आटपाडीतील शासकीय जागेवरील अतिक्रमणे हटवा; नगरपंचायत आक्रमक, तहसीलदारांना दिले निवेदन

 

अकोला-अमरावतीत ४७ अंशाच्या आसपास तापमान, नागपूरमध्ये उष्माघाताने वृद्धाचा मृत्यू; गोंदियात मका पिकावर संकट, बाजारपेठेत शुकशुकाट

क्रांती न्यूज (प्रतिनिधी) - किरण देशमुख नागपूर : विदर्भात उन्हाळ्याने तुफान रुद्ररूप धारण केले आहे. गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या उष्णतेच्या तीव्र लाटेने संपूर्ण विदर्भातील जनजीवन ठप्प झाले आहे. तापमानाने ४५ अंश सेल्सिअसचा पल्ला गाठला असून अनेक शहरांमध्ये तर पारा ४७ अंशाच्याकडे वाटचाल करत आहे. नागपूर वेधशाळेने पुढील दोन दिवस उष्णतेची तीव्र लाट कायम राहण्याचा अंदाज वर्तवला असून, नागरिकांनी अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. या करड्या उन्हामुळे वैदर्भीयांचे हाल झाले असून काही ठिकाणी उष्माघाताच्या घटनाही समोर येत आहेत.

 विदर्भाचा पारा ४७ अंशाच्या वर? अकोला-अमरावती सर्वाधिक तापले

रविवारी (२६ एप्रिल) विदर्भातील बहुतांश शहरांनी गेल्या अनेक वर्षांतील तापमानाचे विक्रम मोडीत काढले. सर्वाधिक तापमान अकोला येथे ४६.९ अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले, जे सरासरीपेक्षा ४.३ अंशांनी अधिक आहे. अमरावतीमध्ये ४६.८ अंश, वर्धा येथे ४६.४ अंश आणि यवतमाळमध्ये ४६.० अंश तापमानाची नोंद झाली. यावरून आज सोमवारी काही ठिकाणी तापमान ४७ अंश सेल्सिअसच्या पुढे जाऊ शकते, असा अंदाज हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.

अकोला – ४६.९°C (सरासरीपेक्षा +४.३°C)

अमरावती – ४६.८°C (सरासरीपेक्षा +४.६°C)

वर्धा – ४६.४°C (सरासरीपेक्षा +३.७°C)

यवतमाळ – ४६.०°C (सरासरीपेक्षा +४.६°C)

नागपूर – ४५.६°C (सरासरीपेक्षा +२.०°C)

चंद्रपूर – ४५.०°C (सरासरीपेक्षा +२.३°C)

गडचिरोली व वाशिम – ४४.६°C

गोंदिया – ४४.४°C (सरासरीपेक्षा +२.५°C)

भंडारा – ४४.०°C

बुलडाणा – ४३.५°C (सरासरीपेक्षा +३.९°C)

 यवतमाळात दहा वर्षातील विक्रमी तापमान

यवतमाळ जिल्ह्याने एप्रिल महिन्यात दहा वर्षांचा विक्रमी तापमानाचा टप्पा गाठला आहे. रविवारी जिल्ह्याचा पारा थेट ४६ अंश सेल्सिअसवर पोहोचला. हे तापमान एप्रिल महिन्यात प्रथमच नोंदवले गेले आहे. याआधी अशी कडक उन्हे मे महिन्यात पहायला मिळत होती. पुढील दोन दिवस हीच स्थिती राहण्याचा अंदाज हवामान विभागाने दिला आहे. तापमानाची ही लाट ३० एप्रिलपर्यंत कायम राहण्याची शक्यता आहे.

या विक्रमी उष्णतेमुळे यवतमाळ शहरातील बाजारपेठेतील गर्दी ओस पडली आहे. दुपारच्या वेळी रस्त्यावर शुकशुकाट दिसतोय. दुकानेही दुपारी बंद ठेवली जातात. रस्त्याने जाणारे प्रवासी टॉवेल, छत्री आणि पाण्याच्या बाटल्या घेऊन फिरताना दिसत आहेत.

 नागपूरमध्ये उष्माघाताने वृद्धाचा मृत्यू

उष्णतेच्या या वाढत्या प्रभावामुळे नागपूर जिल्ह्यात एक धक्कादायक घटना घडली आहे. काटोल बस स्थानकावर एसटी बसच्या प्रवासादरम्यान एका वृद्धाचा उष्माघाताने मृत्यू झाल्याचा संशय आहे. ७४ वर्षीय लक्ष्मण पाटील असे या वृद्धाचे नाव आहे. ते अचानक बसमध्ये अस्वस्थ झाले आणि उपचारापूर्वीच त्यांचा मृत्यू झाला. या घटनेने परिसरात हळहळ व्यक्त केली जात आहे. प्रशासनाने नागरिकांना उन्हाच्या वेळी प्रवास टाळण्याचा सल्ला दिला आहे.

 गोंदिया उष्णतेने होरपळले; कृषी क्षेत्रावर संकट

गोंदिया जिल्ह्यातील तापमानाने ४४.४ अंश सेल्सिअसचा पल्ला गाठला आहे. येथील परिस्थिती देखील गंभीर बनली आहे. या वाढत्या उष्णतेचा फटका आता शेतीला बसत आहे. विशेषतः उन्हाळी मका पीक घेणाऱ्या शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. उन्हाच्या तीव्रतेमुळे मक्याचे उत्पादन घटण्याची शक्यता असल्याने शेतकरी हवालदिल झाला आहे.

शिवाय, कृषी कामासाठी लागणाऱ्या मजुरांची देखील मोठ्या प्रमाणात टंचाई निर्माण झाली आहे. कडक उन्हामुळे मजूर दुपारी काम करण्यास असमर्थ असल्याने ते फक्त सकाळच्या वेळेत कामे करतात. यामुळे पिकांची मशागत आणि काढणीवर परिणाम होत आहे.

उष्णतेची लाट कायम, प्रशासनाचे आवाहन

नागपूर वेधशाळेने (IMD) दिलेल्या माहितीनुसार, पुढील किमान दोन दिवस विदर्भातील सर्व जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेची तीव्र लाट राहणार आहे. त्यामुळे नागरिकांनी दुपारी १२ ते ४ या वेळेत घराबाहेर पडताना अतिशय खबरदारी घ्यावी. प्रशासनाने सर्व नागरिकांना खालील उपाययोजना करण्याचे आवाहन केले आहे :

टोपी, छत्री किंवा डोक्याला झाकणारे कापड वापरा.

 पुरेसे प्रमाणात पाणी प्या आणि त्वरित निर्जलीकरण टाळा.

 उन्हात प्रवास किंवा शारीरिक श्रम करणे टाळा.

 लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक व गर्भवती महिलांनी विशेष काळजी घ्यावी.

 प्राण्यांना सावलीत बांधा आणि त्यांनाही थंड पाणी द्या.

दुष्काळी परिस्थितीची शक्यता?

विश्लेषकांच्या मते, एप्रिल महिन्यातच एवढे उच्च तापमान ही गंभीर बाब आहे. जर पुढील काही दिवसात पाऊस न झाला तर परिस्थिती दुष्काळसदृश बनू शकते. विदर्भातील नद्या, तलाव आणि विहिरींची पाण्याची पातळी झपाट्याने खालावत आहे. सरकारने ग्रामीण भागात पाणीटंचाई लक्षात घेता टँकरने पाणीपुरवठा करण्याचा निर्णय घेतला आहे. मात्र, वाढत्या तापमानामुळे हा पुरवठाही अपुरा ठरतो आहे.

 औरंगाबाद आणि मराठवाड्यातही तापमानात वाढ

विदर्भाबरोबरच मराठवाड्यातही उन्हाने तापले आहे. औरंगाबाद, जालना, बीड, लातूर या जिल्ह्यांतही तापमानाने ४२ ते ४४ अंश सेल्सिअसचा पल्ला गाठला आहे. मात्र, सर्वाधिक आग विदर्भातील अकोला, अमरावती, यवतमाळ आणि नागपूर या जिल्ह्यांत पेटली आहे.

 शेतकऱ्यांची व्यथा : दुपारची शेती अशक्य

विदर्भातील ग्रामीण भागात परिस्थिती अत्यंत नाजूक झाली आहे. उन्हाच्या तीव्रतेमुळे दुपारच्या वेळी शेतात काम करणे जवळपास अशक्य झाले आहे. शेतमजुरांना आजारी पडण्याची भीती असल्याने ते दुपारी विश्रांती घेतात. यामुळे आंबा, मोसंबी, द्राक्षे व इतर फळपिकांची मशागत विस्कळीत झाली आहे. गोर-गरिबांच्या उपजीविकेवर मोठे संकट कोसळले आहे.  

विदर्भ उष्णतेच्या नेत्रीखाली होरपळत आहे. एकीकडे तापमानाचा पारा ४७ अंश सेल्सिअसच्या दिशेने धावत असताना, पुढील दोन दिवस सर्वाधिक सतर्कतेची गरज आहे. यवतमाळने एप्रिलमध्ये सर्वोच्च तापमानाची स्वाक्षरी केली आहे, तर अकोला-अमरावती जवळपास ४७ अंश सेल्सिअसने तापले आहेत. उष्णतेमुळे आधीच आर्थिक दुर्बल घटक, ज्येष्ठ नागरिक आणि शेतकरी यांच्यासमोर संकट उभे राहिले आहे. हवामान विभागाने येत्या ३० एप्रिलपर्यंत उष्णतेची लाट कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. नागरिकांनी प्रशासनाच्या सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करावे आणि अनावश्यक प्रवास टाळावा, असे आवाहन आहे. वातावरणात बदल होईपर्यंत विदर्भाला ‘प्रचंड कावळा’ सहन करावा लागणार आहे.