आटपाडीतील शासकीय जागेवरील अतिक्रमणे हटवा; नगरपंचायत आक्रमक, तहसीलदारांना दिले निवेदन

 DMK फेकून टाकून TVK सोबत युती; विजयला मुख्यमंत्री बनवण्यासाठी क्षणात हात पुढे केला, पण केरळच्या सत्तेची वाटणी तीन दावेदारांमध्ये अडकली; गटबाजी, जातीय समीकरणे, पॅराशूटपणा यामुळे काँग्रेस हायकमांड चिंतातुर; समर्थकांचे मोर्चे, फ्लेक्सबोर्ड पाहायला मिळत आहेत

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - सचिन मेनकुदळे

तिरुवनंतपुरम/नवी दिल्ली, १० मे २०२६ – देशभरात विधानसभा निवडणुकांच्या निकालांनी राजकीय समीकरणे बदलली आहेत. एकीकडे काँग्रेसने तामिळनाडूमध्ये आपला सहयोगी DMK चा क्षणार्धात त्याग करत थलपती विजय यांच्या TVK ला पाठिंबा दिला, तर दुसरीकडे केरळमध्ये स्वतःच्या पक्षातीलच मुख्यमंत्रीपदाच्या दावेदारांमुळे काँग्रेस हायकमांड अडचणीत सापडली आहे. त्रिमूर्तीतील एकाला हात देताना अन्य दोन नाराज होऊ नयेत याची काळजी घेत असताना निर्णय सुटत नसल्याने मोठी गोची झाली आहे.

 तामिळनाडूत DMK ला सोडले, TVK ला साद घातली

तामिळनाडू विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेसने नेहमीप्रमाणे DMK बरोबर युती केली होती. पण निकाल वेगळा लागला. DMK चा मोठा पराभव झाला आणि थलपती विजय यांच्या TVK पक्षाने २३४ पैकी १०८ जागा जिंकत सत्ता स्थापन केली. बहुमतासाठी ११८ जागांची गरज असताना TVK कडे १०८ जादा होत्या आणि त्यांना डावपेच जुळवण्याची गरज होती. एवढ्यात काँग्रेसने ५ पैकी ५ आमदार TVK ला पाठिंबा देण्याची घोषणा केली. DMK कडून ही खोड बदलून काँग्रेसने क्षणात तामिळनाडूत संबंध बदलले.

परंतु केरळमध्ये अशा डावपेचांचा अवलंब करण्याची गरज नसली, पण स्वतःच्या घरातील वारसाच लक्षणीय ठरले. केरळात काँग्रेसच्या UDF आघाडीला बहुमत मिळाले, पण मुख्यमंत्रीपदी नेमका कोण बसेल यावर अजून निर्णय झालेला नाही.

 तीन दावेदार, एक पद, आणि अनेक अडचणी

मुख्यमंत्रीपदाच्या शर्यतीत काँग्रेसचे तीन दिग्गज नेते रिंगणात आहेत. प्रत्येकाची स्वतःची ताकद आणि कमकुवतपणे आहेत. काँग्रेस हायकमांडसाठी ही निवड कसोटीची ठरत आहे.

 १. व्ही. डी. सतीशन – आक्रमक विरोधी पक्षनेता

प्रबळ बाजू: विधानसभेत विरोधी पक्षनेते म्हणून त्यांनी सरकारला चांगलेच झोडपले आहे. त्यांची प्रतिमा अभ्यासू, आक्रमक आणि स्वच्छ आहे. तरुणांमध्ये त्यांची लोकप्रियता मोठी आहे. स्थानिक कार्यकर्त्यांशी त्यांचा चांगला संपर्क आहे.

कच्चे दुवे: पक्षात त्यांचे गट राजकारण फारसे बळकट नाही. जुन्या फळीतील काही नेते त्यांच्या विरोधात आहेत. तसेच 'A' गटाचे नेते असल्याने 'I' गटाचा विरोध सहन करावा लागू शकतो.

 २. के. सी. वेणूगोपाल – राहुल गांधींचे विश्वासू

प्रबळ बाजू: राष्ट्रीय संघटन सरचिटणीस म्हणून त्यांची पक्षात मोठी ताकद आहे. राहुल गांधींचे अत्यंत निकटवर्तीय म्हणून हायकमांडचा कल त्यांच्याकडे वळू शकतो. दिल्लीतील त्यांचे राजकीय वजनही कमी नाही.

कच्चे दुवे: गेल्या अनेक वर्षांपासून राष्ट्रीय राजकारणात सक्रिय असल्याने केरळच्या स्थानिक कार्यकर्त्यांशी त्यांचा संपर्क कमी झाला आहे. त्यांना ‘पॅराशूट मुख्यमंत्री’ मानले जाण्याची शक्यता आहे.

 ३. रमेश चेन्नीथला – अनुभवी ज्येष्ठ नेता

प्रबळ बाजू: प्रशासकीय अनुभव मोठा आहे. ते माजी गृहमंत्री आहेत. पक्षातील जुन्या कार्यकर्त्यांचे मजबूत जाळे त्यांच्याकडे आहे. त्यांची निष्ठा आणि सातत्य याबद्दल पक्षात चांगली प्रतिमा आहे.

कच्चे दुवे: मागील विधानसभा निवडणुकीत त्यांच्या नेतृत्वाखाली पक्षाला अपयश आले होते. हायकमांड नवीन चेहऱ्याला संधी देण्याच्या विचारात असू शकते.

 गटबाजी, जात आणि समर्थकांचा दबाव – काँग्रेसची अडचण तिठ्याणी

केरळ काँग्रेस गटबाजीसाठी प्रसिद्ध आहे. पक्षात ‘A’ (सतीशन समर्थक) आणि ‘I’ (चेन्नीथला समर्थक) असे दोन प्रबळ गट आहेत. हायकमांडने दोन गटांपैकी एकाची निवड केल्यास दुसरा गट नाराज होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे फार काळजी घ्यावी लागत आहे.

याशिवाय जातीय समीकरणेही मोठे आव्हान आहे. सतीशन (नायर समाज), चेन्नीथला (हिंदू अय्यर ब्राह्मण) तर वेणूगोपाल हे आडी निवडणुकीत ‘हरिजन/पिछडा’ वर्गात गणले जातात. ख्रिश्चन आणि मुस्लिम मतांच्या गणितातही तोल सांभाळायचा आहे. UDF आघाडीत मुस्लिम लीग सारख्या पक्षांचा समावेश असल्याने त्यांचीही भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे.

तिसरी अडचण आहे ती समर्थकांच्या दबावाची. राज्याच्या विविध भागांमध्ये सतीशन, चेन्नीथला आणि वेणूगोपाल यांच्या समर्थकांनी मोर्चे काढले आहेत. फ्लेक्सबोर्ड, बॅनर्स लावून जोरकस मागणी केली जात आहे. डिजिटल पोस्टर्सद्वारे त्यांचा हवा शोषून घेतला जात आहे. हायकमांडवर दबाव वाढत आहे.

 खर्गे, माकन, वासनिक यांचे अहवाल; उशीर होण्याची चिन्हे?

काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांच्या निवासस्थानी नुकतीच एक महत्त्वाची बैठक पार पडली. या बैठकीला के. सी. वेणूगोपाल, प्रदेशाध्यक्ष सनी जोसेफ, रमेश चेन्नीथला आणि व्ही. डी. सतीशन उपस्थित होते. काँग्रेसचे निरीक्षक अजय माकन आणि मुकुल वासनिक यांच्यासह प्रभारी दीपा दासमुंशीही होत्या.

आमदारांची मते घेतल्यानंतर माकन आणि वासनिक यांनी आपला अहवाल खर्गे यांना सादर केला आहे. बहुमत कोणाकडे यावर बारकाईने पडताळणी सुरू आहे. केरळचे गेल्या काही तासांचे तणावपूर्ण राजकारण पाहता, खर्गे यांनी त्वरित निर्णय घेण्याची शक्यता नसल्याचे सांगितले जाते.

 ज्येष्ठता हा एकमेव निकष नाही – मुरलीधरन

दरम्यान, ज्येष्ठ नेते के. मुरलीधरन यांनी स्पष्ट केले की, “ज्येष्ठता हाच मुख्यमंत्रीपदासाठी एकमेव निकष असू शकत नाही. नवनिर्वाचित आमदारांचे बहुमत आणि आघाडीतील मित्रपक्षांची मते महत्त्वाची ठरतील. हे आघाडीचे सरकार आहे, फक्त काँग्रेसचे नव्हे.” या वक्तव्याने चर्चांना आणखी उधाण आले आहे. शक्यता आहे की मित्रपक्षांचे मत ज्यांना असेल त्यांची उमेदवारी अधिक बळकट ठरेल.

DMK ला सोडले पण केरळमधील नातेवाईकांपासून सावध?

तामिळनाडूत झालेल्या निर्णयाने DMK मध्ये संताप व्यक्त होत आहे. परंतु काँग्रेसला विश्वास आहे की TVK सोबतची युती केरळपेक्षा वेगळ्या गणितावर आधारित आहे. केरळमध्ये सत्ता स्वतःच्या पक्षाची आहे. मात्र वादाचे तिढे सुटत नसल्याने विरोधक याचा राजकीय फायदा उठवत आहेत.

माकप नेत्यांनी आधीच ट्वीट केले आहे की, ‘काँग्रेस स्वतःच्या पोटातील वादात आहे, विकासाचा मुद्दा कुठे गेला?’ तर भाजपच्या प्रदेश युनिटने ही संधी जोपासत ‘काँग्रेस अयोग्य, भ्रष्ट आणि गटबाजीचे प्रतीक’ अशी टीका केली आहे.

 पुढील २४ तास निर्णायक?

राजकीय वर्तुळाची चर्चा अशी आहे की पुढील २४ तासांत मुख्यमंत्र्याच्या नावावर शिक्कामोर्तब होईल. सुत्रांच्या मते, सतीशन सर्वात मजबूत दावेदार असले तरी केंद्रीय नेतृत्व ‘प्रायोगिक नाव’ सुचवू शकते. परंतु आमदारांच्या पसंतीशिवाय हे शक्य नाही. दरम्यान, प्रताप कारंबाडी त्यांचे प्रशिक्षक जिल्ह्यातून आमदार म्हणून निवडून आले असले तरी ते अद्याप उमेदवारीपासून दूरच आहेत

एका बाजूला तामिळनाडूत डीएमके सोबतचा संबंध क्षणात तोडून TVK ला साथ देण्यात काँग्रेसने चपळाई दाखवली, तर दुसरीकडे केरळसारख्या स्वतःच्या बालेकिल्ल्यात मुख्यमंत्री निवडीसाठी तीन नेत्यांच्या गटबाजीत अडकून पक्ष लोळत आहे. तामिळनाडूत काँग्रेसने एक मोठा राजकीय डाव खेळला. मात्र, केरळच्या प्रश्नावर हा डाव सहज साधला जाणार नाही. वेणूगोपाल यांचा राष्ट्रीय स्तरावरील प्रभाव आहे, सतीशन यांच्याकडे स्थानिक आमदारांचा पाठिंबा आहे, तर चेन्नीथला यांच्याकडे ज्येष्ठतेची प्रतिमा आहे. यात एकाची निवड केल्यास अन्य दोन जणांना संतुष्ट करणे अवघड आहे. काँग्रेस हायकमांड माकन-वासनिकच्या अहवालाची पूर्ण चाचणी करत आहे. आता येणारे २४-४८ तास केरळचे भवितव्य ठरवणारे आहेत. सूत्रांच्या म्हणण्यानुसार, कदाचित नवा चेहरा हा त्रिमूर्तीपैकी नसेल, पण ते अवघड आहे. सध्या सर्वांचे लागलेले आहे.