आईची शपथ घेऊन गद्दारी केली! भरसभेत दाखवला फुटीर खासदाराचा 'तो' जुना व्हिडिओ; यवतमाळच्या सभेत उद्धव ठाकरे कडाडले

  स्थानिक नागरिकाच्या व्हिडिओत उघडकीस आला कथित फसवणूक प्रकार; कंत्राटदारावर कारवाईची मागणी; बीएमसीकडून दोष सिद्ध झाल्यास काळ्या यादीत टाकण्याचे आश्वासन

मुंबई (बोरीवली) : उत्तर मुंबईतील बोरीवली पश्चिम येथील नाला साफसफाईत कथित मोठा गैरप्रकार उघडकीस आला आहे. स्थानिक नागरिकांनी केलेल्या दाव्यानुसार, रात्रीच्या वेळी नाल्यात दगड आणि माती टाकली जात असून, दिवसा तोच गाळ म्हणून उपसला जात आहे. या फसवणुकीमुळे महापालिकेकडून साफसफाईच्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणात पैसे उकळले जात असल्याचा गंभीर आरोप करण्यात आला आहे. या प्रकरणी स्थानिक नागरिक हनुमान मेकला यांनी एक व्हिडिओ बनवून सोशल मीडियावर व्हायरल केला असून, प्रशासनाने या तक्रारीची दखल घेतली आहे.

रात्री दगड आणून टाकतात, दिवसा स्वतःच उचलतात

बोरीवली पश्चिम येथील गोराई रोडवर ही संपूर्ण घटना घडली आहे. स्थानिक रहिवासी हनुमान मेकला यांनी हा गैरप्रकार आपल्या मोबाईलमध्ये कैद केला आहे. त्यांनी सांगितले की, "महापालिकेच्या नालेसफाईचे काम सुरू आहे. मात्र या कामात भ्रष्टाचार केला जात आहे. रात्रीच्या वेळी कंत्राटदाराचे कामगार नाल्यात बाहेरून दगड आणि माती टाकतात. सकाळी तोच दगड-माती गाळ म्हणून उपसला जातो आणि तो काढल्याचे दाखवले जाते. त्याचे वजन वाढवून त्यावर बिल तयार केले जाते. हा गाळ या नाल्याचा नाही, तर बाहेरून आणलेला आहे."

मेकला पुढे म्हणाले, "रात्री दगड-माती टाकली जाते आणि दिवसा तीच उचलली जाते. गाडी भरल्याचे दाखवले जाते. पण ही सगळी नाट्यबाजी आहे. नाल्यातील वास्तविक गाळ हा सेंद्रिय असतो, तर हा कोरडा दगड-माती आहे. यामुळे नालेसफाईचा उद्देशच हरवतो."

स्थानिकांचा व्हिडिओ व्हायरल; प्रशासन सतर्क

मेकला यांनी केलेला हा व्हिडिओ सध्या सोशल मीडियावर व्हायरल झाला आहे. व्हिडिओमध्ये स्पष्टपणे दिसून येते की, रात्रीच्या वेळी ट्रकमधून दगड आणि माती नाल्यात टाकली जात आहे. तर दुसऱ्या व्हिडिओत दिवसा तीच सामग्री गाळ म्हणून उपसताना आणि ट्रकमध्ये लोड करताना दिसून येते. या व्हिडिओनंतर स्थानिक नागरिक संतापले आहेत. अनेकांनी प्रशासनाकडे कठोर कारवाईची मागणी केली आहे.

मेकला यांनी याप्रकरणी रितसर तक्रारही केली आहे. त्यांनी आर/मध्य विभागाच्या सहाय्यक आयुक्तांकडे तक्रार दाखल केली आहे. तक्रारीत त्यांनी कंत्राटदाराविरुद्ध गुन्हा दाखल करून त्याला काळ्या यादीत टाकण्याची मागणी केली आहे.

सब इंजिनिअरचा दावा फेटाळला; नागरिक ठाम

या संपूर्ण प्रकरणात साफसफाईचे काम सुरू असलेल्या साइडवरील सब इंजिनिअर यांनी असे कोणतेही गैरव्यवहार होत नसल्याचे सांगितले आहे. त्यांनी हे आरोप पूर्णपणे फेटाळून लावले आहेत. मात्र, व्हिडिओ पुराव्यामुळे स्थानिक नागरिक आपल्या आरोपावर ठाम आहेत. हनुमान मेकला म्हणाले, "इंजिनिअर काहीही म्हणोत, पण आम्ही डोळ्यांनी पाहिलेली गोष्ट नाकारू शकत नाही. रात्री दगड आणि माती टाकली जाते, हे आम्ही प्रत्यक्ष पाहिले आहे. त्याचा व्हिडिओही आमच्याकडे आहे."

दरम्यान, या प्रकरणाने संपूर्ण परिसरात खळबळ उडाली आहे. स्थानिक नागरिक संघटनांनी या प्रकरणाची स्वतंत्र चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.

बीएमसी प्रशासनाची भूमिका : काळ्या यादीचा इशारा

या गंभीर आरोपांची दखल घेत बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या (बीएमसी) वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी या प्रकरणी कारवाईचे संकेत दिले आहेत. अतिरिक्त आयुक्तांनी या प्रकरणी दोष सिद्ध झाल्यास संबंधित कंत्राटदाराला काळ्या यादीत टाकण्यात येईल, असे आश्वासन दिले आहे. तसेच संजय उपाध्याय यांनीही या प्रकरणी आर/मध्य विभागाच्या सहाय्यक आयुक्तांकडे तक्रार दाखल केली आहे.

बीएमसी प्रशासनाने म्हटले आहे की, "हा प्रकार अत्यंत गंभीर आहे. जर तक्रारीतील आरोप खरे ठरले, तर कंत्राटदाराविरुद्ध कायदेशीर कारवाई केली जाईल. तसेच त्याला भविष्यातील कोणत्याही पालिकेच्या कामापासून वंचित ठेवले जाईल." मात्र, आतापर्यंत कोणत्याही अधिकृत कारवाईची माहिती समोर आलेली नाही.

नालेसफाईतील गैरप्रकार नवीन नव्हेत

मुंबई महानगरपालिकेच्या नालेसफाईतील गैरप्रकार ही नवीन बाब नाही. गेल्या अनेक वर्षांपासून अशा प्रकारच्या तक्रारी येत आहेत. कंत्राटदार नाल्याचा गाळ योग्य प्रकारे न काढता, त्यात माती-दगड मिसळून वजन वाढवतात. काही वेळा तर गाळ न काढता फक्त कागदावर बिले तयार केली जातात. यामुळे पावसाळ्यात पाणी अडून परिसरात पुराची स्थिती निर्माण होते.

मुंबईत २०२४ च्या पावसाळ्यात अनेक भागात पूर आला होता. त्याचे एक कारण म्हणजे अयोग्य नालेसफाई. अशा पार्श्वभूमीवर, हा गैरप्रकार उघडकीस आल्याने नागरिकांमध्ये संताप व्यक्त केला जात आहे.

मिठी नदी साफसफाईत AI तंत्रज्ञानाचा वापर

नालेसफाईप्रमाणेच मुंबईतील मिठी नदी साफसफाईच्या कामातही यंदा आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात येत आहे. बीएमसीने मिठी नदीतील गाळ काढण्याच्या कामावर लक्ष ठेवण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), ड्रोन सर्व्हे आणि कॅमेरा मॉनिटरिंगचा वापर सुरू केला आहे.

AI प्रणालीच्या मदतीने प्रशासनाला अचूक माहिती मिळत आहे की, नदीतून किती गाळ काढला गेला, कोणत्या भागात काम अपूर्ण राहिले, आणि कोणते कंत्राटदार अपेक्षेप्रमाणे काम करत नाहीत. यामुळे कामात पारदर्शकता वाढली असून निष्काळजी कंत्राटदारांवर कारवाई करणे सोपे झाले आहे. मिठी नदी ही मुंबईच्या पूरस्थिती नियंत्रणासाठी अत्यंत महत्त्वाची असल्याने, यंदाच्या पावसाळ्यात AIचा हा प्रयोग कितपत यशस्वी ठरतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

नागरिकांची मागणी : कठोर कारवाई व्हावी

बोरीवलीतील या प्रकरणानंतर स्थानिक नागरिकांनी कंत्राटदारावर गुन्हा दाखल करण्याची मागणी केली आहे. नागरिक म्हणाले, "प्रशासनाने आतापर्यंत कागदी कारवाई केली आहे. पण प्रत्यक्षात कोणतीही कारवाई झालेली नाही. या कंत्राटदाराविरुद्ध गुन्हा दाखल व्हावा. त्याला ताबडतोब काळ्या यादीत टाकावे. तसेच आतापर्यंत त्याने फसवणूक करून घेतलेले पैसे परत मागितले जावेत."

या प्रकरणाने पावसाळ्यापूर्वीच प्रशासनाची झोप उडवली आहे. नागरिकांची मागणी आहे की, येत्या पावसाळ्यापूर्वी सर्व नाल्यांची योग्य पद्धतीने साफसफाई व्हावी आणि अशा गैरप्रकारांना पूर्णविराम द्यावा.

बोरीवली पश्चिम येथील गोराई रोडवर नाला साफसफाईत झालेला कथित गैरप्रकार म्हणजे महापालिकेच्या कामातील भ्रष्टाचाराचे आणखी एक उदाहरण आहे. रात्री दगड-माती टाकून दिवसा तोच गाळ म्हणून उपसण्याचा हा प्रकार अत्यंत लज्जास्पद आहे. स्थानिक नागरिक हनुमान मेकला यांच्या व्हिडिओमुळे हा प्रकार उघडकीस आला आहे. बीएमसी प्रशासनाने दोष सिद्ध झाल्यास काळ्या यादीतील कारवाईचे आश्वासन दिले आहे. मात्र, आतापर्यंत कोणतीही ठोस कारवाई झालेली नाही. दरम्यान, मिठी नदी साफसफाईसाठी AI तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात असून, यामुळे कामात पारदर्शकता येण्याची आशा आहे. बोरीवलीतील या प्रकरणी आता प्रशासन कितपत गांभीर्याने कारवाई करते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.