म्हसवड : धुळदेवमध्ये भयानक अपघात, दोघे जागीच ठार; तीन जखमी

काल इराणी राष्ट्राध्यक्षांशी एक तास फोनाफोनी; अमेरिकेचे युद्धपोत ‘यूएसएस त्रिपोली’ ३५०० सैनिकांसह प्रदेशात दाखल

इस्लामाबाद : इराणसोबतचे युद्ध संपवण्यासाठी आणि मध्य-पूर्वेतील तणाव कमी करण्यासाठी जोरदार राजनैतिक हालचाली सुरू झाल्या आहेत. पाकिस्तानच्या राजधानी इस्लामाबाद येथे सौदी अरेबिया, तुर्की आणि इजिप्तच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची महत्त्वपूर्ण बैठक सुरू झाली आहे. या बैठकीचे आयोजन पाकिस्तानने केले असून, पाकिस्तानने अमेरिका आणि इराण यांच्यात मध्यस्थी करण्याची भूमिका बजावण्याचा प्रस्ताव दिला आहे.

तीन देशांचे मंत्री इस्लामाबादमध्ये

इजिप्तचे परराष्ट्र मंत्री बद्र अब्देललाटी यांनी पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री इशाक दार यांची भेट घेतली. इशाक दार हे तुर्कीचे परराष्ट्र मंत्री हाकान फिदान आणि सौदीचे परराष्ट्र मंत्री प्रिन्स फैसल बिन फरहान यांच्यासोबतही स्वतंत्र बैठका घेणार आहेत. तसेच ते पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांचीही भेट घेणार आहेत.

पाकिस्तानला का निवडले?

ही बैठक सुरुवातीला तुर्कीमध्ये होणार होती, मात्र नंतर ती पाकिस्तानमध्ये हलवण्यात आली. पाकिस्तान सध्या कोणत्याही पक्षात थेट सामील नसल्याने ते तटस्थ ठिकाण मानले जात आहे. पाकिस्तानचे इराण आणि सौदी अरेबिया या दोन्ही देशांशी चांगले संबंध आहेत, ज्यामुळे वाटाघाटी करणे सोपे होते. तुर्की आणि इजिप्तसारख्या देशांशीही पाकिस्तानचे दृढ संबंध आहेत.

पाकिस्तानचा १५-कलमी प्रस्ताव

पाकिस्तानने इराणला १५-कलमी अमेरिकन प्रस्ताव सादर केला आहे. यामध्ये:

इराणचा अणुकार्यक्रम पूर्णपणे बंद करणे

 क्षेपणास्त्र कार्यक्रमात कपात करणे

प्रादेशिक प्रॉक्सी गटांना मिळणारा पाठिंबा थांबवणे

निर्बंधांमध्ये कपात करणे

याचा आढावा इराण घेत असल्याची माहिती आहे.

इराणची नवी अट : होर्मुझ सामुद्रधुनी

युद्ध संपवण्यासाठी इराणने आपल्या मागण्यांच्या यादीत एक नवी अट जोडली आहे. इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरील आपल्या सार्वभौमत्वाच्या (नियंत्रणाच्या) मान्यतेची मागणी केली आहे. ही सामुद्रधुनी अत्यंत महत्त्वाची आहे कारण जगातील सुमारे २० टक्के तेल आणि एलएनजी यातून जाते. इराणच्या हल्ल्यांमुळे या मार्गावरील जलवाहतूक अक्षरशः थांबली आहे, ज्यामुळे जागतिक तेल आणि वायू पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे.

इराणचे अमेरिकेवर दुहेरी खेळाचे आरोप

इराणचे संसद अध्यक्ष मोहम्मद बागेर गालिबाफ यांनी अमेरिकेवर जोरदार आरोप केले आहेत. ते म्हणाले, “शत्रू उघडपणे चर्चेला प्रोत्साहन देत आहे आणि गुप्तपणे जमिनीवरील हल्ल्याची तयारी करत आहे. आमचे सैन्य अमेरिकी सैन्याच्या आगमनासाठी पूर्णपणे तयार आहे.”

अमेरिकेची लष्करी उपस्थिती वाढली

दरम्यान, अमेरिकेने मध्य-पूर्वेत आपली लष्करी उपस्थिती आणखी वाढवली आहे. अमेरिकेचे युद्धपोत ‘यूएसएस त्रिपोली’ सुमारे ३५०० सैनिकांसह (मरीन आणि नौदल) या प्रदेशात दाखल झाले आहे. काल इराणी राष्ट्राध्यक्षांशी एक तास फोनाफोनी करण्यात आल्याचीही माहिती आहे.

मध्य-पूर्वेतील युद्ध थांबवण्यासाठी या राजनैतिक हालचाली महत्त्वाच्या ठरत असून, पुढील काही दिवसांत इराण आणि अमेरिका यांच्यातील समीकरणे कशी बदलतात, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे. तहाने काही अंतरावर असतानाच इराणच्या नव्या अटीमुळे वाटाघाटी अडचणीत येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.