खासदार विशाल पाटील यांचा केला मोठा दावा - सांगली जिल्हा परिषद निवडणुकीत भाजपला मोठा धक्का:

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ चकमकीनंतर जागतिक बाजारात हाहाकार; २४ कॅरेट सोने १,५८,४४० रुपयांवर, चांदी २.७२ लाख रुपये प्रति किलो

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

नवी दिल्ली / मुंबई,  – मध्यपूर्व आशियातील तणावाने पुन्हा एकदा उग्र रूप धारण केले आहे. शांतता कराराच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने इराणवर केलेल्या हल्ल्यामुळे (USA-Iran Conflict) दोन्ही देशांमधील परिस्थिती अधिक नाजूक झाली आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ अमेरिकी आणि इराणी सैन्यांमध्ये झालेल्या चकमकीच्या वृत्तानंतर जागतिक कमोडिटी बाजारात हाहाकार पसरला आहे. याचा थेट परिणाम भारतातील सोने व चांदीच्या दरांवर झाला असून, दोन्ही धातूंच्या किमती विक्रमी पातळीवर पोहोचल्या आहेत. आज (२७ मे २०२६) २४ कॅरेट सोन्याचा दर (GST शिवाय) १ लाख ५८ हजार ४४० रुपये प्रति १० ग्रॅम इतका झाला आहे, तर चांदीचा भाव २ लाख ७२ हजार ६५० रुपये प्रति किलो या उच्चांकी पातळीवर पोहोचला आहे.

 अमेरिका-इराण संघर्षाची नवी अध्याय

गेल्या तीन महिन्यांपासून मध्यपूर्व आशियातील तणाव संपूर्ण जगाला सतत डोळस ठेवून आहे. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील शांतता कराराच्या चर्चा अद्याप निष्फळ ठरत आहेत. अमेरिकेने अचानक केलेल्या हल्ल्यामुळे या चर्चांवर पूर्णविराम बसला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळील लष्करी चकमकीत अनेक जण जखमी झाल्याच्या बातम्या आहेत. या घडामोडींनी जागतिक तेल पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. परिणामी, कच्च्या तेलाच्या किमतीतही मोठी वाढ झाली आहे. तसेच अमेरिकन डॉलर सातत्याने मजबूत होत असून, भारतीय रुपया कमकुवत झाल्याने सोने-चांदीची आयात महागली आहे.

आजचे सोने-चांदीचे दर (२७ मे २०२६)

बुलियन असोसिएशनच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, देशातील सर्व प्रमुख शहरांमध्ये सोने-चांदीच्या किमती उच्चांकी पातळीवर आहेत. विशेष म्हणजे, कालच्या तुलनेत सोन्याच्या दरात फारशी वाढ नसली तरी, चांदीच्या दरात १,८८० रुपयांनी वाढ नोंदवली गेली आहे. खालील तक्त्यामध्ये शहरनिहाय सोने-चांदीचे दर दिले आहेत:

| शहर | २४ कॅरेट सोना (प्रति १० ग्रॅम) | २२ कॅरेट सोना (प्रति १० ग्रॅम) | चांदी (प्रति किलो) |

| दिल्ली | ₹१,५७,८७० | ₹१,४४,७६७ (अंदाजे) | ₹२,७१,९२० |

| मुंबई | ₹१,५८,२८० | ₹१,४५,०९० | ₹२,७२,६५० |

| पुणे | ₹१,५८,२८० | ₹१,४५,०९० | ₹२,७२,६५० |

| चेन्नई | ₹१,५८,७४० | ₹१,४५,५१२ | ₹२,७३,००० (अंदाजे) |

| नागपूर | ₹१,५८,२८० | ₹१,४५,०९० | ₹२,७२,६५० |

| कोलकाता | ₹१,५८,२०० (अंदाजे) | ₹१,४५,००० (अंदाजे) | ₹२,७२,५०० (अंदाजे) |

> नोंद: वरील दर हे GST शिवाय आणि स्थानिक बुलियन व्यापार्यांनुसार बदलू शकतात. वास्तविक दरात ३% जीएसटीची भर पडते.

सोने-चांदीच्या वाढीमागची कारणे

सोने व चांदीच्या किमतीत झालेल्या या विक्रमी वाढीमागे अनेक आर्थिक आणि भू-राजकीय घटक कारणीभूत आहेत.

 १. अमेरिका-इराण युद्धतणाव

शांतता कराराच्या चर्चेदरम्यान अमेरिकेने केलेल्या हल्ल्याने संपूर्ण मध्यपूर्व आशिया पेटता-उठता झाला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारा जगातील २० टक्के तेल पुरवठा धोक्यात आला आहे. यामुळे जागतिक बाजारात अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्याय म्हणून सोने आणि चांदीकडे वळत आहेत.

 २. मजबूत अमेरिकन डॉलर आणि कमकुवत रुपया

अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या चलनविषयक धोरणामुळे डॉलर सातत्याने मजबूत होत आहे. दुसरीकडे, भारतीय रुपया डॉलरच्या तुलनेत कमकुवत झाला आहे. यामुळे भारताला सोने आणि चांदी परदेशातून आयात करताना अधिक किंमत मोजावी लागत आहे. आयात महागल्याचा थेट परिणाम देशांतर्गत किमतींवर होतो.

 ३. जागतिक महागाई आणि इंधन संकट

मध्य आशियातील महागाई सातत्याने वाढत आहे. इंधनाचा तुटवडा निर्माण होत असून, कच्च्या तेलाच्या किमती आभाळाला भिडत आहेत. या सर्व घटकांमुळे सोन्यासारखे सुरक्षित रोखले (safe-haven asset) अधिक आकर्षक बनले आहे.

 ४. सोन्याची आयात महागली

भारत हा जगातील सोन्याचा सर्वात मोठा आयातदार देश आहे. रुपया कमकुवत झाल्यामुळे आयात महागल्याने देशांतर्गत बाजारात सोन्याचा पुरवठा घटल्याचे संकेत मिळत आहेत. पुरवठा कमी आणि मागणी स्थिर असल्याने किमती वाढणे स्वाभाविक आहे.

 गुंतवणूकदार सावध – केवळ सोने-चांदीवरच भिस्त?

जागतिक पातळीवर अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाल्याने गुंतवणूकदारांनी इतर जोखमीच्या व्यवसायांपासून दूर राहून सुरक्षित गुंतवणुकीकडे (safe-haven investments) कल दाखवला आहे. परिणामी, सोने आणि चांदीच्या मागणीत लक्षणीय वाढ झाली आहे. तज्ञांच्या मते, पुढील काही आठवड्यांतही किमती स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. मात्र, जर अमेरिका-इराण युद्धाची परिस्थिती अधिक बिघडली, तर सोने १.६५ लाख रुपयांपारही जाऊ शकते.

 भारतीय बाजारावर काय परिणाम?

अमेरिका-इराण तणावाचा परिणाम केवळ सोने-चांदीपुरताच मर्यादित राहणार नसून, भारतीय शेअर बाजारावरही त्याचे गंभीर परिणाम दिसून येऊ शकतात. आयात-निर्यात व्यवसाय, विमानतळ सुरक्षा, आणि आखाती देशांत काम करणाऱ्या भारतीय प्रवाशांवरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. शिवाय, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतीमुळे भारतातील पेट्रोल-डिझेलच्या किमतींवरही ताण येणार आहे.

 तज्ञ काय सांगतात?

ज्येष्ठ बुलियन विश्लेषकांच्या मते, सध्याची परिस्थिती पाहता अल्पावधीत सोन्याच्या किंमती कमी होण्याची शक्यता कमी आहे. गुंतवणूकदारांनी सावध राहून केवळ तातडीच्या गरजेसाठीच सोने-चांदीची खरेदी करावी. दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी मात्र सध्याचा टप्पा योग्य नसल्याचे मत अनेक तज्ञांनी व्यक्त केले आहे.

विशेष सूचना: बातमीतील सर्व सोने-चांदीचे दर हे जीएसटी (GST) शिवाय, प्रामुख्याने बुलियन असोसिएशन आणि स्थानिक व्यापार्यांच्या माहितीवर आधारित आहेत. वास्तविक खरेदी-विक्री करताना स्थानिक ज्वेलर्सचा दर, मेकिंग चार्ज, जीएसटी इत्यादी फरक पडू शकतो.

दर आढावा (एक नजरेत)

| धातू | शुद्धता | प्रमाण | आजचा दर (GST शिवाय) | कालच्या तुलनेत बदल |

| सोने | २४ कॅरेट | १० ग्रॅम | ₹१,५८,४४० | + ३१० रुपये |

| सोने | २२ कॅरेट | १० ग्रॅम | ₹१,४५,०९० | + २८५ रुपये |

| चांदी | ९९९ प्युरिटी | १ किलो | ₹२,७२,६५० | + १,८८० रुपये |

अमेरिका-इराण तणाव आणि जागतिक महागाई या दुहेरी संकटाने सोने-चांदीच्या किमतींना गगनाला भिडवले आहे. सोने दीड लाख रुपयांचा टप्पा सहज ओलांडत १.५८ लाख रुपयांवर पोहोचले असून, चांदीही २.७२ लाख रुपयांवर व्यापारली जात आहे. जोपर्यंत मध्यपूर्वेत शांतता स्थापित होत नाही किंवा अमेरिकन डॉलर कमकुवत होत नाही, तोपर्यंत गुंतवणूकदारांचे सोने-चांदीकडे ओढे कायम राहण्याची शक्यता आहे. भारतासारख्या विकसनशील देशासाठी ही परिस्थिती आर्थिक आव्हाने निर्माण करणारी आहे. पुढील काळात केंद्र सरकार आणि रिझर्व्ह बँकेचे धोरण ठरविणारे ठरेल. सर्वसामान्य नागरिकांनी बजेटमध्ये राहून खरेदी करणे उचित ठरेल, कारण सध्याचे दर ऐतिहासिक उच्चांकी आहेत.