सोहम शिर्के यांची 'आप'च्या सातारा जिल्हा प्रवक्तेपदी नियुक्ती

  एकनाथ शिंदेंचा सुरुवातीला होता विरोध; रात्रीच्या भेटीने मावळला गोंधळ; ‘मेट्रो वुमन’ला पहिल्या महिला आयुक्तपदाची वर्णी

मुंबई : मुंबई महापालिकेच्या आयुक्तपदाच्या नियुक्तीने राज्याच्या राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे. १९९५ बॅचच्या आयएएस अधिकारी, ‘मेट्रो वुमन’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या अश्विनी भिडे यांची मुंबई महापालिकेच्या पहिल्या महिला आयुक्त म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. ही नियुक्ती जाहीर झाल्यानंतर राजकीय वर्तुळात एकच चर्चा सुरू झाली. कारण या नियुक्तीपूर्वी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्याकडून अश्विनी भिडे यांच्या नावाला विरोध असल्याची जोरदार चर्चा होती. मात्र, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या अत्यंत विश्वासू सहकारी असलेल्या अश्विनी भिडे यांच्यावरच विश्वास दाखवत शिंदे यांना पुन्हा एकदा ‘शह’ दिल्याचे राजकीय विश्लेषकांनी म्हटले आहे.

रात्रीच्या भेटीने मावळला विरोध?

अश्विनी भिडे यांच्या नियुक्तीपूर्वी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांचे अप्पर मुख्य सचिव असीम गुप्ता, मिलिंद म्हैसकर यांची नावे मुंबई आयुक्तपदासाठी चर्चेत होती. शिंदे हे या नावांपैकी एका नावावर ठाम असल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू होती. त्यामुळे अश्विनी भिडे यांच्या नियुक्तीला शिंदे यांचा विरोध असल्याचे बोलले जाऊ लागले. या पार्श्वभूमीवर, सोमवारी रात्री उशिरा अश्विनी भिडे यांनी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांची भेट घेतली. या भेटीत दोघांमध्ये सुमारे अर्धा तास चर्चा झाली. या भेटीनंतर शिंदे यांचा विरोध मावळल्याचे सांगितले जात आहे. राजकीय वर्तुळात चर्चा आहे की, या भेटीत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी देखील शिंदे यांच्याशी दूरध्वनीवरून संवाद साधला आणि अश्विनी भिडे यांच्या नियुक्तीबाबतची सहमती मिळवली.

फडणवीसांचा पुन्हा एकदा वरचष्मा

अश्विनी भिडे या मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अत्यंत विश्वासू सहकारी म्हणून ओळखल्या जातात. फडणवीस यांच्या पहिल्या कार्यकाळात त्या त्यांच्या प्रधान सचिव होत्या. मेट्रो-३ सारख्या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची जबाबदारी फडणवीस यांनी अश्विनी भिडे यांच्याकडे दिली होती. या प्रकल्पातील त्यांच्या कामगिरीमुळे त्यांना ‘मेट्रो वुमन’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले. त्यामुळे फडणवीस यांच्या दृष्टीने अश्विनी भिडे या ‘विश्वासू’ आणि ‘कामगार’ अधिकारी आहेत.

उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे हे मुंबईचे पालकमंत्री आहेत. त्यामुळे त्यांच्या मर्जीतील अधिकारी मुंबई आयुक्तपदी व्हावा, यासाठी ते आग्रही होते. मात्र, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या पसंतीच्या अधिकाऱ्याची निवड करत शिंदेंना ‘शह’ दिल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू झाली आहे. या नियुक्तीने महापालिकेवर मुख्यमंत्र्यांचाच वरचष्मा कायम राहिला आहे, हे पुन्हा एकदा सिद्ध झाल्याचे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे.

महापालिकेवर ‘महिलाराज’

अश्विनी भिडे या मुंबई महापालिकेच्या पहिल्या महिला आयुक्त आहेत. या पदावर विराजमान होणाऱ्या त्या पहिल्या महिला अधिकारी ठरल्या आहेत. त्यांची नियुक्ती ही महिला सक्षमीकरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जात आहे. भिडे या १९९५ बॅचच्या आयएएस अधिकारी आहेत. मुंबई मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन (एमएमआरसीएल) च्या प्रमुख म्हणून त्यांनी मुंबई मेट्रो-३ प्रकल्पाला वेग दिला. या प्रकल्पामुळे त्यांची ओळख ‘मेट्रो वुमन’ अशी झाली. तसेच, केंद्र सरकारमध्येही त्यांनी महत्त्वाच्या पदांवर काम केले आहे. अनुभव, कार्यक्षमता आणि प्रशासकीय कौशल्य या बाबतीत अश्विनी भिडे यांचे नाव आघाडीवर होते. त्यामुळे त्यांच्या नियुक्तीचे स्वागत करण्यात येत आहे.

विरोधाची झाली होती चर्चा

महाविकास आघाडीचे सरकार सत्तेत असताना अश्विनी भिडे यांची मुंबई महापालिकेच्या अतिरिक्त आयुक्त म्हणून बदली करण्यात आली होती. मेट्रो कारशेडसाठी रात्रीतून झाडे तोडण्यात आल्याने पर्यावरणवाद्यांकडून त्यांना मोठा विरोध झाला होता. तसेच, या काळात त्यांच्यावर विविध आरोपही करण्यात आले होते. मात्र, महायुतीचे सरकार आल्यानंतर पुन्हा एकदा अश्विनी भिडे यांना एमएमआरसीएलची जबाबदारी देण्यात आली. आता त्यांना मुंबई महापालिकेची धुरा सोपविण्यात आली आहे.

आधीच्या घटनांतूनही फडणवीसांचाच राहिला वरचष्मा

अश्विनी भिडे यांच्या नियुक्तीपूर्वीही अशी अनेक प्रकरणे समोर आली आहेत, जिथे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्याकडे दुर्लक्ष करत आपला निर्णय अंमलात आणला. यापूर्वी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे (एमपीसीबी) सदस्य सचिव म्हणून देवेंद्र सिंह यांची वर्णी लागेल, अशी चर्चा होती. मात्र, त्याऐवजी राहुल रेखावार यांची त्या पदावर नियुक्ती करण्यात आली. तर देवेंद्र सिंह यांना मुंबई महापालिकेत सह पालिका आयुक्त म्हणून नियुक्ती देण्यात आली.

तसेच, सातारा प्रकरणी उपसभापती गोऱ्हे यांचे निलंबनाचे आदेश बदलून चौकशीचे आदेश देण्यात आले. तुषार दोशी यांची चौकशी होईपर्यंत त्यांना बाजूला सारण्यात आले. या सर्व घटनांमधून मुख्यमंत्र्यांनी आपला निर्णय कसा अंमलात आणला, हे दिसून आले. आता अश्विनी भिडे यांच्या नियुक्तीने ही परंपरा पुन्हा एकदा अधोरेखित झाल्याचे मत राजकीय वर्तुळात व्यक्त केले जात आहे.

आगामी काळातील आव्हाने

अश्विनी भिडे यांनी मुंबई आयुक्तपदाची जबाबदारी स्वीकारली आहे. येत्या काळात मुंबईत कोस्टल रोड, गारगाई धरण प्रकल्प, भूमिगत पार्किंग, अंडरग्राउंड प्रकल्प यासह अनेक महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प पूर्ण करण्याचे आव्हान त्यांच्यासमोर आहे. या प्रकल्पांसाठी प्रशासकीय कौशल्य, समन्वय साधण्याची क्षमता आणि वेळेत निर्णय घेण्याची हातोटी आवश्यक आहे. अश्विनी भिडे यांनी मेट्रो प्रकल्पात जसे काम केले, त्याच धाडसी निर्णयक्षमतेची पुनरावृत्ती मुंबई महापालिकेतही होईल, अशी अपेक्षा मुंबईकरांनी व्यक्त केली आहे.

एकनाथ शिंदेंसमोर नवे आव्हान?

अश्विनी भिडे यांच्या नियुक्तीमुळे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यासमोर नवे आव्हान उभे राहिले आहे. शिंदे हे मुंबईचे पालकमंत्री आहेत. पालकमंत्री आणि पालिका आयुक्त यांच्यातील समन्वय हा मुंबईच्या विकासासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. या दोघांमध्ये समन्वय राहील की नवा संघर्ष उभा राहील, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपला वरचष्मा कायम ठेवला असला, तरी आता पालकमंत्री आणि आयुक्त यांनी एकत्र येऊन काम करणे ही काळाची गरज आहे. भिडे यांच्या नियुक्तीमुळे शिंदे गटात नाराजी असल्याच्या चर्चा आहेत. मात्र, या नाराजीवर मात करत सरकारच्या विकासाच्या एजेंडाला पुढे नेणे, हे शिंदे यांच्यासमोरचे मोठे आव्हान असेल.

एकूणच स्थिती

अश्विनी भिडे यांची मुंबई महापालिका आयुक्तपदी नियुक्ती ही राज्याच्या राजकारणातील महत्त्वाची घटना आहे. या नियुक्तीमुळे महापालिकेवर कोणाचा वरचष्मा आहे, हे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या विश्वासू अधिकाऱ्याला महत्त्वाच्या पदावर बसवत शिंदेंना ‘शह’ दिल्याची चर्चा आहे. तर दुसरीकडे, मुंबईकरांच्या दृष्टीने ही नियुक्ती फलदायी ठरेल, असा विश्वास आहे. अश्विनी भिडे यांच्या कामाचा अनुभव आणि त्यांची कार्यक्षमता या पार्श्वभूमीवर मुंबईतील विकासकामांना गती मिळेल, अशी अपेक्षा आहे. आता येत्या काळात पालकमंत्री आणि पालिका आयुक्त यांच्यातील समन्वय कसा राहतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.