागरिकांनी संयम ठेवून प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे. प्रशासन लवकरच योग्य निर्णय घेईल, असा विश्वास आहे. हीच प्रार्थना. अशी आशा करूया. या परिस्थितीतून मार्ग काढण्यासाठी सरकारने त्वरित पावले उचलावीत. यातच सर्वांचे हित आहे. हीच सर्वांची अपेक्षा आहे. अशी आशा करूया.