दिघंचीत मटका व्यवसायाचा सुळसुळाट; वारंवार तक्रारी करूनही कारवाई का नाही?

परळी शहराला आता १० दिवसाआड पाणीपुरवठा; यापूर्वी आठवड्यातून दोन वेळा होता पुरवठा; पंप आठवड्यात तीन दिवस बंद; पुढील वर्षी ऑगस्टपर्यंत उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करण्याचे आव्हान; पावसाळ्यात धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात अपेक्षित पाऊस नाही; मराठवाड्यातील दुष्काळ १९७२ च्या दुष्काळापेक्षा भीषण असल्याचे बोलले जाते

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

बीड : बीड जिल्ह्यात दुष्काळाची तीव्रता दिवसेंदिवस वाढताना दिसत आहे. पावसाअभावी शेतीची अवस्था बिकट झाली असतानाच आता पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्नही गंभीर बनला आहे. परळी शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या वाण धरणात केवळ १८ टक्के पाणीसाठा शिल्लक राहिल्याने नगरपरिषद प्रशासनाने मोठा निर्णय घेतला आहे. आता परळी शहरात १० दिवसाआड पाणीपुरवठा केला जाणार आहे. पुढील वर्षी ऑगस्टपर्यंत उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करायचे असल्याने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे परळी शहरातील नागरिकांमध्ये पाणीटंचाईची चिंता अधिक वाढली आहे.

परळी शहराच्या पाणीपुरवठ्याचा मुख्य स्रोत असलेल्या वाण धरणात सध्या केवळ १८ टक्के पाणीसाठा शिल्लक आहे. यंदाच्या पावसाळ्यात धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात अपेक्षित पाऊस झाला नाही. त्यामुळे धरणात म्हणावी तशी पाण्याची आवक झाली नाही. उपलब्ध पाणीसाठा पुढील वर्षी ऑगस्ट महिन्यापर्यंत पुरवण्याचे मोठे आव्हान नगरपरिषद प्रशासनासमोर आहे. यापूर्वी परळी शहराला आठवड्यातून दोन वेळा पाणीपुरवठा केला जात होता. त्यासाठी वाण धरणातील पंप नियमितपणे सुरू ठेवावे लागत होते. मात्र, आता पाणीसाठा अत्यल्प असल्याने पाणी वापरावर नियंत्रण आणण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

नव्या नियोजनानुसार आता परळी शहराला १० दिवसाआड पाणीपुरवठा केला जाणार आहे. यामुळे वाण धरणातून होणारा पाण्याचा उपसा कमी होणार असून उपलब्ध साठा अधिक काळ टिकवण्याचा प्रशासनाचा प्रयत्न आहे. पाण्याचे पंप आठवड्यातील तीन दिवस बंद ठेवले जाणार असल्याने मोठ्या प्रमाणात पाण्याची बचत होण्याची अपेक्षा आहे. दरम्यान, बीड जिल्ह्यात पावसाअभावी शेतीचे मोठे नुकसान झाले आहे. अनेक भागांमध्ये पिके करपून गेली असून शेतकरी आर्थिक संकटात सापडले आहेत. सरकारकडून दुष्काळ जाहीर करण्यात आला असला तरी नुकसानभरपाईसाठी शेतकऱ्यांना अद्याप प्रतीक्षा करावी लागत आहे.

मराठवाड्यात सध्या दुष्काळाची दाहकता अंगावर काटा आणणारी आहे. हा दुष्काळ १९७२ च्या दुष्काळापेक्षा भीषण असल्याचे बोलले जात आहे. बीडमध्ये आता धरणातील पाणीसाठा झपाट्याने खालावत चाललेला आहे. नद्या, ओढे, तलाव कोरडेठाक पडू लागले आहेत. पावसाभावी पिके करपून गेली आहेत. त्यात पंचनामे करणाऱ्या अधिकाऱ्यांना शेताच्या बांधावर जाण्यास उशीर लागत असल्यामुळे शेतकरी हवालदिल झाला आहे. पिण्यासाठी आणि जनावरांसाठी कुठून पाणी आणायचे असा प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर आ वासून उभारलाय.

नगरपरिषद प्रशासनाने नागरिकांना पाणी जपून वापरण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच, पाण्याचा वापर काटकसरीने करण्याचे आणि पाण्याची नासाडी टाळण्याचे आवाहन केले आहे. या पाणीटंचाईच्या काळात सर्व नागरिकांनी सहकार्य करावे, असेही प्रशासनाने सांगितले आहे.

बीड जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांची अवस्था अत्यंत बिकट झाली आहे. पावसाअभावी पिके करपली आहेत. कर्जाचा बोजा वाढत आहे. शेतकऱ्यांना योग्य भाव मिळत नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांना आत्महत्येसारखे टोकाचे पाऊल उचलावे लागत आहे. या घटनेने पुन्हा एकदा शेतकरी संकटाकडे सर्वांचे लक्ष वेधले आहे.

या प्रकरणामुळे राजकीय वातावरणही तापले आहे. विविध राजकीय पक्षांनी या प्रकरणात प्रतिक्रिया दिल्या आहेत. काहींनी सरकारच्या निर्णयाचे समर्थन केले आहे, तर काहींनी शेतकऱ्यांना तातडीने मदत देण्याची मागणी केली आहे. या प्रकरणामुळे राज्यातील राजकीय समीकरणे बदलण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

बीड जिल्ह्यातील वाण धरणात केवळ १८ टक्के पाणीसाठा शिल्लक असल्याने परळी शहरात १० दिवसाआड पाणीपुरवठा करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. यापूर्वी आठवड्यातून दोन वेळा पाणीपुरवठा केला जात होता. पंप आठवड्यात तीन दिवस बंद ठेवले जाणार आहेत. पुढील वर्षी ऑगस्टपर्यंत उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर आहे. नागरिकांना पाणी जपून वापरण्याचे आवाहन केले आहे. मराठवाड्यातील दुष्काळ १९७२ च्या दुष्काळापेक्षा भीषण असल्याचे बोलले जात आहे. शेतकऱ्यांची अवस्था अत्यंत बिकट झाली असून, तातडीने मदत देण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.